Nhà Trắng đang áp đặt quyền tiếp cận các mô hình AI tiên tiến, chuyển dịch quyền lực từ các gã khổng lồ công nghệ, theo các nguồn tin

Chính quyền của ông Trump đã có những bước đi mới nhằm khẳng định quyền kiểm soát lớn hơn đối với việc triển khai các phiên bản mô hình trí tuệ nhân tạo trong tương lai bằng cách áp đặt việc công ty và tổ chức nào được phép tiếp cận các mô hình tiên tiến (frontier models) mới nhất, hai nguồn tin am hiểu vấn đề chia sẻ với CNBC

Tổng thống Donald Trump chỉ tay khi ký sắc lệnh hành pháp về trí tuệ nhân tạo bên cạnh Chủ tịch Ủy ban Thương mại Thượng viện Ted Cruz, đảng Cộng hòa, bang Texas (bên trái), và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng, Washington

Cho đến nay, quyết định đó vẫn nằm trong tay các gã khổng lồ AI của Mỹ.

Cả Anthropic và OpenAI đều tự quyết định doanh nghiệp và cơ quan nào được tiếp cận các mô hình mạnh mẽ nhất của họ, và thường bao gồm cả các khách hàng doanh nghiệp lớn.

Anthropic đã ra mắt mô hình an ninh mạng Mythos mạnh mẽ nhất của mình cho một số ít đối tác thuộc dự án Project Glasswing. OpenAI cũng đã được chính quyền yêu cầu hạn chế việc phát hành phiên bản GPT-5.6 gần đây, và họ có một liên minh tương tự tên là Daybreak dành cho mô hình an ninh mạng của mình.

Một quan chức Nhà Trắng chia sẻ với CNBC rằng họ không cấp quyền phê duyệt cho các bản phát hành AI từ các công ty tư nhân.

Vị quan chức này cho biết bất kỳ hoạt động cam kết, thử nghiệm hoặc cuộc họp nào với các chuyên gia chính phủ đều là "tự nguyện" và "quyết định về thời gian cũng như phạm vi phát hành hoàn toàn thuộc về các công ty", đồng thời dẫn chứng cho CNBC về sắc lệnh hành pháp gần đây của ông Trump.

"Chính quyền tiếp tục hợp tác với tất cả các phòng thí nghiệm tiên tiến của Mỹ để tăng cường tính bảo mật của công nghệ này mà không làm kìm hãm sự đổi mới," họ viết.

Tuy nhiên, vào tháng trước, chính quyền Trump đã chặn Claude Mythos 5 và Fable 5 vì "các mối lo ngại về an ninh quốc gia", và chỉ khôi phục lại quyền tiếp cận sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng với Anthropic. Tháng trước, OpenAI cũng cho biết họ sẽ giới hạn các mô hình AI mới cho "các đối tác đáng tin cậy" để tuân thủ các yêu cầu của chính phủ.

Nhà Trắng đang bước đi trên một ranh giới mong manh về mặt quản lý vào thời điểm các công cụ AI tinh vi đặt ra những rủi ro an ninh mạng khổng lồ, và các mô hình trọng số mở (open-weight) rẻ hơn từ Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với các phòng thí nghiệm tiên tiến của Mỹ.

Công ty khởi nghiệp Trung Quốc Moonshot AI hôm thứ Sáu đã trình làng mô hình Kimi K3 của mình, vốn đã bắt kịp phần lớn hiệu suất của Fable và GPT-5.6, thậm chí còn vượt qua các mô hình tiên tiến của Mỹ trong ít nhất một bài kiểm tra đánh giá hiệu năng (benchmark) độc lập.

David Sacks, người sáng lập Craft Ventures và là cựu đặc phái viên AI của Nhà Trắng, gọi bước đột phá của Kimi là "đáng lo ngại".

"Đây là cách bạn thua trong cuộc đua AI," ông viết. "Phần còn lại của thế giới sẽ không chơi theo luật của chúng ta nếu chúng ta tự làm sa lầy chính mình."

Chính quyền đã thực hiện một số bước để định hình lại việc giám sát AI trong những tháng gần đây, bắt đầu bằng sắc lệnh hành pháp tháng Sáu của Tổng thống Donald Trump, trong đó yêu cầu các công ty tự nguyện cho chính phủ tiếp cận sớm các mô hình để thử nghiệm.

Tuần này, chính quyền đã khởi động chương trình của riêng mình với tên gọi "Gold Eagle", nhằm mục đích hợp tác với khu vực tư nhân để tìm kiếm và khắc phục các lỗ hổng mạng.

Cơ quan điều phối này (clearinghouse) sẽ đặt Nhà Trắng vào vị trí chịu trách nhiệm phê duyệt công ty nào có thể tiếp cận các mô hình AI mới, theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, người đã nói với điều kiện ẩn danh để thảo luận về thông tin chưa được công khai.

Các động thái của chính quyền đã khiến tương lai của các sáng kiến do công ty dẫn dắt như Project Glasswing hay Daybreak của OpenAI rơi vào tình trạng bất định.

Theo một nguồn tin, từ nay trở đi, các đợt triển khai này sẽ yêu cầu sự phê duyệt rõ ràng từ chính phủ về việc đối tác nào được phép tham gia.