Apple và OpenAI: Từ đối tác chiến lược đến cuộc chiến pháp lý không hồi kết

Vụ kiện pháp lý vừa được châm ngòi giữa Apple và OpenAI đã phơi bày những rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ hợp tác từng được kỳ vọng rất lớn giữa hai gã khổng lồ công nghệ tại Thung lũng Silicon.

Giám đốc điều hành sắp mãn nhiệm của Apple Tim Cook (trái) và Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman. 

OpenAI dường như đang hướng đến một cuộc đối đầu pháp lý khác và lần này Elon Musk không tham gia.

Mới đây, hãng sản xuất ChatGPT đã chính thức bị cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại trong một đơn kiện do Apple đệ trình lên Tòa án Quận Bắc California vào ngày 10 tháng 7 vừa qua. Trong tài liệu này, Apple cáo buộc OpenAI cùng giám đốc phụ trách mảng phần cứng của công ty này đã thực hiện một chiến dịch có kế hoạch nhằm chiếm đoạt thông tin các sản phẩm sắp ra mắt. Động thái này được cho là nhằm phục vụ cho nỗ lực của OpenAI trong việc xây dựng dòng thiết bị phần cứng lấy trí tuệ nhân tạo làm trọng tâm riêng.

Trong số các cá nhân bị Apple nêu tên trong đơn kiện, đáng chú ý có hai cựu nhân viên của hãng hiện đã chuyển sang đầu quân cho OpenAI. Người đầu tiên là Tang Tan, Giám đốc phần cứng của OpenAI và từng giữ chức Phó chủ tịch phụ trách thiết kế sản phẩm của Apple. Ông Tan là người từng dẫn dắt quá trình phát triển các sản phẩm chủ lực như iPhone, Apple Watch và AirPods.

Năm 2024, ông rời Apple để thành lập startup thiết bị AI mang tên io Products cùng hai chuyên gia thiết kế kỳ cựu khác là Jony Ive và Evans Hankey, trước khi công ty này được OpenAI mua lại với giá 6,5 tỷ USD vào năm ngoái. Người thứ hai bị khởi kiện là Chang Liu, một cựu kỹ sư phần cứng iPhone vừa gia nhập OpenAI vào tháng 1 năm nay với cáo buộc trực tiếp tuồn tài liệu bảo mật ra ngoài.

Bên cạnh Tan, một cựu kỹ sư phần cứng iPhone, Chang Liu, người đã gia nhập OpenAI vào tháng 1 năm 2026, cũng có tên trong vụ kiện và bị buộc tội cung cấp tài liệu mật.

Bế tắc pháp lý giữa Apple và OpenAI nhấn mạnh mối quan hệ đối tác cao cấp giữa hai công ty đã xấu đi như thế nào. Ngoài phòng xử án, tranh chấp cũng phản ánh những căng thẳng chiến lược sâu sắc hơn về tài năng AI, sở hữu trí tuệ và cuộc đua để xác định thế hệ tiếp theo của các thiết bị hỗ trợ AI.

"Ở mọi cấp độ, từ các thành viên của nhân viên kỹ thuật đến giám đốc phần cứng và phối hợp với các đối tác kinh doanh, OpenAI đã đánh cắp bí mật thương mại và thông tin bí mật của Apple, Kết quả hiển nhiên hoạt động kinh doanh phần cứng non trẻ của OpenAI hiện dựa trên nền tảng lung lay nhất, mục nát đến cốt lõi do phụ thuộc bất hợp pháp vào bí mật thương mại bị chiếm đoạt", Apple cho biết trong vụ kiện của mình.

Phủ nhận các cáo buộc được đưa ra trong vụ kiện, OpenAI đáp lại bằng cách nói "Chúng tôi không quan tâm đến bí mật thương mại của các công ty khác. Chúng tôi vẫn tập trung vào việc xây dựng công nghệ tiên tiến trao quyền cho mọi người ở khắp mọi nơi.

Tâm điểm những cáo buộc của Apple nhắm tới OpenAI

 - Chi tiết về các dự án bí mật: OpenAI bị cáo buộc đã yêu cầu các ứng viên xin việc từ Apple chia sẻ thông tin chi tiết về các dự án bí mật của nhà sản xuất iPhone, thậm chí mang theo các linh kiện và nguyên mẫu thiết bị chưa công bố tới các buổi phỏng vấn.

- Lưu trữ các tệp tin bảo mật: Apple cũng cáo buộc Chang Liu đã tải xuống các tài liệu nội bộ từ một chiếc máy tính xách tay thuộc sở hữu của công ty để chia sẻ với OpenAI. "Trong vài tuần, khi đang phát triển phần cứng cho OpenAI, ông Liu đã lén lút truy cập và tải xuống hàng chục tệp tin bảo mật liên quan đến phần cứng của Apple, bao gồm thông tin chi tiết và đồ sộ về các sản phẩm chưa ra mắt, các bài thuyết trình kỹ thuật, thông số kỹ thuật và dữ liệu dự án độc quyền," trích nội dung đơn kiện.

- Hướng dẫn nhân viên cách nghỉ việc: Apple cáo buộc rằng OpenAI đã chủ động đề nghị "huấn luyện" các nhân viên của Apple về cách xử lý quá trình rời khỏi gã khổng lồ công nghệ xứ Cupertino. "OpenAI đã khuyên các nhân viên sắp nghỉ việc không tiết lộ nhà tuyển dụng tiếp theo, đồng thời đưa ra lời khuyên về cách tránh 'quy trình rời đi đột ngột' vốn sẽ khiến họ bị loại khỏi công ty ngay lập tức, thay vì có được khoảng thời gian hai tuần tiêu chuẩn để có thể tiếp tục tiếp cận các thông tin mật và bí mật thương mại của Apple," đơn kiện viết.

- Tiếp cận đối tác của Apple: OpenAI bị cáo buộc đã sử dụng tài liệu bảo mật do nhân viên Apple chia sẻ để tiếp cận các đối tác sản xuất của hãng này. Trong đó, một đối tác thậm chí còn được yêu cầu trình diễn kỹ thuật hoàn thiện bề mặt kim loại trên thiết bị của Apple, theo đơn kiện.

- Không có phản hồi từ OpenAI: Apple tuyên bố họ đã gửi một lá thư cho OpenAI vào tháng 2 năm 2026, cảnh báo rằng thông tin bảo mật có thể đang "xâm nhập vào hoạt động kinh doanh của OpenAI một cách bất chính." Tuy nhiên, theo đơn kiện, startup này đã không phản hồi lá thư của Apple.

Trong đơn kiện, Apple yêu cầu mở một phiên tòa xét xử phân xử bởi bồi thẩm đoàn. Đồng thời, hãng công nghệ Mỹ cũng tìm kiếm một lệnh cấm tối cao nhằm ngăn chặn OpenAI sở hữu, sử dụng hoặc phát tán các bí mật thương mại của hãng, buộc OpenAI phải hoàn trả toàn bộ tài sản trí tuệ.

Bên cạnh đó, Apple đề nghị tòa án buộc OpenAI chấm dứt các hành vi vi phạm, tiêu hủy toàn bộ tài liệu độc quyền và phải thiết kế lại các sản phẩm phần cứng sắp ra mắt để đảm bảo không sử dụng bất kỳ công nghệ nào của Apple.

Mối quan hệ đối tác giữa Apple và OpenAI đã đổ vỡ như thế nào?

Cuộc chiến pháp lý này đánh dấu bước ngoặt kịch tính trong mối quan hệ từng được kỳ vọng rất nhiều giữa hai ông lớn công nghệ. Vào năm 2024, Apple đã ký thỏa thuận với OpenAI nhằm đưa công nghệ ChatGPT vào hệ thống lõi nâng cấp của mình, bao gồm cả trợ lý ảo Siri.

Thỏa thuận này từng được công bố hoành tráng tại Hội nghị các nhà phát triển toàn cầu (WWDC) năm đó, với sự chứng kiến của CEO OpenAI Sam Altman ở hàng ghế khán giả. Khi ấy, Giám đốc phần mềm của Apple - Ông Craig Federighi đã gọi OpenAI là "nhà tiên phong và dẫn đầu thị trường" trong kỷ nguyên AI.

Sự hợp tác này cho phép người dùng kích hoạt ChatGPT trực tiếp từ Siri để trả lời các câu hỏi phức tạp, tạo văn bản và phân tích vật thể thông qua tính năng Trí tuệ thị giác (Visual Intelligence) trên iPhone. Sau đó, tầm ảnh hưởng của ChatGPT tiếp tục được mở rộng khi tích hợp vào ứng dụng Sân chơi hình ảnh (Image Playground) để tạo ảnh và phân tích nội dung trên màn hình.

Tuy nhiên, rạn nứt đã bắt đầu âm ỉ từ năm ngoái khi có thông tin cho rằng OpenAI không hài lòng với cách Apple tích hợp ChatGPT vào Siri. Dù hai bên tuyên bố chỉ hợp tác trên các tính năng phần mềm AI và chưa từng có thỏa thuận phát triển phần cứng, việc OpenAI âm thầm chiêu mộ Jony Ive để phát triển thiết bị AI được cho là "giọt nước tràn ly" khiến mối quan hệ này rơi vào bế tắc.

Đầu năm nay, Apple giáng một đòn mạnh vào đối tác khi thông báo bắt tay với Google để đưa mô hình AI Gemini lên Siri và các sản phẩm khác. Để đáp trả, OpenAI tuyên bố họ không nhận được các lợi ích kinh tế như kỳ vọng từ thỏa thuận với Apple, đồng thời cân nhắc các biện pháp pháp lý và tính đến việc gửi thông báo vi phạm hợp đồng cho nhà sản xuất iPhone.

Song song đó, OpenAI liên tục thực hiện các chiến dịch "chèo kéo" nhân sự quy mô lớn. Đơn kiện của Apple tiết lộ hiện có hơn 400 cựu nhân viên Apple đang đầu quân cho OpenAI, bao gồm cả nhân sự cấp cao từng đứng đầu dự án kính thông minh của Apple cho đến tháng trước.

Bản chất của vụ kiện này còn phơi bày một cuộc đua khốc liệt hơn tại Thung lũng Silicon: cuộc chiến định hình kỷ nguyên "hậu điện thoại thông minh" nơi AI là trung tâm. Trong khi Apple đang âm thầm phát triển một hệ sinh thái thiết bị mới bao gồm kính thông minh, thiết bị đeo cổ và tai nghe AirPods tích hợp camera; thì OpenAI lại đang hướng tới việc sản xuất một mẫu smartphone thế hệ mới chạy hoàn toàn bằng các tác nhân AI tự chủ, trực tiếp khai tử mô hình kho ứng dụng truyền thống mà Apple và Google đã thống trị suốt nhiều thập kỷ qua.