Gieo chữ lớp học ghép vùng cao những ngày cận Tết

Ở nhiều điểm trường vùng cao Nghệ An, việc ghép lớp trở thành giải pháp bắt buộc trong bối cảnh thiếu giáo viên, thiếu phòng học. Những ngày cận Tết, sự bám lớp của giáo viên cắm bản và sự chung tay của phụ huynh đang giúp việc học của trẻ không bị gián đoạn nơi rẻo cao.

Những ngày cận Tết, khi nhiều bản làng vùng cao Nghệ An đã bắt đầu thưa dần nhịp sinh hoạt cuối năm, tiếng trẻ đọc bài vẫn vang lên giữa núi rừng. Không gian yên ắng của bản làng được đánh thức bởi những giọng đọc còn non nớt. Trong căn phòng ghép bằng ván, những đứa trẻ trong độ tuổi mầm non đang ngồi ngay ngắn, đồng thanh cất tiếng: "...đôi bàn tay. Em rửa chân, sạch tay, cô là mẹ", giọng các em hòa cùng lời của cô giáo. Một buổi học mới lại bắt đầu. 

Các em nhỏ tại điểm trường mầm non Na Ngân

Những bữa ăn mang theo yêu thương

Cách trung tâm xã Nga My hơn 20 km đường rừng, điểm trường mầm non Na Ngân gần như tách biệt với bên ngoài. Ở đó, trẻ lớn, trẻ bé học chung trong một lớp, cùng ăn, cùng sinh hoạt trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn. Đường đến trường xa và hiểm trở. Bữa ăn hằng ngày của trẻ vì thế không thể chỉ trông chờ vào nhà trường.

Mỗi chuyến lương thực vào điểm trường là một lần phụ huynh gồng gánh qua những đoạn đường rừng gập ghềnh. "Giờ đường sá khó khăn. Phải cố gắng ra chở gạo, lương thực vô cho các con, để con có cái ăn", anh Vi Văn Thế, phụ huynh học sinh bản Na Ngân chia sẻ ngắn gọn, nhưng trong đó chứa đựng cả nỗi lo thường trực của những gia đình có con học nơi rẻo cao.

Lương thực theo chân phụ huynh đến điểm trường vùng cao

Ở những điểm trường vùng cao như Na Ngân, việc học của trẻ luôn đi kèm nỗi lo về bữa ăn mỗi ngày. Đó không phải câu chuyện riêng của một bản, mà là thực tế chung ở nhiều điểm trường lẻ vùng cao Nghệ An.

Tại điểm trường Na Ny, xã Huồi Tụ, chỉ có hai giáo viên chăm sóc và dạy học cho toàn bộ trẻ mầm non của bản. Ngoài giờ lên lớp, các cô còn lo từng bữa ăn, giấc ngủ cho trẻ. Không có điều kiện mua thêm thực phẩm, khu đất nhỏ cạnh lớp học được tận dụng để trồng rau, tăng gia, coi đó như nguồn bổ sung thiết yếu cho bữa ăn hằng ngày.

"Làm hàng ngày luôn, giống như ở nhà mình vậy", cô giáo Lầu Y Trữ vừa cười vừa giới thiệu những luống rau khoai, rau dền. Đến mùa, các cô lại trồng thêm rau cải, tranh thủ từng khoảng đất trống để có thêm thực phẩm cho bữa ăn của trẻ.

Lớp học của thầy Vi Đình Nghĩa với tấm bảng chia đôi.

Khi một lớp học phải chia đôi tấm bảng

Những lo toan ấy không dừng lại khi trẻ rời bậc mầm non. Lên tiểu học, khó khăn lại chuyển sang một dạng khác, không chỉ là bữa ăn, mà là điều kiện để các em được học đầy đủ, đúng lớp, đúng chương trình.

Tại điểm trường Nhọt Lợt, xã Mỹ Lý, 38 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 chỉ có 3 giáo viên giảng dạy. Thiếu phòng học, thiếu người, nhiều lớp buộc phải ghép chung. Trong căn phòng chật hẹp, chiếc bảng được chia làm hai nửa, mỗi nửa dành cho một lớp khác nhau.

"Dạy ghép thì nói thực ra cũng rất là bất cập", thầy Vi Đình Nghĩa, Trưởng điểm trường Nhọt Lợt, trăn trở, "Phải chia bảng ra làm hai phần, mỗi phần dạy một lớp. Chất lượng để đảm bảo đúng bài bản thì rất khó".

Trong phòng học chỉ vừa đủ kê vài bộ bàn ghế, giờ học không diễn ra theo nhịp quen thuộc. Khi thầy quay sang giảng cho lớp này, lớp kia ngồi đọc bài, có em ghé sát vở bạn để dò từng dòng. Không gian chung, bảng chung, hai lớp luân phiên học trong cùng một tiết. Giữa những khoảng chờ ngắn ngủi ấy, các em tự đọc, tự nhắc nhau, để bài học không bị bỏ dở.

Lớp học ghép trong căn phòng ván ở điểm trường vùng cao.

Ở nhiều điểm trường vùng cao, lớp học ghép không phải là lựa chọn, mà là cách duy nhất để việc học được tiếp tục. Thiếu giáo viên, thiếu phòng học, thầy và trò buộc phải chia sẻ không gian, thời gian trong từng tiết học. Mỗi buổi đến lớp vì thế buộc thầy trò phải linh hoạt trong từng tiết học, để các em vẫn được học đủ bài, đủ chương trình, dù không thể trọn vẹn như ở những nơi thuận lợi hơn.

Những ngày giáp Tết, khi nhiều nơi đã bắt đầu khép lại công việc cuối năm, ở các điểm trường vùng cao ấy, tiếng đọc bài vẫn vang lên đều đặn trong căn phòng ván ghép. Giữa cái se lạnh của núi rừng, các lớp học vùng cao vẫn được duy trì đều đặn nhờ sự bám lớp của thầy cô, để việc học của trẻ không bị gián đoạn.