Moonshot của Trung Quốc trình làng mô hình AI mở lớn nhất thế giới, áp sát các đối thủ Mỹ

BẮC KINH, ngày 17 tháng 7 (Reuters) – Vào thứ Sáu, startup AI của Trung Quốc Moonshot đã trình làng Kimi K3, một mô hình sở hữu 2,8 nghìn tỷ tham số. Công ty khẳng định đây là hệ thống AI trọng số mở (open-weight) lớn nhất thế giới hiện nay và mang lại hiệu suất tiếp cận sát sao với mô hình đỉnh cao Fable của gã khổng lồ Mỹ Anthropic

Người sáng lập Moonshot AI, Yang Zhilin, phát biểu tại hội nghị Diễn đàn Zhongguancun 2026, Bắc Kinh, Trung Quốc

Đợt ra mắt này diễn ra một tháng sau khi các mô hình Fable và Mythos của Anthropic đột ngột bị chính phủ Mỹ rút khỏi thị trường vì các lo ngại an ninh. Sự kiện này càng làm nổi bật tốc độ thu hẹp khoảng cách nhanh chóng của hệ sinh thái AI nguồn mở Trung Quốc đối với các hệ thống tiên tiến nhất của Mỹ.

Các công ty bao gồm Moonshot, Z.ai và MiniMax đang liên tiếp phát hành các mô hình ngày một mạnh mẽ hơn với chi phí thấp hơn đáng kể. Điều này đang thách thức những định kiến lâu nay tại phương Tây cho rằng các nhà phát triển Trung Quốc đang đi sau các đồng nghiệp Mỹ nhiều tháng.

Moonshot cho biết Kimi K3 là mô hình trọng số mở đầu tiên tiếp cận mốc 3 nghìn tỷ tham số, được thiết kế chuyên biệt cho các tác vụ lập luận nâng cao, lập trình dài hạn và xử lý công việc tri thức. Mô hình này sở hữu cửa sổ ngữ cảnh lên tới 1 triệu token, cho phép nó xử lý và ghi nhớ lượng thông tin lớn hơn đáng kể so với các thế hệ trước đó chỉ trong một câu lệnh duy nhất.

Công ty cho biết, xét về mặt tối ưu hóa lõi GPU (GPU kernel optimisation) – thuật ngữ chỉ các kỹ thuật nhằm tối đa hóa hiệu suất phần cứng AI và giảm thiểu độ trễ – Kimi K3 "đã thể hiện một màn trình diễn đầy tính cạnh tranh với Fable 5 (có cơ chế dự phòng) và vượt trội đáng kể so với các mô hình (của OpenAI) là Opus 4.8, GPT 5.6 Sol và GPT 5.5".

Mô hình này cũng ghi nhận những kết quả ấn tượng trong các bài đánh giá độc lập từ bên thứ ba.

Nền tảng Arena.ai đã xếp Kimi K3 ở vị trí quán quân trong bài kiểm tra đánh giá năng lực xây dựng giao diện web. Trong khi đó, Vals AI xếp mô hình này ở vị trí thứ hai tổng thể, chỉ đứng sau Fable 5 và đứng trên GPT-5.6 Sol. Tổ chức Artificial Analysis nhận định mô hình này đem lại hiệu suất tương đương với GPT-5.5 của OpenAI và Claude Opus 4.8 của Anthropic, đặc biệt là trong các bài kiểm tra đo lường các tác vụ phức tạp, gồm nhiều bước thực hiện.

Chu kỳ phát hành nhanh hơn

Các công ty AI Trung Quốc đang đẩy nhanh chu kỳ phát hành mô hình của mình trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu ngày càng khốc liệt. Bước chuyển dịch này diễn ra sau màn chào sân của mô hình GLM-5.2 từ Z.ai, sản phẩm từng làm kinh ngạc các chuyên gia trong ngành khi đạt điểm số gần tương đương với các mô hình nguồn đóng hàng đầu của Mỹ trong các bài kiểm tra benchmark, phá vỡ thế đồng thuận trước đó của các nhà phân tích phương Tây rằng AI Trung Quốc đi sau ít nhất sáu tháng.

Reuters trước đó đưa tin, công ty MiniMax niêm yết tại Hồng Kông cũng đang phát triển mô hình 2,7 nghìn tỷ tham số của riêng mình để kịp phát hành vào quý 3 năm 2026, đồng thời lên kế hoạch ra mắt mô hình đa phương thức cấp độ cao H3 trong tương lai gần.

Cuộc đua hướng tới các hệ thống nghìn tỷ tham số phản ánh nhu cầu ngày một tăng đối với các hệ thống tự chủ có khả năng xử lý các tác vụ lập luận phức tạp. Các phòng nghiên cứu AI hàng đầu cũng đang theo đuổi các hệ thống có khả năng tự cải tiến tự chủ, một quy trình thường được gọi là tự cải tiến đệ quy (recursive self-improvement).

Trước khi Kimi K3 được phát hành, mô hình LongCat-2.0 của Meituan và V4-Pro của DeepSeek dẫn đầu ngành công nghiệp AI Trung Quốc với tổng cộng 1,6 nghìn tỷ tham số. Ngoài ra, một vài đối thủ nội địa khác cũng đã vượt qua ngưỡng nghìn tỷ tham số này.

Khác với các mô hình nguồn đóng độc quyền, các mô hình trọng số mở cho phép người dùng tự do tải xuống, vận hành và tùy chỉnh các hệ thống nền tảng bên dưới.

Moonshot cho biết Kimi K3 được tích hợp hai mức nâng cấp cấu trúc quan trọng nhằm cải thiện hiệu suất tính toán, cho phép nó hoàn thành các tác vụ lập trình dài hạn với sự giám sát tối thiểu từ con người.