Đưa văn hóa thành nguồn lực nội sinh: Tầm nhìn từ Thủ đô nghìn năm văn hiến

08:19, 26/02/2026

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành đầu năm 2026 đã xác lập một tư duy chiến lược mang tính bước ngoặt: Văn hóa không còn dừng lại ở "nền tảng tinh thần" mà đã trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm cốt lõi định vị vị thế quốc gia.

Trong dòng chảy ấy, Hà Nội – mảnh đất nghìn năm văn hiến – đang mang trên vai sứ mệnh tiên phong, biến kho tàng di sản đồ sộ thành "đường băng" để hình tượng rồng bay cất cánh trong kỷ nguyên sáng tạo toàn cầu.

Từ nội lực di sản đến tư duy chiến lược

Lịch sử dân tộc đã chứng minh, mỗi thời kỳ hưng thịnh của đất nước luôn song hành với sự phát triển rực rỡ của văn hóa. Kế thừa tinh thần đó, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị không chỉ là một văn bản định hướng mà còn là lời hiệu triệu mạnh mẽ về việc phát triển văn hóa đồng bộ với kinh tế và chính trị. Điểm mới căn bản nằm ở việc đặt con người vào vị trí trung tâm, coi công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế là những trụ cột phát triển bền vững.

Đối với Hà Nội, đây là cơ hội vàng để hiện thực hóa khát vọng phát triển. Với hơn 6.000 di tích và hệ thống di sản được UNESCO vinh danh trải dài từ vật thể đến phi vật thể, Thủ đô không chỉ là "bảo tàng sống" của quốc gia mà còn là nơi hội tụ, kết tinh trí tuệ và bản lĩnh Việt. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên số, giá trị của di sản không thể chỉ nằm ở việc "đóng khung" bảo tồn. Thách thức đặt ra là làm sao để những giá trị ngàn năm ấy thực sự "sống" trong đời sống đương đại, trở thành chất liệu cho sáng tạo và là động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Hà Nội – mảnh đất nghìn năm văn hiến – đang mang trên vai sứ mệnh tiên phong, biến kho tàng di sản đồ sộ thành "đường băng" để hình tượng rồng bay cất cánh trong kỷ nguyên sáng tạo toàn cầu 

Hệ sinh thái sáng tạo: Khi di sản "hóa thân" thành tài sản

Để khơi thông nguồn lực, Hà Nội đã chủ động xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc, từ Luật Thủ đô 2024 đến các cơ chế đặc thù về tổ chức trung tâm công nghiệp văn hóa. Đây chính là đòn bẩy để chuyển hóa di sản thành tài sản. Thay vì chỉ nhìn nhận di tích như những đối tượng bảo tồn tĩnh, thành phố đã bắt đầu tư duy theo hướng hệ sinh thái, nơi di sản, công nghệ và nghệ thuật đương đại giao thoa.

Việc ra mắt Mạng lưới không gian sáng tạo cùng những nỗ lực chuyển đổi số như bảo tàng ảo, trưng bày thực tế ảo đã kéo gần khoảng cách giữa quá khứ và thế hệ trẻ. Di sản giờ đây không còn xa vời mà trở thành nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng cùng chung tay kiến tạo. Chính sự chuyển dịch từ "bảo tồn nguyên trạng" sang "bảo tồn thích ứng" đã tạo nên sức sống mới cho những khu phố cổ, những làng nghề truyền thống, biến chúng thành những điểm đến văn hóa năng động và đầy sức hút.

Vươn tầm quốc tế, kiến tạo tương lai

Vị thế của Hà Nội trong kỷ nguyên mới còn được khẳng định qua vai trò "đại sứ văn hóa" trên trường quốc tế. Việc gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO không chỉ là một danh hiệu mà đã trở thành khung hành động thực tế. Những sự kiện tầm vóc như Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Liên hoan phim quốc tế hay Lễ hội Văn hóa thế giới 2025 đã chứng minh năng lực tổ chức và sức hấp dẫn của một Thủ đô năng động.

Hà Nội không chỉ đón nhận tinh hoa văn hóa nhân loại mà còn chủ động xuất khẩu các giá trị bản sắc ra thế giới. Nghệ thuật ca trù, múa rối hay các lễ hội dân gian được quảng bá mạnh mẽ thông qua các diễn đàn học thuật và festival quốc tế, tạo nên một sự đối thoại văn hóa đa chiều. Con số kỷ lục 1,34 triệu lượt khách du lịch ngay trong kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026 là minh chứng rõ nét nhất cho thấy hướng đi đúng đắn khi kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Nghị quyết 80 đã mở ra một chương mới, nơi văn hóa trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy sự phồn vinh. Với sự đồng lòng của chính quyền và người dân, Hà Nội đang từng bước đánh thức tiềm năng của "rồng bay". Không chỉ giữ gìn quá khứ, Thủ đô đang dùng chính những chất liệu ngàn năm ấy để viết tiếp câu chuyện của tương lai – một Thủ đô sáng tạo, bền vững và đầy kiêu hãnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.