Nguy hiểm tiềm tàng khi sử dụng thiết bị PCCC xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Công an tỉnh Ninh Bình vừa phát đi cảnh báo về những nguy hiểm tiềm tàng của hàng giả, hàng nhái và sản phẩm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, đồng thời khuyến cáo người dân, doanh nghiệp lựa chọn thiết bị đạt chuẩn để bảo đảm an toàn và tuân thủ pháp luật.

Nguy cơ từ thiết bị PCCC giả, kém chất lượng 

Công an tỉnh Ninh Bình đang đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân về phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ gắn với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH).

Theo cơ quan công an, thị trường thiết bị PCCC và CNCH phát triển kéo theo nguy cơ gia tăng các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Các sản phẩm thường bị làm giả gồm bình chữa cháy, vòi chữa cháy, đầu phun sprinkler, thiết bị báo cháy, đèn chỉ dẫn thoát nạn, máy bơm chữa cháy cùng nhiều thiết bị chuyên dụng khác. Thủ đoạn phổ biến là giả mạo nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, tem chống giả hoặc sử dụng bao bì, nhãn mác tương tự hàng chính hãng để đánh lừa người mua.

Công an tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh việc sử dụng các thiết bị PCCC và CNCH giả hoặc kém chất lượng không chỉ xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ mà còn tiềm ẩn rủi ro đặc biệt nghiêm trọng khi xảy ra sự cố cháy, nổ. Những thiết bị không bảo đảm chất lượng có thể không hoạt động hoặc hoạt động sai chức năng, làm giảm hiệu quả xử lý ban đầu và bỏ lỡ thời điểm quan trọng để khống chế đám cháy.

Cán bộ Công an tỉnh Ninh Bình hướng dẫn người dân phân biệt hàng giả, hàng nhái. Ảnh: CACC

Siết chặt quy định pháp lý về sở hữu trí tuệ nhằm đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng

Theo Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, đã được sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019 và 2022, quyền đối với nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp và các đối tượng sở hữu công nghiệp khác được Nhà nước bảo hộ. Hành vi sản xuất, nhập khẩu, buôn bán hàng giả mạo nhãn hiệu, giả mạo chỉ dẫn địa lý hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đều bị nghiêm cấm và sẽ bị xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, quy định các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, cung cấp dịch vụ và lưu thông phương tiện PCCC và CNCH phải tuân thủ quy định về chất lượng sản phẩm, hàng hóa cùng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Khoản 9 Điều 14 của luật này nghiêm cấm việc kinh doanh phương tiện PCCC và CNCH không đáp ứng tiêu chuẩn công bố áp dụng hoặc quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Ngoài ra, Nghị định số 105/2025/NĐ,CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết việc cấp phép trước khi đưa ra thị trường đối với các phương tiện PCCC và CNCH, vật liệu và cấu kiện ngăn cháy, chống cháy thuộc danh mục quản lý.

Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007 cũng quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trong việc bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn đã công bố và bồi thường thiệt hại nếu hàng hóa không bảo đảm chất lượng gây hậu quả cho người tiêu dùng.

Vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự 

Theo Công an tỉnh Ninh Bình, các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực PCCC và CNCH sẽ bị xử lý nghiêm.

Đối với xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại và sở hữu công nghiệp, cá nhân vi phạm có thể bị phạt đến 250 triệu đồng, tổ chức vi phạm có thể bị phạt đến 500 triệu đồng, tùy theo tính chất, mức độ, giá trị hàng hóa và hậu quả của hành vi.

Ngoài tiền phạt, cơ quan có thẩm quyền còn có thể áp dụng các biện pháp khắc phục như tiêu hủy hàng vi phạm, loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa và bao bì, thu hồi sản phẩm lưu thông trên thị trường, buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và bồi thường thiệt hại theo quy định.

Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, Bộ luật Hình sự năm 2015, đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017, quy định người thực hiện hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả hoặc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp có thể bị phạt tiền đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 15 năm. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt có thể lên tới 5 tỷ đồng, kèm theo hình thức đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc vĩnh viễn theo quy định.

Công an tỉnh Ninh Bình tuyên truyền, hướng dẫn người dân cách nhận biết, kiểm tra các phương tiện, thiết bị PCCC & CNCH. Ảnh: CACC 

Khuyến nghị cho người dân và doanh nghiệp

Để chủ động phòng ngừa vi phạm, Công an tỉnh Ninh Bình khuyến cáo các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân chỉ mua, sử dụng thiết bị PCCC và CNCH có nguồn gốc rõ ràng, được cung cấp bởi đơn vị uy tín, đồng thời kiểm tra đầy đủ nhãn mác, thông tin nhà sản xuất, chứng nhận chất lượng và hồ sơ liên quan trước khi đưa vào sử dụng.

Cơ quan công an cũng đề nghị các cơ sở sản xuất, kinh doanh chấp hành nghiêm quy định về sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, không tham gia sản xuất, vận chuyển, buôn bán hoặc tàng trữ hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, người dân và doanh nghiệp được khuyến khích chủ động phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm để lực lượng chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý, góp phần xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh lành mạnh và bảo đảm an toàn PCCC trên địa bàn tỉnh.