Chuyển đổi số hợp tác xã phải xuất phát từ nhu cầu thực chất

Đó là khẳng định của bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tại diễn đàn “Chuyển đổi số trong hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường” được tổ chức ngày 7/10 tại Hà Nội. Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Liên minh Hợp tác xã Việt Nam triển khai Nghị quyết Đại hội VII.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, bà Cao Xuân Thu Vân cho rằng, chuyển đổi số hợp tác xã (HTX) không còn là vấn đề cần bàn nhiều, mà đã trở thành xu hướng tất yếu để khu vực kinh tế tập thể nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh trong thời đại số. Theo bà, tỷ lệ 29,5% HTX đã hoàn thành chuyển đổi số vẫn còn thấp. Để có thể vươn lên và cạnh tranh bình đẳng với cộng đồng doanh nghiệp, hệ thống HTX cần tiếp tục nỗ lực mạnh mẽ trong quá trình này.

Để có thể chuyển đổi số thành công, các HTX cần đầu tư bài bản, khoa học trong một hệ sinh thái số, trong đó các cơ quan Nhà nước và Liên minh HTX Việt Nam có vai trò kiến tạo, hỗ trợ. Hiệu quả chuyển đổi số phải được thể hiện bằng những kết quả cụ thể về năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Đây là quá trình cần có lộ trình 3-5 năm và tầm nhìn tối thiểu 10 năm. Đặc biệt, chuyển đổi số trong HTX phải xuất phát từ nhu cầu thực chất.

Quang cảnh Diễn đàn "Chuyển đổi số trong hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường".

Hiện tại, cả nước có 35.041 HTX, 164 liên hiệp HTX và 65.910 tổ hợp tác, thu hút gần 7,1 triệu thành viên và tạo việc làm cho khoảng 2 triệu lao động thường xuyên. Nhu cầu chuyển đổi số của khu vực này rất đa dạng về quy mô và điều kiện hoạt động.

Ông Trịnh Anh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Khoa học công nghệ và Kinh tế số thuộc Viện Khoa học Kinh tế Hợp tác cho biết, có tới 48% lãnh đạo các HTX hiện chưa được đào tạo ở bậc trung cấp, cao đẳng và đại học. Đây là một trở ngai rất lớn cho tiến trình chuyển đổi số của hệ thống HTX cả nước.

Theo ông Tuấn, để thay đổi thực trạng này, việc quan trọng nhất là phải đào tạo họ về chuyển đổi số theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, đồng thời phải có nhân lực hỗ trợ thường xuyên. Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số là giúp các HTX cải thiện hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao hiệu quả.

Ông Hoàng Hữu Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho rằng điều quan trọng là các HTX phải tự đánh giá được hiệu quả chuyển đổi số của chính mình và chọn được giải pháp phù hợp. Theo ông, dữ liệu của bản thân các HTX có vai trò quan trọng quá trình chuyển đổi số, bởi lẽ nếu thiếu dữ liệu hoặc dữ liệu không chuẩn xác thì tiến trình chuyển đổi số sẽ khó đạt được kết quả như mong muốn.

Về chi phí cho chuyển đổi số, các HTX đã và sẽ được sử dụng các nền tảng miễn phí do các cơ quan Nhà nước cung cấp. Tuy nhiên, họ vẫn phải bỏ tiền để thuê các nền tảng dùng riêng với chi phí không quá tốn kém. Bên cạnh đó, các HTX phải có nhân lực để sử dụng và vận hành các nền tảng số đó cho chính mình.

Theo ông Đào Ngọc Tuất – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhiều cơ sở dữ liệu về đất đai, môi trường đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng và các HTX hoàn toàn có thể khai thác để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Đào Ngọc Tuất nhấn mạnh, sẽ là sai lầm nếu coi công nghệ là yếu tố quyết định toàn bộ hiệu quả chuyển đổi số. Công nghệ chỉ phát huy giá trị khi được con người sử dụng hiệu quả. Hiện tại, mới chỉ có 20% sản phẩm của hệ thống HTX là có đủ thông tin cần thiết. Đây là vấn đề cần được cải thiện vì khách hàng luôn cần thông tin đầy đủ và minh bạch về sản phẩm trước khi quyết định mua hàng.

Kết luận diễn đàn, bà Cao Xuân Thu Vân khẳng định Liên minh HTX Việt Nam có trách nhiệm đồng hành cùng các bộ, ngành liên quan nhằm thúc đẩy chuyển đổi số vì lợi ích của cộng đồng HTX trên cả nước.

Theo bà, chuyển đổi số phải mang lại hiệu quả thiết thực cho HTX, trước hết là nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Trong quá trình này, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có vai trò đặc biệt quan trọng, giúp các HTX nhận diện rõ lợi ích và chủ động tham gia vào quá trình chuyển đổi số.

Trịnh Nguyễn