Đẩy mạnh tỷ lệ nội địa hóa xe điện

Gia tăng tỷ lệ nội địa hóa được xem là “chìa khóa” để các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và tự chủ tương lai năng lượng.

Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều biến động về nguồn cung và giá nhiên liệu hóa thạch, việc chuyển đổi sang phương tiện sử dụng điện và năng lượng sạch trở thành yêu cầu cấp thiết để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Ảnh minh hoạ.

Việt Nam đặt mục tiêu đẩy mạnh nội địa hóa xe điện lên 80%, làm chủ pin và động cơ, tạo nền tảng tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Thực tế, Việt Nam đã có sự bứt phá mạnh trong việc chuyển đổi này: Đến cuối năm 2025, Việt Nam đã xây dựng được 28 tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan đến thiết bị trụ sạc, trạm sạc và pin sạc. Dự kiến trong quý III/2026, hành lang pháp lý này sẽ được hoàn thiện toàn diện. 

Cũng đến cuối năm 2025, tỷ lệ nội địa hóa của các dòng xe VinFast đã đạt khoảng 60%. Khi nhà máy sản xuất pin tại Hà Tĩnh đi vào vận hành ổn định, tỷ lệ này sẽ nâng lên mức 80%.

Đặc biệt, Việt Nam đã từng bước làm chủ các công nghệ cốt lõi quan trọng nhất như động cơ và pin - những thành phần chiếm giá trị cao nhất trong xe điện. Cùng với đó, các dự án đầu tư mới đang hướng tới mục tiêu đưa tỷ lệ nội địa hóa cho lĩnh vực pin lưu trữ lên mức 80-90% trong thời gian tới.

So với các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực ô tô truyền thống vốn chỉ đạt tỷ lệ nội địa hóa 10-15% sau hàng chục năm hoạt động, tốc độ phát triển của ngành xe điện nội địa là minh chứng rõ nét cho năng lực sản xuất và khát vọng làm chủ công nghệ của Việt Nam. Việc sở hữu năng lực công nghệ, từ động cơ đến pin lưu trữ, giúp Việt Nam không chỉ giảm phụ thuộc vào nhập khẩu mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu công nghệ sang thị trường quốc tế.

Để tạo đà phát triển cho ngành công nghiệp xe điện, Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ công nghiệp hỗ trợ, ban hành Nghị định 205/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 111/2015/NĐ-CP ngày 3/11/2015 của Chính phủ về phát triển công nghiệp hỗ trợ. Những cơ chế này nhằm đảm bảo tính bền vững, khả năng cạnh tranh và thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghiệp trong nước.

Các chính sách ưu đãi hiện nay được đánh giá là mạnh mẽ nhất, bao gồm ưu đãi về thuế, đất đai và tiền thuê đất, miễn thuế trong 4 năm đầu và giảm thuế trong 9 năm tiếp theo. Đặc biệt, Bộ Công Thương áp dụng các tiêu chí khắt khe để bảo vệ và thúc đẩy doanh nghiệp trong nước.

Theo các chuyên gia, để quá trình chuyển đổi xanh thành công, Việt Nam cần tiếp cận đồng bộ cả phía cung và phía cầu. Về phía cung, cần hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, nâng cao năng lực thông qua các chương trình như “Go Global” để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Về phía cầu, cần thúc đẩy quy mô thị trường đủ lớn để hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ có điều kiện phát triển mạnh mẽ.

Nội địa hóa xe điện không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp, mà là sự vận động của thị trường. Khi quy mô thị trường đạt đủ lớn, hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ với hàng trăm, hàng nghìn doanh nghiệp mới có điều kiện phát triển bền vững. Đây là cuộc chơi của thị trường, nơi cạnh tranh lành mạnh sẽ buộc doanh nghiệp phải không ngừng đổi mới sáng tạo, nâng cao tính minh bạch và chất lượng công nghệ.