Đầu tiên là Microsoft, giờ đến Apple: Sam Altman liên tục “chia tay” các ông lớn Big Tech

Một năm trước, OpenAI dường như nắm giữ vị thế dẫn đầu không thể lay chuyển trong cuộc đua AI.

CEO của OpenAI, Sam Altman, đã ký những thỏa thuận lớn với Microsoft và Apple. Cả hai thỏa thuận đều kết thúc không mấy tốt đẹp

Đó là nền tảng AI thống trị tuyệt đối đối với người tiêu dùng. Các đối thủ cạnh tranh như Meta khi đó đang phải chật vật - và chi hàng núi tiền để tuyển dụng nhân sự mới - nhằm bắt kịp. Sam Altman có đủ tiền mặt và tầm ảnh hưởng để thuê nhà thiết kế huyền thoại của Apple, Jony Ive, nhằm chế tạo cho mình một thiết bị bí ẩn với mục tiêu đối đầu trực tiếp với chiếc iPhone mà chính Ive đã góp công tạo ra.

Giờ đây, cục diện đã đảo chiều: OpenAI hiện đang phải chật vật đuổi theo đối thủ Anthropic - công ty vốn tập trung vào các tài khoản doanh nghiệp thay vì bán sản phẩm cho người dùng cá nhân. Altman dường như liên tục phải tái cơ cấu bộ máy lãnh đạo, rồi lại tiếp tục tái cơ cấu. Và Apple thì đang kiện OpenAI, cáo buộc công ty của Altman chèo kéo nhân viên và đánh cắp các bí mật của họ.

Việc OpenAI phạm sai lầm khi tập trung quá sớm vào người tiêu dùng thay vì các doanh nghiệp, hay việc liệu họ đã đặt đúng giám đốc điều hành vào đúng vị trí hay chưa, vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Bạn cần thời gian để xem tất cả những điều đó sẽ diễn biến ra sao. (Tôi đã hỏi OpenAI liệu họ có muốn đưa ra ý kiến về bất kỳ điều nào trong số này không).

Nhưng hiện tại chúng ta có thể tập trung vào vụ kiện của Apple. Bởi vì điều thú vị đối với tôi không chỉ là màn kịch tính khi một trong những công ty quyền lực nhất thế giới đi kiện một trong những công ty khởi nghiệp giá trị nhất hành tinh (và có khả năng kéo cả cựu nhân viên huyền thoại của mình ra tòa, mặc dù Ive không bị nêu tên trong đơn kiện).

Vết xe đổ từ mối tình với Microsoft

Điều đáng nói là đây là lần thứ hai OpenAI liên minh với một người khổng lồ công nghệ hàng đầu, để rồi kết thúc bằng một cuộc chia tay đầy hỗn độn.

Mối rạn nứt đầu tiên là với Microsoft, bên từng có thời điểm dường như là đồng minh Big Tech quan trọng nhất của OpenAI. Microsoft lần đầu tiên đầu tư 1 tỷ USD vào OpenAI từ năm 2019, và sau đó đưa ra một cam kết lớn hơn nhiều vào năm 2023, vài tháng sau khi OpenAI mở ra một kỷ nguyên AI mới với ChatGPT. Khi Altman bị hội đồng quản trị sa thải tạm thời vào cuối năm đó, CEO Satya Nadella của Microsoft đã cung cấp sự hậu thuẫn quan trọng cho Altman trong các cuộc đàm phán để giành lại chiếc ghế của mình.

Nhưng đến tháng Tư năm nay, Microsoft và OpenAI về cơ bản đã đường ai nấy đi. Họ vẫn có một thỏa thuận, nhưng mối quan hệ độc quyền mà họ đã tạo dựng vài năm trước đó giờ đây đã chính thức trở thành không độc quyền. Đáng chú ý: Thỏa thuận đó được đưa ra vài tuần sau một báo cáo cho biết Microsoft đang cân nhắc kiện OpenAI vì cáo buộc vi phạm hợp đồng hiện tại của họ.

Kịch bản lặp lại với Apple

Câu chuyện của Apple/OpenAI không phải là bản sao y nguyên của câu chuyện Microsoft/OpenAI, nhưng nó có những nét tương đồng.

Vào năm 2024, Apple đã công nhận vị thế công nghệ của OpenAI với tư cách là công ty AI thống trị bằng cách trao cho nó vị trí tiên phong trên iPhone: Apple không ép buộc người dùng của mình phải sử dụng ChatGPT, nhưng hãng sẽ tích hợp chatbot này vào phần mềm điện thoại của mình. Đó dường như là một chiến thắng cho cả hai công ty.

Sau đó, OpenAI đã mua lại công ty của Ive với giá 6,5 tỷ USD, và công bố kế hoạch xây dựng một thiết bị bí ẩn — thiết bị được khẳng định là không phải iPhone nhưng rõ ràng là nhằm cạnh tranh với iPhone theo một cách nào đó. Và đến tháng Năm năm nay, các giám đốc điều hành của OpenAI đã thất vọng với mối ràng buộc từ phía Apple đến mức họ được cho là đã cân nhắc kiện công ty của Tim Cook vì vi phạm hợp đồng.

Thay vào đó, Apple đã kiện OpenAI trước.

Tôi không có ý kiến về tính đúng sai trong vụ kiện của Apple. Cho đến nay, chúng ta mới chỉ có khía cạnh câu chuyện (sơ bộ) từ phía Apple. Và có rất nhiều nhà quan sát, bao gồm cả đồng nghiệp của tôi là Alistair Barr, không đặc biệt đồng cảm với Apple.

Đây cũng không phải là lần đầu tiên Apple sử dụng hệ thống tòa án để chiến đấu với một kẻ thách thức iPhone tiềm năng: Mặc dù không kiện trực tiếp Google, nhưng vào năm 2011, hãng đã kiện Samsung, bên đang sử dụng phần mềm Android của Google để xây dựng một đối thủ cạnh tranh với iPhone.

Lời cảnh báo cho các đối tác tương lai

Nhưng tôi nghĩ điều đáng chú ý là OpenAI đã đạt được hai liên minh vô cùng quan trọng với các gã khổng lồ Big Tech, và cả hai đều kết thúc trong sự cay đắng.

Một góc nhìn của những người từng trải sẽ lập luận rằng việc gây chiến với các công ty Big Tech là dấu hiệu cho thấy bản thân bạn cũng có thể là một công ty Big Tech. Và tất cả những tên tuổi này đều có nguồn lực khổng lồ, các vụ kiện tụng thì mất cả đời để phân định, và đến khi có kết quả, thế giới có thể đã thay đổi triệt để đến mức cuộc chiến ban đầu trở nên vô nghĩa. Chúng ta đều là người lớn cả rồi, hãy bước tiếp thôi.

Nhưng nếu bạn là một giám đốc điều hành Big Tech đang làm việc với OpenAI, hoặc đang cân nhắc điều đó, bạn có thể đã có những lo ngại về bộ máy lãnh đạo của công ty này. Tin tức tuần này có thể lại cho bạn thêm nhiều lý do để phải bận tâm.