Mỹ ra “tối hậu thư” với Iran?

Mỹ được cho là đã đề nghị Iran tuyên bố công khai mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và cam kết không thu phí sau cuộc hội đàm ở Oman ngày 11/7.

Eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).

Theo trang tin Axios, Mỹ đang yêu cầu Iran phải tuyên bố công khai mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải, đồng thời cam kết không tấn công các tàu chở dầu đi qua tuyến đường thủy chiến lược này.

“Chúng tôi muốn Iran sẽ tuyên bố rằng mọi luồng hàng hải trên eo biển Hormuz sẽ được mở và không thu phí”, một quan chức Mỹ chia sẻ hôm 10/7.

Các quan chức Mỹ nói với giới truyền thông rằng họ kỳ vọng Iran sẽ đưa ra một tuyên bố chấp thuận các điều khoản đó sau khi các nhà đàm phán gặp nhau tại Oman vào ngày 11/7.

“Nếu đó không phải là lập trường của họ vào ngày mai, thì đó sẽ không phải là một ngày tuyệt vời đối với họ”, quan chức Mỹ nêu rõ.

Quan chức này nói thêm: “Tổng thống Donald Trump đã chỉ thị cho chúng tôi đàm phán, nhưng như những gì ông đã cho thấy mình sẵn sàng thực hiện, nếu họ tiếp tục bắn vào các tàu thuyền hoặc tham gia vào bất kỳ hành động thù địch nào khác, thì chúng tôi sẽ đánh trả họ”.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 10/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ đồng ý tiếp tục các cuộc đàm phán theo đề nghị của Iran, nhưng khẳng định “lệnh ngừng bắn đã kết thúc”.

Mỹ và Iran tiếp tục các hành động thù địch do những cách diễn giải khác nhau về bản ghi nhớ (MOU) ký kết vào ngày 17/6 liên quan đến việc quản lý eo biển Hormuz. Hai bên đã tiến hành các cuộc không kích đáp trả qua lại vào hôm 8/7 và 9/7 sau khi Mỹ cùng các quốc gia Vùng Vịnh đổ lỗi cho Iran về các cuộc tấn công nhằm vào 3 tàu thương mại.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, đã phủ nhận tuyên bố của ông Trump rằng Tehran đã yêu cầu một vòng đàm phán mới. Ông nói rằng bất kỳ hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn nào từ phía Mỹ sẽ phải đối mặt với “hành động ăn miếng trả miếng”.

Truyền thông Iran đưa tin Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ tới Oman vào ngày 11/7 để gặp gỡ các nhà hòa giải khu vực.

Nhà đàm phán hàng đầu của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố hôm 10/7 rằng Tehran vẫn “không tin tưởng Mỹ” và rằng “dân tộc Iran sẽ không bao giờ khuất phục trước sức ép”.

Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với hầu hết các hoạt động vận tải hàng hải sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28/2. Kể từ đó, Tehran đã khăng khăng yêu cầu tất cả các tàu thuyền phải tuân thủ hướng dẫn của mình và sử dụng các tuyến đường hàng hải được chỉ định.

Theo bản ghi nhớ, Iran đồng ý “thực hiện các sắp xếp bằng nỗ lực tốt nhất của mình để đảm bảo cho sự qua lại an toàn của các tàu thương mại” trong vòng 60 ngày và đàm phán với Oman về việc quản lý eo biển Hormuz trong tương lai.

Ngoài ra, yêu cầu cơ bản từ phía Mỹ là Iran phải giao nộp các vật liệu hạt nhân. Tehran được cho là đang sở hữu hơn 400kg uranium làm giàu cấp độ cao, thứ mà ông Trump và các quan chức Mỹ khác gọi là “bụi hạt nhân”.

“Tôi chỉ muốn nói rõ ở đây rằng nếu chúng tôi không lấy được số bụi đó, chúng tôi sẽ không có một thỏa thuận nào với Iran cả”, một quan chức tuyên bố. Vị quan chức này nói thêm rằng “chúng tôi có rất nhiều lựa chọn” nếu Iran từ chối, bao gồm cả các lựa chọn quân sự và kinh tế.