Nhật Bản tuyên bố không bảo hộ âm nhạc do AI tự tạo

Hiệp hội Tác quyền tác giả, nhà soạn nhạc và nhà xuất bản Nhật Bản (JASRAC) khẳng định sẽ không quản lý quyền tác giả đối với các tác phẩm âm nhạc do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra nếu không có đóng góp sáng tạo của con người.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ trí tuệ nhân tạo đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với lĩnh vực bản quyền. Trong bối cảnh ngày càng nhiều ca khúc và lời bài hát được tạo ra tự động bằng AI xuất hiện trên internet, Hiệp hội Tác quyền tác giả, nhà soạn nhạc và nhà xuất bản Nhật Bản (JASRAC) vừa công bố chính sách mới liên quan đến việc quản lý các tác phẩm được tạo ra bằng công nghệ này.

Trụ sở  Hiệp hội Tác quyền tác giả, nhà soạn nhạc và nhà xuất bản Nhật Bản (JASRAC) tại Tokyo Nhật Bản. Ảnh: Yomiuri Shimbun 

Theo thông báo được JASRAC đăng tải ngày 11/6, tổ chức này sẽ không quản lý các tác phẩm mà không xác định được sự đóng góp sáng tạo của con người. Chính sách mới được xem là phản ứng trước làn sóng nội dung âm nhạc do AI tạo sinh phát triển mạnh trong những năm gần đây.

JASRAC cho biết những tác phẩm được tạo ra chỉ bằng cách nhập các câu lệnh hoặc chỉ dẫn đơn giản cho hệ thống AI sẽ không được xem là đối tượng có thể bảo hộ quyền tác giả. Do đó, chủ sở hữu của các tác phẩm này cũng không thể yêu cầu JASRAC quản lý việc cấp phép sử dụng hoặc phân phối tiền bản quyền.

Đối với các tác phẩm có sử dụng AI trong quá trình sáng tạo, JASRAC yêu cầu người đăng ký phải bảo đảm rằng tác phẩm có sự tham gia sáng tạo của con người. Khi thực hiện thủ tục đăng ký, tác giả cũng cần khai báo rõ những phần nào được tạo bởi AI và những phần nào do con người sáng tác.

Tổ chức này nhấn mạnh rằng việc khai báo sai sự thật có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý đối với người đăng ký.

Âm nhạc do AI tạo ra nếu không có sự can thiệp của con người sẽ không được bảo hộ bản quyền. Ảnh: Internet 

Trong trường hợp tác phẩm được tạo ra bởi cả AI và con người, JASRAC sẽ chỉ quản lý phần nội dung do con người sáng tạo. Chẳng hạn, nếu phần nhạc được AI tạo ra nhưng lời bài hát do con người viết, hoặc ngược lại, quyền quản lý của JASRAC sẽ chỉ áp dụng đối với phần có sự đóng góp sáng tạo của con người.

Chính sách này phù hợp với “Nhận thức chung về AI và quyền tác giả tại Nhật Bản” do Cơ quan Các vấn đề Văn hóa Nhật Bản công bố năm 2024. Văn bản này cũng khẳng định các sản phẩm được tạo hoàn toàn bởi AI không đáp ứng điều kiện để được bảo hộ bản quyền theo quy định hiện hành.

Trước đó, vào năm 2023, JASRAC đã công bố lập trường cơ bản về AI tạo sinh và bản quyền. Tổ chức này bày tỏ lo ngại rằng nếu các tác phẩm do AI tạo ra với số lượng lớn và có khả năng thay thế các tác phẩm được bảo hộ bản quyền lưu hành rộng rãi trên thị trường, điều đó có thể làm gián đoạn chu trình sáng tạo, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của văn hóa và nghệ thuật.

JASRAC kỳ vọng chính sách mới sẽ giúp các nhà sáng tạo hiểu rõ hơn về giới hạn sử dụng AI trong sản xuất âm nhạc, đồng thời góp phần xác định rõ giá trị sáng tạo của con người trong thời đại công nghệ trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ.