Bộ Công an bóc gỡ dòng tiền lậu và chiêu thức ẩn danh của các 'trùm' vi phạm bản quyền số

Tại họp báo chiều 2/7, Đại tá Phạm Trường Giang, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) đã thông tin về tình trạng vi phạm bản quyền bóng đá, phát tán phim lậu...

Tình trạng vi phạm bản quyền kỹ thuật số và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đang đối mặt với làn sóng trấn áp mạnh mẽ chưa từng có từ cơ quan chức năng. Tại buổi họp báo thông tin về tình hình, kết quả công tác công an 6 tháng đầu năm, đại diện Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (C03, Bộ Công an) đã phát đi thông điệp đanh thép, yêu cầu các tổ chức, cá nhân đang có hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ phải chấm dứt ngay sai phạm, chủ động khắc phục hậu quả và hợp tác với cơ quan điều tra để nhận được sự khoan hồng của pháp luật.

Theo thông tin từ Đại tá Phạm Trường Giang, Phó cục trưởng Cục C03, bức tranh tội phạm mạng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ đang diễn biến phức tạp. Các đường dây lậu, đặc biệt là trong mảng bản quyền bóng đá và phát tán phim ảnh, ca nhạc, đang sử dụng nhiều phương thức tinh vi nhằm qua mắt lực lượng chức năng. Để che giấu danh tính và né tránh dòng tiền truy vết, nhóm đối tượng này liên tục thay đổi tên miền, sử dụng hệ thống máy chủ đặt tại nước ngoài, tận dụng triệt để các dịch vụ ẩn danh cùng các nền tảng trung gian qua nhiều lớp kỹ thuật cao. Không chỉ dừng lại ở các nội dung giải trí, các chương trình máy tính phổ biến như hệ điều hành Windows hay bộ ứng dụng văn phòng Microsoft Office cũng đang bị sao chép và trục lợi bất chính một cách có tổ chức.

Đại tá Phạm Trường Giang, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (Bộ Công an) Ảnh: Đình Huy/Thanh niên 

Trước làn sóng tội phạm công nghệ cao này, Bộ Công an đã ra quân quyết liệt trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38 của Thủ tướng Chính phủ và Điện số 38 của Bộ Công an. Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt khi lực lượng công an toàn quốc đã phát hiện, điều tra và xác minh tổng cộng 191 vụ việc vi phạm. Trong đó, cơ quan điều tra đã tiến hành khởi tố 100 vụ án với 162 bị can liên quan trực tiếp đến hai nhóm hành vi cấu thành tội phạm là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Cụ thể, có 13 vụ với 54 bị can bị xử lý về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự; 87 vụ với 108 bị can bị xử lý về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp theo Điều 226 Bộ luật Hình sự. Song song với đó, lực lượng chức năng cũng khởi tố thêm 22 vụ án và 28 bị can về tội sản xuất, buôn bán hàng giả. Đáng chú ý, để triệt phá tận gốc các chuỗi lợi ích từ tội phạm mạng, cơ quan công an đã mở rộng khởi tố cả tội danh "Rửa tiền" đối với những đối tượng có hành vi tẩu tán, sử dụng nguồn tiền thu lợi bất chính từ việc vi phạm sở hữu trí tuệ vào mục đích cá nhân.

Minh chứng rõ nét nhất cho sự quyết liệt này là giữa tháng 5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đồng loạt khởi tố 5 vụ án hình sự liên quan đến tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan xảy ra tại nhiều đơn vị truyền thông và giải trí tên tuổi. Tổng cộng có 7 bị can đã bị khởi tố pháp lý nghiêm khắc, bao gồm ông Nguyễn Hải Bình (Tổng giám đốc Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco - BH Media), ông Võ Văn Nam (Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment), ông Nguyễn Minh Đức (chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt Trời), ông Ngô Thanh Tùng (chủ hộ kinh doanh Thông Zeo), các ông Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy (đều là Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn) và ông Diệp Văn Lập (chủ Trung tâm Giọng ca để đời). Kết quả điều tra xác định, các đơn vị và cá nhân này đã tự ý sao chép, đăng tải và khai thác trái phép khối lượng lớn tác phẩm âm nhạc, bản ghi âm, ghi hình lên các website, ứng dụng và nền tảng số mà không có sự đồng ý của tác giả hay chủ sở hữu, đồng thời trốn tránh nghĩa vụ chi trả tiền bản quyền nhằm chiếm đoạt nguồn lợi khổng lồ từ tiền quảng cáo và phí người dùng.

Để ngăn chặn triệt để lỗ hổng này, Bộ Công an đã xây dựng một chiến lược toàn diện cho giai đoạn tiếp theo. Ở trong nước, Bộ tiếp tục chỉ đạo công an các địa phương tập trung lực lượng đấu tranh trực diện với các tổ chức, đường dây hoạt động ngầm. Đối với yếu tố xuyên biên giới, cơ quan chức năng sẽ tăng cường tối đa hợp tác quốc tế và tương trợ tư pháp hình sự. Việc phối hợp chặt chẽ với lực lượng hành pháp các nước, các tổ chức quốc tế cùng những tập đoàn công nghệ sở hữu nền tảng xuyên biên giới sẽ giúp Việt Nam định vị chính xác đối tượng điều hành thực tế, thu thập chứng cứ kỹ thuật số phức tạp và bóc gỡ toàn bộ dòng tiền bất hợp pháp.

 Ảnh: Internet

Bên cạnh các biện pháp răn đe, Đại diện Cục C03 cũng đưa ra những khuyến cáo mang tính chiến lược dành cho cộng đồng. Người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cần tự nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật bằng việc kiên quyết từ bỏ thói quen truy cập, quảng bá các trang web lậu hay ứng dụng vi phạm, đồng thời cam kết sử dụng phần mềm, sản phẩm văn hóa từ các nguồn chính thống và thực hiện nghĩa vụ tác quyền khi đưa vào kinh doanh. Đối với các chủ thể quyền, Bộ Công an nhấn mạnh họ phải trở thành lá chắn đầu tiên bảo vệ chính mình thông qua việc tăng cường áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại, chủ động đăng ký bảo hộ, lưu trữ nghiêm ngặt các dữ liệu điện tử cùng hợp đồng khai thác, nhằm cung cấp chứng cứ kịp thời cho cơ quan chức năng ngay khi phát hiện dấu hiệu xâm phạm.