The China Connection của CNBC: Đặt cược vào Thâm Quyến thay vì Thung lũng Silicon

Xin chào, tôi là Evelyn, viết thư cho bạn từ Bắc Kinh. Chào mừng bạn đến với số mới nhất của The China Connection - một góc nhìn nhanh về những gì tôi đang thấy và nghe từ các doanh nghiệp địa phương

Chợ điện tử Huaqiangbei ở Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc, thứ Sáu, ngày 08 tháng 8 năm 2025.

Sự xuất hiện của các nhà mua hàng Mỹ trong các cuộc trò chuyện với các công ty Trung Quốc nhiều hơn rất nhiều so với những gì bức tranh địa chính trị thể hiện. Sợi chỉ đỏ kết nối tất cả những điều này lại với nhau là gì?

Câu chuyện lớn

Joshua Woodard, một cựu sinh viên tốt nghiệp MIT, đang sống với một niềm tin táo bạo. Anh chắc chắn rằng các nhà máy ở Thâm Quyến sẽ tiếp tục bán công nghệ cho thế giới trong thập kỷ tới, đến mức anh đã rời Apple để điều hành công ty quản lý chuỗi cung ứng The Sparrows tại thành phố ven biển này của Trung Quốc.

"Rất nhiều khách hàng của chúng tôi đến từ Mỹ," Woodard nói. "Chúng tôi được nghe về tất cả những điều thú vị: các kiểu dáng thiết kế mới cho điện thoại thông minh, những cách thức mới để tương tác với AI."

"Chúng ta thực sự sẽ không thấy Ấn Độ hay Việt Nam thách thức vị thế này trong tương lai gần," anh nói thêm. "Bên ngoài phạm vi địa chính trị, mọi người muốn chế tạo những sản phẩm thực tế. Không có lựa chọn nào khác ngoài Trung Quốc."

Nhờ nhà cung cấp Foxconn, Apple đã xây dựng một cơ sở sản xuất lớn tại Thâm Quyến từ hơn hai thập kỷ trước. Các công ty điện tử tiêu dùng từ DJI đến Huawei đều đặt trụ sở tại khu vực này, nơi cũng là quê hương của gã khổng lồ xe điện BYD.

"Bạn có toàn bộ chuỗi cung ứng xung quanh mình, có lẽ chỉ trong vòng hai giờ lái xe," Will Wang, CEO của Even Realties và cũng là một cựu nhân viên khác của Apple đã quay lại Thâm Quyến để thành lập startup kính thông minh của mình, cho biết.

"Nếu chúng tôi muốn tạo ra một tương lai xung quanh đồ điện tử tiêu dùng - nếu chúng tôi muốn thực sự xây dựng một thứ có thể là Apple tiếp theo - chúng tôi cần phải ở trung tâm của phần cứng, đó chính là Thâm Quyến," ông chia sẻ trên chương trình "The China Connection" của CNBC.

Dữ liệu thương mại đã củng cố mức độ Thung lũng Silicon cần đến những nhà sản xuất phần cứng đó như thế nào.

Phòng Thương mại California cho biết, Trung Quốc là nguồn nhập khẩu lớn nhất của bang này vào năm ngoái, bất chấp sự sụt giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước do thuế quan leo thang từ phía Mỹ. Đài Loan và Mexico lần lượt theo sau, với Việt Nam ở vị trí thứ tư. Khoảng 36% hàng nhập khẩu của California là máy tính và các sản phẩm điện tử - danh mục hàng đầu.

Trong khi đó, Thâm Quyến - thành phố lớn thứ hai của Trung Quốc tính theo tổng kim ngạch xuất khẩu - chiếm gần 19% xuất khẩu công nghệ tiên tiến của Trung Quốc vào năm ngoái, theo tính toán của CNBC từ dữ liệu chính thức truy cập qua Wind Information.

“Các nhà cung cấp Trung Quốc đang trở nên quan trọng hơn trong các công nghệ ngách,” Lian Jye Su, nhà phân tích trưởng tại Omdia nhận định.

Ông cho biết phần cứng đằng sau robot hình người đang bị thống trị bởi các nhà cung cấp Trung Quốc. Tuy nhiên, Su lưu ý rằng các nhà sản xuất robot truyền thống vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào các linh kiện từ Nhật Bản, Đức, Thụy Sĩ, Hàn Quốc và Mỹ.

Tìm kiếm lợi thế cạnh tranh

Có rất nhiều điều phụ thuộc vào sự đổi mới sáng tạo này.

Woodard của The Sparrows cho biết việc hoạt động tại Thâm Quyến thay vì ở Mỹ giúp giảm khoảng hai phần ba chi phí và rút ngắn thời gian làm mẫu thử nghiệm từ vài tuần xuống còn vài ngày. Ông nói thêm rằng các nhà phát triển cũng được hưởng lợi từ việc hợp tác với các nhà cung cấp đã có nhiều năm kinh nghiệm sản xuất tấm nền màn hình và có chuyên môn sâu trong ngành.

Điều đó cho phép các startup thử nghiệm lặp lại sản phẩm và đưa ra thị trường một cách nhanh chóng.

Nhưng không phải ai cũng bị thuyết phục. Lập luận ngược lại đối với việc sản xuất tại Trung Quốc là việc ở gần người dùng cuối quan trọng hơn, bên cạnh việc giảm thiểu rủi ro địa chính trị và thuế quan.

“Đặc biệt là trong lĩnh vực robot, bạn muốn bắt đầu từ việc trường hợp sử dụng (use case) thực tế là gì,” Fady Saad, đối tác quản lý tại Boston của Cybernetix Ventures, cho biết. Ông nói thêm rằng danh mục đầu tư của quỹ bao gồm 20 công ty trên khắp Bắc Mỹ và châu Âu.

Mặc dù các doanh nghiệp này có sử dụng các linh kiện từ Trung Quốc, ông nói: “chúng tôi đã khuyên tất cả các công ty trong danh mục đầu tư của mình nên có nhiều phương án chuỗi cung ứng khác nhau.”

Công ty robot Agility của Mỹ cho biết 75% linh kiện của họ có nguồn gốc từ Mỹ và chỉ 1% từ Trung Quốc. Figure và Boston Dynamics hiện chưa phản hồi ngay lập tức các yêu cầu bình luận.

Tuy nhiên, vào tháng trước, Nvidia đã công bố họ đang hợp tác với Unitree của Trung Quốc như một phần của nỗ lực thúc đẩy AI vật lý (physical AI). Và khi AI phát triển, các nhà đầu tư kỳ vọng rằng phần cứng sẽ cần những nâng cấp mang tính chuyển đổi lớn.

Kết quả là gì?

“Sự đa dạng hóa chuỗi cung ứng rời khỏi Trung Quốc đang chậm lại,” Annabelle Yu Long, đối tác sáng lập kiêm quản lý của BAI Capital tại Bắc Kinh, cho biết. “Mọi người đang trông cậy vào Trung Quốc để mang lại hiệu quả cho sự đổi mới.”

Những thông tin cần biết

Trung Quốc cảnh báo về rủi ro AI với công cụ Claude Code của Anthropic.

Một nền tảng cảnh báo mối đe dọa an ninh mạng của chính phủ đã cảnh báo về rủi ro bảo mật "cổng sau" (back-door) đối với một số phiên bản nhất định của Claude Code, đồng thời khuyến nghị người dùng gỡ cài đặt hoặc cập nhật công cụ này. Anthropic nói với CNBC rằng "cổng sau" này là một thử nghiệm hồi đầu năm nay nhằm chống lại việc chắt lọc dữ liệu (distillation). Tuy nhiên, AI của công ty này không được phép hoạt động chính thức tại Trung Quốc, và Alibaba đang cấm nhân viên sử dụng nó.

CPI tăng 1%, PPI tăng 4,1% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm ngoái

Mặc dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc không đạt kỳ vọng của các nhà phân tích, nhưng giá tại cổng nhà máy (chỉ số giá sản xuất PPI) lại nóng hơn dự báo với mức tăng so với cùng kỳ năm trước mạnh nhất trong bốn năm. Những nỗ lực của Bắc Kinh nhằm giải quyết tình trạng cạnh tranh quá mức kết hợp với giá dầu ở mức cao đã giúp PPI tăng nhanh chóng từ mức nền thấp của năm ngoái.

Các mô hình AI Trung Quốc đang giành thêm thị phần tại các công ty Mỹ khi chi phí OpenAI, Anthropic tăng vọt

Tỷ lệ token được các công ty Mỹ sử dụng trên các mô hình AI của Trung Quốc thông qua OpenRouter — một nền tảng cho phép các nhà phát triển truy cập vào nhiều mô hình AI khác nhau — đã duy trì trên mức 30% mỗi tuần kể từ đầu tháng 2, cao hơn nhiều so với mức trung bình 11% của 12 tháng trước đó.

Vụ thử tên lửa hiếm hoi của Trung Quốc

Các nhà phân tích cho biết vụ thử tên lửa với đầu đạn giả hướng ra vùng biển quốc tế là vụ thử tên lửa chiến lược đầu tiên của Bắc Kinh vào khu vực này kể từ tháng 9 năm 2024, và có khả năng sẽ thúc đẩy các cường quốc khu vực thắt chặt hơn nữa quan hệ quốc phòng với nhau.