Nghiên cứu cho thấy AI đang thay đổi sự nghiệp của những lao động lớn tuổi

14:31, 14/07/2026

Trí tuệ nhân tạo đã thúc đẩy những lo ngại rằng người lao động - đặc biệt là các chuyên gia trẻ tuổi - có thể bị thay thế bởi công nghệ tiên tiến

Franckreporter

Tuy nhiên, các dấu hiệu đang xuất hiện cho thấy những lao động lớn tuổi cũng bị ảnh hưởng, theo một bài báo mới từ Trung tâm Nghiên cứu Hưu trí tại Đại học Boston.

Những lao động từ 55 tuổi trở lên trong các ngành nghề tiếp xúc với AI đang rời bỏ công việc của họ thường xuyên hơn, tác giả Geoffrey Sanzenbacher, một giáo sư kinh tế, nói với CNBC. Những sự chuyển dịch đó được thúc đẩy đồng đều bởi lý do thất nghiệp và lý do tự nguyện, ông nói.

"Đó là một tác động có ý nghĩa thống kê," Sanzenbacher nói. "Đối với một số ngành nghề, nó có thể khá lớn."

3 cách AI có thể tác động đến sự nghiệp của lao động lớn tuổi

AI có thể ảnh hưởng đến chiều dài sự nghiệp của lao động lớn tuổi theo ba cách, theo nghiên cứu của Sanzenbacher.

Tự động hóa có thể thay thế lao động lớn tuổi, thúc đẩy họ hoặc trở nên thất nghiệp hoặc rời bỏ hoàn toàn lực lượng lao động, Sanzenbacher phát hiện.

Hoặc áp lực phải áp dụng AI có thể dẫn đến việc một số lao động tìm kiếm những công việc không liên quan đến các tiến bộ mới đó hoặc nghỉ hưu hoàn toàn.

Thay vào đó, AI tạo sinh có thể cho phép mọi người làm việc lâu hơn khi năng suất tăng lên, đẩy tiền lương lên cao và để người lao động tập trung vào các nhiệm vụ hấp dẫn, theo Sanzenbacher.

Nghiên cứu định nghĩa mức độ tiếp xúc với AI dựa trên mức độ mà AI có thể được sử dụng để thực hiện các nhiệm vụ của một ngành nghề. Nó dựa trên dữ liệu Khảo sát Dân số Hiện tại và thông tin về mức độ tiếp xúc với AI từ sáng kiến Digital Planet của Đại học Tufts, nơi nghiên cứu tác động của các đổi mới kỹ thuật số.

Nghiên cứu phát hiện ra rằng trước khi ra mắt ChatGPT của OpenAI, lao động lớn tuổi trong các vai trò tiếp xúc với AI ít có khả năng rời bỏ công việc của họ hơn đáng kể. Tuy nhiên, sau khi ra mắt ChatGPT, họ có phần dễ chuyển dịch ra khỏi công việc hơn, bao gồm cả việc thất nghiệp.

AI có thể thu hẹp sự khác biệt về chiều dài sự nghiệp

Những lao động lớn tuổi dễ bị ảnh hưởng hơn bởi những thay đổi của AI có xu hướng là người da trắng, có nhiều khả năng có bằng đại học hơn và có xu hướng có thu nhập cao hơn so với những lao động ít tiếp xúc với AI, theo nghiên cứu của Sanzenbacher.

Theo nghiên cứu, dựa trên điểm số tiếp xúc với AI của Digital Planet, năm nghề nghiệp có mức độ tiếp xúc với AI cao nhất — và do đó dễ bị thay đổi hơn — là:

Nhà thiết kế giao diện web và kỹ thuật số Nhà phát triển web Kiến trúc sư cơ sở dữ liệu Lập trình viên máy tính Nhà khoa học dữ liệu

Năm nghề nghiệp có mức độ tiếp xúc với AI thấp nhất là:

Công nhân vận hành máy đào, bốc xếp và khai thác mỏ Công nhân bắt vít mái lò và khai thác mỏ Hộ lý Công nhân sơn và phun sơn Công nhân cán và chế tạo sợi thủy tinh

Điều này đặt ra dấu hỏi cho nhận thức rằng những lao động lớn tuổi trong các công việc đòi hỏi thể chất có thể có quỹ đạo sự nghiệp ngắn hơn và do đó nghỉ hưu sớm hơn so với những lao động văn phòng, có học vấn cao hơn.

“Sự tiếp xúc với AI có thể làm giảm khoảng cách về chiều dài sự nghiệp giữa các công việc lương thấp và lương cao,” Sanzenbacher viết trong nghiên cứu.

Do đó, khi các nhà hoạch định chính sách cân nhắc những thay đổi khả thi đối với tuổi nghỉ hưu, họ nên lưu ý đến các tác động tiềm ẩn của AI, theo nghiên cứu.

Lao động có thu nhập cao có thể thấy các khoản cắt giảm An sinh Xã hội

Các dự báo mới cho thấy quỹ tín thác mà An sinh Xã hội dựa vào để giúp chi trả trợ cấp hưu trí có thể cạn kiệt vào cuối năm 2032, theo báo cáo thường niên mới nhất từ các bên ủy thác của chương trình.

Để khôi phục khả năng thanh toán của An sinh Xã hội, các nhà hoạch định chính sách có thể chọn từ nhiều thay đổi khả thi, bao gồm cả việc tăng tuổi nghỉ hưu. Khi những cải cách lớn gần nhất đối với chương trình được ban hành vào năm 1983, các nhà lập pháp đã chọn tăng dần tuổi nghỉ hưu từ 65 lên 67.

Việc nâng ngưỡng tuổi có thể được xem xét trong các cải cách sắp tới, mặc dù một số chuyên gia cho rằng thay đổi đó sẽ không phải là một giải pháp khắc phục ngắn hạn. Các nhà hoạch định chính sách cũng có thể chọn tăng thuế lương đối với những người có thu nhập cao, một đề xuất phổ biến của các nhà lập pháp Đảng Dân chủ.

“Có khả năng cao là những người có thu nhập cao hơn sẽ thấy một mức cắt giảm phúc lợi lớn hơn so với những người có thu nhập thấp hơn từ bất kỳ điều gì xảy ra tiếp theo với An sinh Xã hội,” Sanzenbacher nói.

“Đây chính là những người do đó cần phải làm việc lâu hơn,” ông nói.

Trong khi đó, tùy thuộc vào cách các tác động của AI đối với lực lượng lao động diễn ra, khả năng thực hiện công việc của chính những lao động đó cũng có thể bị ảnh hưởng, Sanzenbacher cho biết.

Những gì lao động lớn tuổi có thể làm để bắt kịp

Lao động lớn tuổi đang áp dụng AI, nhưng không thường xuyên bằng những lao động trẻ tuổi, Sanzenbacher nói.

Nghiên cứu gần đây của AARP đã phát hiện ra rằng người lao động thấy AI vừa là mối đe dọa vừa là cơ hội. Trong khi 24% trong số 1.015 người trưởng thành từ 50 tuổi trở lên được khảo sát cho biết họ thấy AI là mối đe dọa đối với lĩnh vực công việc của họ, thì 19% cho biết họ thấy đó là một cơ hội. Trong khi đó, 37% cho biết là cả hai, theo các câu trả lời được thu thập vào tháng Ba.

Nghiên cứu độc lập từ AARP và LinkedIn phát hiện ra rằng các chuyên gia giàu kinh nghiệm có nhiều khả năng nắm giữ các vai trò được bảo vệ khỏi sự gián đoạn do AI tạo sinh gây ra hơn, với 49,4% lao động lớn tuổi so với 42,2% lao động trẻ tuổi.

Công việc của những lao động lớn tuổi có nhiều khả năng đòi hỏi các kỹ năng mà AI không dễ dàng sao chép được, theo nghiên cứu, chẳng hạn như sự hợp tác, khả năng phán đoán và năng lực lãnh đạo.