20 năm từ bước chân đầu tiên của Việt Nam tại ICPC World Finals

Ngày 12/4/2006 đánh dấu lần đầu tiên sinh viên Việt Nam góp mặt tại vòng Chung kết Thế giới ICPC. Hai mươi năm sau, dấu mốc ấy vẫn được nhắc lại như khởi đầu cho hành trình bền bỉ đưa Tin học Việt Nam vươn ra đấu trường lập trình quốc tế.

Ngày 12/4 của 20 năm trước, ba sinh viên Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM lặng lẽ bước vào hội trường thi ACM-ICPC World Finals 2006 tại San Antonio, bang Texas, Hoa Kỳ. Giữa 83 đội tuyển xuất sắc nhất đến từ 6 châu lục, đội thi mang tên BK Eagle chính thức bắt đầu 5 giờ tranh tài tại vòng chung kết lập trình sinh viên danh giá nhất thế giới. Khoảnh khắc ấy tuy nhỏ trong lịch sử cuộc thi, nhưng lại là dấu mốc đặc biệt đối với Tin học Việt Nam. Lần đầu tiên, lá cờ Việt Nam xuất hiện tại sân chơi cao nhất của cộng đồng lập trình sinh viên quốc tế.

Đoàn Việt Nam tham dự ACM-ICPC World Finals 2006 (từ trái sang phải) gồm thầy Bùi Thế Duy, bác Nguyễn Long, anh Nguyễn Tường Quân, anh Phạm Hữu Ngôn, anh Nguyễn Đan Thanh, cô Nguyễn Ngô Bảo Trân, thầy Dương Anh Đức.

Ba thành viên của BK Eagle gồm Nguyễn Tường Quân, Nguyễn Đan Thanh và Phạm Hữu Ngôn. Họ đến từ những hướng học tập khác nhau nhưng cùng chung niềm đam mê với thuật toán và lập trình. Có người theo học Công nghệ Thông tin, có người xuất thân từ ngành kỹ thuật khác, song đều dành phần lớn thời gian cho các kỳ thi lập trình và nghiên cứu giải thuật. Những sân chơi như học sinh giỏi Tin học, Olympic Tin học sinh viên và các cuộc thi lập trình trong nước đã kết nối họ lại với nhau, hình thành nên một đội tuyển đủ bản lĩnh để bước ra đấu trường quốc tế.

Hành trình đến vòng Chung kết Thế giới của BK Eagle bắt đầu từ ACM Asia Tehran Regional 2005. Tại vòng khu vực tổ chức ở Iran, giữa nhiều đội mạnh của châu Á, BK Eagle thi đấu ấn tượng và giành Top 4, qua đó chính thức giành vé dự World Finals. Thành tích này mang ý nghĩa lớn trong bối cảnh cộng đồng lập trình thi đấu của Việt Nam khi đó còn ở giai đoạn khởi đầu, cơ hội giao lưu quốc tế hạn chế và ít người tin rằng sinh viên Việt Nam có thể nhanh chóng xuất hiện tại sân khấu lớn nhất của lập trình sinh viên toàn cầu.

Trong 5 giờ thi đấu tại ACM-ICPC World Finals 2006, BK Eagle giải được một bài toán sau 91 phút và kết thúc ở vị trí 74 trên 83 đội. Đây là thứ hạng khiêm tốn nếu so với các đội mạnh quốc tế, nhưng với Tin học Việt Nam, đó lại là dấu chân đầu tiên trên bản đồ ICPC toàn cầu. Ngày 12/4/2006 vì thế trở thành cột mốc mở đầu cho hành trình dài của các thế hệ sinh viên Việt Nam tại sân chơi lập trình danh giá nhất thế giới.

Sự xuất hiện của BK Eagle tại World Finals năm 2006 đã mở ra cánh cửa mới cho phong trào lập trình sinh viên trong nước. Từ dấu mốc này, ngày càng nhiều thế hệ sinh viên đặt mục tiêu tham dự ICPC. Nhiều trường đại học đầu tư mạnh cho đội tuyển lập trình. Các tài năng trẻ bước vào con đường lập trình thi đấu với khát vọng vươn ra thế giới. Từ San Antonio năm ấy, một chương mới của Tin học Việt Nam được mở ra và liên tục được tiếp nối bởi những thế hệ đầy nhiệt huyết. 

Hai mươi năm sau, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia có phong trào ICPC sôi động nhất khu vực. Mùa giải 2025 ghi nhận gần 3.000 lượt đội thi tham dự các kỳ thi ICPC tổ chức tại Việt Nam. Nếu trong giai đoạn 2000–2010, sự hiện diện của các đội Việt Nam tại World Finals còn hiếm hoi, thì những năm gần đây Việt Nam liên tục có đại diện góp mặt tại vòng Chung kết Thế giới. Việt Nam cũng là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên giành huy chương tại sân chơi cấp cao nhất, cùng nhiều thành tích ấn tượng khác, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ lập trình quốc tế.

Hai mươi năm trước, BK Eagle đã cất cánh tại ICPC World Finals. Từ chuyến bay đầu tiên ấy, hành trình gian truân nhưng bền bỉ của Tin học Việt Nam chính thức bắt đầu. Hành trình đó hôm nay vẫn đang được tiếp nối, với khát vọng đưa trí tuệ Việt Nam bay xa hơn trên các đấu trường công nghệ toàn cầu. 

Theo VNOI