Đợt bán tháo cổ phiếu SpaceX là tín hiệu đáng lo ngại trước thềm làn sóng giải tỏa hạn chế giao dịch

Ngày 16 tháng 7 (Reuters) - Việc giá cổ phiếu của SpaceX giảm xuống dưới mức giá IPO bom tấn là 135 USD/cổ phiếu là một tín hiệu đáng lo ngại đối với công ty tên lửa và internet của tỷ phú Elon Musk. Doanh nghiệp này đang phải đối mặt với nguy cơ biến động lớn hơn vào đầu tháng 8, thời điểm lượng cổ phiếu khả dụng để giao dịch trên sàn Nasdaq dự kiến sẽ tăng lên đáng kể.

Người dân tập trung gần biển quảng cáo của SpaceX bên ngoài Nasdaq MarketSite, vào ngày phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của công ty tại thành phố New York, Mỹ, ngày 12 tháng 6 năm 2026

Vào thứ Tư, cổ phiếu của công ty có lúc đã chạm mức thấp nhất là 132,15 USD trước khi đóng cửa ở mức 135,27 USD. Hiện tại, mã này đã lao dốc 33% so với mức đóng cửa kỷ lục ngay sau đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng thu về khoản kỷ lục 75 tỷ USD vào ngày 11 tháng 6. Dẫu vậy, ngay cả sau đợt sụt giảm mạnh này, SpaceX vẫn là một trong những doanh nghiệp có giá trị nhất Phố Wall với vốn hóa thị trường đạt khoảng 1,8 nghìn tỷ USD.

Mặc dù đợt IPO của SpaceX có quy mô lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ, công ty chỉ đưa chưa đầy 5% số cổ phiếu của mình lên sàn giao dịch. Điều này khiến các nhà đầu tư phải tranh giành một lượng cổ phiếu khan hiếm, giúp đẩy định giá công ty lên tới 2,1 nghìn tỷ USD ngay sau ngày giao dịch đầu tiên trên sàn Nasdaq. Tuy nhiên, các điều khoản hạn chế giao dịch (được gọi là thời gian khóa  "lockup") đối với các cổ đông nội bộ sẽ được dỡ bỏ trong những tháng tới, có khả năng làm tràn ngập thị trường một lượng cổ phiếu bổ sung khổng lồ.

Jay Hatfield, CEO của quỹ Infrastructure Capital Advisors tại New York, nhận định: "Chúng tôi nghĩ rằng ở mức giá này, việc tham gia vào cổ phiếu dưới góc độ giao dịch ngắn hạn là tương đối an toàn. Chúng tôi sẽ không phân bổ tỷ trọng quá lớn vào mã này vì họ sắp có đợt giải tỏa hạn chế giao dịch." Sau đợt bán tháo, cổ phiếu của công ty đang được định giá ở mức gấp 49 lần doanh thu dự kiến  một con số vẫn thuộc hàng đắt đỏ nhất Phố Wall theo thước đo này.

Để so sánh, Tesla  một cổ phiếu được nhà đầu tư ưa chuộng khác do Elon Musk hậu thuẫn  gần đây được giao dịch với mức định giá gấp 15 lần doanh thu. Các nhà phân tích và nhà đầu tư lạc quan cho rằng SpaceX xứng đáng có mức định giá chênh lệch cao như vậy là nhờ dịch vụ internet Starlink có lợi nhuận tốt, mảng kinh doanh phóng tên lửa cho chính phủ và uy tín của Musk trong việc duy trì lòng trung thành của nhà đầu tư, bất chấp việc công ty đã báo cáo khoản lỗ ròng gần 5 tỷ USD vào năm ngoái.

Theo dữ liệu từ LSEG, trong số 32 nhà phân tích xếp hạng cổ phiếu này, có 27 người khuyến nghị mua, chỉ có 1 người khuyến nghị bán và 4 người giữ quan điểm trung lập. Một phân tích của Reuters đối với 50 đợt IPO nổi bật tại Mỹ kể từ năm 2010 cho thấy: các công ty có giá cổ phiếu giảm xuống dưới mức giá IPO trong hai tháng đầu tiên sau khi lên sàn thường có xu hướng hoạt động kém hơn so với các công ty không bị giảm, mặc dù hầu hết các cổ phiếu này về sau vẫn tăng điểm. Trong số 50 công ty đó, có 21 công ty giảm xuống dưới mức giá IPO trong hai tháng đầu; các cổ phiếu này có mức tăng trung vị (median) là 61% kể từ khi lên sàn, so với mức tăng trung vị 112% của 29 công ty còn lại.

Các đợt hạn chế giao dịch bắt đầu được gỡ bỏ

Một loạt quy định hạn chế bán cổ phiếu đối với các cổ đông nội bộ, nhân viên và các nhà đầu tư ban đầu sẽ dần được gỡ bỏ trong vài tháng tới. Trong đợt giải tỏa đầu tiên, các nhân viên thông thường và một số nhà đầu tư đời đầu sẽ được tự do bán ra 911,5 triệu cổ phiếu vào ngày giao dịch thứ hai sau khi công ty công bố báo cáo tài chính quý đầu tiên. Hiện SpaceX vẫn chưa công bố ngày ra mắt báo cáo kết quả kinh doanh đầu tiên, song các nhà phân tích dự báo sự kiện này sẽ diễn ra vào đầu tháng 8.

Lượng cổ phiếu đủ điều kiện bán ra này hiện có giá trị khoảng 123 tỷ USD, lấn át hoàn toàn lượng cổ phiếu trị giá 86 tỷ USD hiện đang được giao dịch trên sàn Nasdaq. Thêm 455,8 triệu cổ phiếu khác sẽ đủ điều kiện để bán nếu giá cổ phiếu của SpaceX duy trì trên mức 175,50 USD trong ít nhất 5 trên 10 ngày giao dịch liên tiếp tính đến ngày công bố báo cáo quý sắp tới của công ty. Tính chung lại, các lệnh hạn chế được gỡ bỏ dần cho đến ngày 8 tháng 12 sẽ nâng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (float) có khả năng giao dịch của SpaceX lên tới 40% tổng số cổ phần toàn công ty. 60% còn lại, bao gồm cả cổ phần của Elon Musk, sẽ tiếp tục bị khóa cho đến giữa năm 2027.