Công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả cần đáp ứng yêu cầu gì?

Quy chuẩn mới đặt ra các yêu cầu kỹ thuật đối với lớp vỏ công trình, hệ thống kỹ thuật và việc sử dụng năng lượng trong công trình dân dụng, góp phần giảm tiêu thụ năng lượng, nâng cao hiệu quả vận hành và thúc đẩy phát triển công trình xanh tại Việt Nam.

Ngày 30/7/2026, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BXD kèm theo QCVN 04-3:2026/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Công trình dân dụng - Phần 3: Công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả. Quy chuẩn mới thay thế QCVN 09:2017/BXD và chính thức được áp dụng từ ngày 1/2/2027.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả (QCVN 04-3:2026/BXD) quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý bắt buộc phải tuân thủ khi thiết kế, xây dựng mới hoặc cải tạo các công trình có tổng diện tích sàn từ 2.500m2 trở lên, thuộc các loại hoặc hỗn hợp các loại công trình: Văn phòng làm việc, khách sạn, bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại, nhà chung cư.

Các quy định trong QCVN 04-3:2026/BXD được áp dụng cho 5 thành phần của công trình, bao gồm: Vỏ công trình, hệ thống thông gió và điều hòa không khí, hệ thống chiếu sáng, thiết bị điện khác (động cơ điện, hệ thống đun nước nóng, thang máy, thang cuốn), kiểm soát hiệu quả năng lượng của công trình. 

QCVN 04-3:2026/BXD siết chặt yêu cầu sử dụng năng lượng hiệu quả trong công trình dân dụng.

Khi thực hiện cải tạo công trình thuộc phạm vi điều chỉnh của QCVN 04-3:2026/BXD, các quy định về vỏ công trình, hệ thống thông gió và điều hòa không khí, hệ thống chiếu sáng và thiết bị điện khác được áp dụng cho các bộ phận tương ứng được cải tạo của công trình. Phần kiểm soát hiệu quả năng lượng sẽ áp dụng cho quá trình vận hành công trình.

Theo quy định, QCVN 04-3:2026/BXD sẽ thay thế cho QCVN 09:2017/BXD (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả) được ban hành kèm theo Thông tư số 15/2017/TT-BXD ngày 28/12/2017.

Các dự án đầu tư xây dựng đã được phê duyệt; dự án đầu tư xây dựng được cơ quan chuyên môn về xây dựng thông báo kết quả thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; dự án đầu tư xây dựng đã trình cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng (bao gồm cả trường hợp thẩm định điều chỉnh) trước ngày QCVN 04-3:2026/BXD có hiệu lực thi hành thì tiếp tục thực hiện theo quy định của QCVN 09:2017/BXD.

Mọi tổ chức, cá nhân khi tham gia hoạt động liên quan đến công tác xây dựng, cải tạo công trình (bao gồm lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện, quản lý và vận hành liên quan đến công trình) đều phải tuân thủ các quy định của QCVN 04-3:2026/BXD

Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu Xây dựng (Bộ Xây dựng) chịu trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn áp dụng quy chuẩn này cho các đối tượng có liên quan. Các cơ quan quản lý nhà nước các cấp về xây dựng chịu trách nhiệm tổ chức kiểm tra sự tuân thủ quy chuẩn này trong hoạt động đầu tư xây dựng công trình thuộc trách nhiệm quản lý của mình theo quy định hiện hành.

Việc ban hành QCVN 04-3:2026/BXD được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng, phù hợp định hướng sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển công trình xanh và thực hiện các cam kết của Việt Nam về tăng trưởng bền vững. Khi chính thức có hiệu lực từ ngày 1/2/2027, quy chuẩn sẽ trở thành căn cứ bắt buộc trong quá trình thiết kế, xây dựng và vận hành nhiều loại hình công trình dân dụng quy mô lớn trên cả nước.