Hoàn thiện thể chế, tạo động lực mới cho kinh tế số

Chiều 31/7, tại Hà Nội, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Bộ Tư pháp, tổ chức Hội thảo “Hoàn thiện thể chế về kinh tế số đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” tập trung nhận diện những yêu cầu mới về pháp luật, từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và tạo động lực cho kinh tế số phát triển.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học về hoàn thiện thể chế kinh tế số diễn ra tại Hà Nội. (Ảnh: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật)

Hội thảo được kết hợp theo 2 hình thức trực tiếp và trực tuyến, với sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học cùng đại diện nhiều bộ, ngành và địa phương.

Hội thảo tập trung trao đổi về yêu cầu hoàn thiện công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay, gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Các đại biểu đồng thời thảo luận những vấn đề thực tiễn và đề xuất giải pháp tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho kinh tế số phát triển, đóng góp vào các động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú phát biểu. (Ảnh: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật)

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, cho biết Nghị quyết số 19 của Trung ương về đổi mới mô hình phát triển xác định đến năm 2035, Việt Nam hướng tới mô hình kinh tế hiệu quả cao, sáng tạo, xanh, tự chủ và hội nhập. Trong đó, kinh tế số, kinh tế dữ liệu, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới được xác định là những cấu phần quan trọng.

Theo Thứ trưởng, hoàn thiện thể chế cho kinh tế số cần tập trung vào ba nhóm vấn đề gồm phạm vi điều chỉnh của pháp luật, mục tiêu của pháp luật và quản lý nhà nước, cùng những nội dung trọng tâm của thể chế pháp luật đối với kinh tế số.

Đáng chú ý, ông nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực trong quá trình này. “Yếu tố quyết định vẫn là con người. Nếu nguồn nhân lực không đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế số thì chúng ta cũng khó có thể thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này.” - Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh. 

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cũng kỳ vọng các chuyên gia, nhà khoa học đóng góp thêm những góc nhìn từ thực tiễn và các kiến nghị cụ thể, làm cơ sở để Bộ Tư pháp tiếp tục hoàn thiện chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong giai đoạn mới, trong đó có thể chế đối với kinh tế số.

Ông Lê Hồng Hạnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phát biểu. (Ảnh: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật)

Ông Lê Hồng Hạnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng kinh tế số đã trở thành một phần thực của nền kinh tế, nhưng muốn vận hành hiệu quả vẫn cần nền tảng pháp lý phù hợp. Theo đó, pháp luật nên được kế thừa và bổ sung, thay vì thay đổi toàn bộ để phù hợp với các mô hình, công nghệ mới. Dẫn phân loại của OECD, ông cho biết các vấn đề pháp lý của kinh tế số tập trung vào 5 nhóm gồm AI, dữ liệu, tài sản số, nền tảng trực tuyến và hệ thống sổ cái phân tán, trong đó hợp đồng và trách nhiệm do vi phạm ngoài hợp đồng là hai nền tảng xuyên suốt. Từ thực tiễn chuyển đổi số tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, đại biểu nhấn mạnh có thể số hóa quy trình trên nền tảng pháp luật hiện có, đồng thời bảo đảm tính chính xác và an toàn của dữ liệu.

Những ý kiến được nêu tại hội thảo cho thấy việc hoàn thiện thể chế cho kinh tế số không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý mà còn là điều kiện để bảo đảm quá trình chuyển đổi số diễn ra đồng bộ, hiệu quả và bền vững. Từ thực tiễn đến lý luận, các đại biểu đều thống nhất rằng cần tiếp tục kế thừa nền tảng pháp luật hiện có, đồng thời bổ sung những quy định phù hợp với các mô hình và công nghệ mới, qua đó tháo gỡ điểm nghẽn, tạo hành lang thuận lợi cho kinh tế số phát triển trong giai đoạn tới.