Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Không để trẻ em đối diện với tổn thương trong thế giới ảo

Sáng 29/5, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã dự và phát động Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030”.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà dự Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030” - Ảnh: VGP/Thu Giang

Sự kiện do Bộ Công an chủ trì nhằm hiện thực hóa Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030”.

Cùng tham dự có Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an; đồng chí Nguyễn Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam; Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Tri Thức; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội Tạ Văn Hạ; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương và TP. Hà Nội; đại diện các tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát động Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030” - Ảnh: VGP/Thu Giang

Không để trẻ em đối diện tổn thương trong thế giới ảo

Phát động chương trình, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ, chưa bao giờ trẻ em lớn lên trong một thế giới đặc biệt như ngày nay. Chỉ với một thiết bị kết nối internet, các cháu có thể học tập, khám phá tri thức và kết nối với cả thế giới rộng lớn ngay từ khi còn nhỏ. Không gian mạng giờ đây đã trở thành một phần trong học tập, vui chơi cùng tuổi thơ của trẻ em.

Tuy nhiên, đi cùng với những cơ hội rộng mở là rất nhiều nguy cơ hiện hữu trên môi trường số. Đó có thể là những nội dung độc hại len lỏi vào đời sống của trẻ em mỗi ngày; là những lời xúc phạm, đe dọa trên mạng; hay những cú nhấp chuột tưởng như vô hại nhưng lại dẫn đến lừa đảo, xâm hại dữ liệu cá nhân và rất nhiều nguy cơ mà trẻ em chưa đủ khả năng để tự bảo vệ mình.

"Điều đáng suy nghĩ là các nguy cơ đó không còn ở đâu xa mà hiện hữu ngay trong chiếc điện thoại hay không gian mạng mà các cháu tiếp cận mỗi ngày, mỗi giờ. Nếu người lớn chậm một bước, trẻ em có thể phải đối mặt với những tổn thương rất nặng nề trong thế giới ảo", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng hôm nay không còn là câu chuyện của riêng gia đình, nhà trường hay cơ quan chức năng, mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và cộng đồng dân cư.

Việc phát động Chương trình "Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030" càng có ý nghĩa đặc biệt khi cả nước đang chuẩn bị bước vào Tháng hành động vì trẻ em và chào đón Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6.

Đây là chương trình hành động thiết thực để thể hiện sự cam kết của chúng ta với trẻ em Việt Nam: Dù ở ngoài đời thực hay trên không gian số, các cháu đều được sống an toàn, được yêu thương, được tạo điều kiện phát triển toàn diện trong môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn và hạnh phúc.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các đại biểu thực hiện nghi thức phát động Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030” - Ảnh: VGP/Thu Giang

Hành động đồng bộ, quyết liệt hơn để bảo vệ trẻ em

Đánh giá về kết quả thời gian qua, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đã đạt được những kết quả tích cực. Nhiều bộ, ngành Trung ương, địa phương đã chú trọng thực hiện mục tiêu nhiệm vụ bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng. Xây dựng hành lang pháp lý, kỹ năng phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ đã có bước tiến đáng kể.

Cùng với đó, nhận thức xã hội từng bước được nâng lên. Nhiều chiến dịch truyền thông, giáo dục kỹ năng số đã tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ. Nhiều doanh nghiệp công nghệ đã chủ động tham gia xây dựng các giải pháp hỗ trợ bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. 

Tuy nhiên, những thách thức phía trước còn rất lớn. Các hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp và có tính xuyên biên giới.

"Điều đó đòi hỏi chúng ta phải hành động đồng bộ hơn, nhanh hơn, quyết liệt hơn, trách nhiệm hơn và thiết thực cụ thể hơn", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Chương trình có sự tham dự của nhiều tổ chức bảo vệ trẻ em uy tín, các doanh nghiệp, nền tảng công nghệ lớn như Meta, TikTok, Google, VNG, các văn nghệ sĩ - Ảnh: VGP/Thu Giang

Phó Thủ tướng đề nghị, trong giai đoạn 2026-2030, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; tạo sự thống nhất, đồng bộ trong hành động từ Trung ương đến cộng đồng dân cư.

Các cơ quan chức năng đẩy mạnh hiệu quả quản lý nhà nước; hoàn thiện thể chế, cơ chế quyết liệt hơn để thúc đẩy các nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục nâng cao nhận thức xã hội, năng lực của lực lượng chuyên trách, hoạt động phối hợp liên ngành chặt chẽ, đặc biệt ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em.

Đặc biệt phải chủ động hơn trong cảnh báo sớm, phòng ngừa sớm, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng; đồng thời, thúc đẩy sản xuất và lan tỏa các sản phẩm văn hóa, văn học nghệ thuật, các hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh, bồi dưỡng tâm hồn tươi đẹp cho trẻ em.

Phó Thủ tướng cũng gửi gắm nhiều thông điệp tới từng chủ thể trong xã hội. Trong đó, mỗi gia đình phải thực sự là điểm tựa yêu thương, an toàn và tin cậy để trẻ em được lắng nghe, chia sẻ và đồng hành. Không công nghệ nào có thể thay thế sự quan tâm của cha mẹ và gia đình.

Đối với nhà trường, ngoài việc truyền đạt tri thức, cần giúp học sinh hình thành kỹ năng số, khả năng tự bảo vệ mình và văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Đối với các doanh nghiệp công nghệ, mạng xã hội và viễn thông, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục phát huy mạnh mẽ trách nhiệm của xã hội, trách nhiệm đạo đức, chung tay xây dựng môi trường số văn hóa, văn minh, an toàn, lành mạnh và thân thiện hơn đối với trẻ em. 

Các cơ quan báo chí, văn nghệ sĩ và những người có ảnh hưởng trên mạng tiếp tục lan tỏa những giá trị tích cực, tử tế và nhân văn.

Gửi gắm tới các em thiếu nhi, Phó Thủ tướng mong muốn các cháu chăm ngoan, học giỏi, sử dụng Internet an toàn, hiểu biết và thực hiện tốt “5 điều Bác Hồ dạy”; nuôi dưỡng những ước mơ đẹp để trở thành những công dân số tự tin, trí tuệ, bản lĩnh, có văn hóa và sáng tạo.

"Mỗi trẻ em hôm nay không chỉ là hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là tương lai của đất nước Việt Nam chúng ta. Một môi trường mạng an toàn, lành mạnh và nhân văn sẽ giúp các em tự tin phát triển trí tuệ, nhân cách và khát vọng vươn lên trong kỷ nguyên số", Phó Thủ tướng bày tỏ.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Tri Thức phát biểu tại chương trình - Ảnh: VGP/Thu Giang

Chuyển từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa

Tại chương trình, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Tri Thức cho biết, việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm cao của Chính phủ trong chăm sóc, giáo dục và bảo vệ thế hệ tương lai của đất nước.

Để triển khai hiệu quả Quyết định 468/QĐ-TTg, Bộ Y tế cam kết hành động quyết liệt và trách nhiệm với nhiều nhiệm vụ trọng tâm như: Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật; rà soát, sửa đổi Luật Trẻ em và các văn bản liên quan; tăng cường truyền thông với nội dung, hình thức đa dạng; tập huấn kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; nghiên cứu khoa học về sức khỏe tâm thần, thể chất của trẻ em dưới tác động của môi trường số; đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức quốc tế và mạng lưới bảo vệ trẻ em.

Đồng thời, Bộ Y tế cũng kêu gọi các bậc phụ huynh, thầy cô giáo trở thành những người đồng hành gần gũi nhất của trẻ em; chủ động trang bị kiến thức, dành thời gian lắng nghe, chia sẻ và hướng dẫn các em sử dụng Internet an toàn, thông minh.

Các em thiếu nhi được khuyến khích nâng cao tinh thần tự giác, trang bị kỹ năng an toàn, biết tự bảo vệ mình và tìm kiếm sự trợ giúp từ cha mẹ, thầy cô hoặc cơ quan chức năng qua Tổng đài 111 khi gặp nguy cơ trên môi trường mạng.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các em học sinh trường tiểu học Vinschool - Ảnh: VGP/Thu Giang

Theo Bộ Công an, Chương trình giai đoạn 2026-2030 đánh dấu bước chuyển dịch căn bản trong chiến lược quốc gia: Từ phương thức ứng phó, xử lý sự vụ sang mô hình chủ động phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro từ sớm, từ xa; từng bước kiến tạo khả năng “miễn dịch chủ động” cho trẻ em trên không gian số.

Đáng chú ý, chương trình đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể đến năm 2030 như: 100% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai giải pháp an ninh mạng hỗ trợ quản lý hoạt động và bảo vệ học sinh; 100% doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập Internet tại Việt Nam tích hợp giải pháp ngăn chặn thông tin độc hại ngay trên đường truyền mạng; 100% tỉnh, thành phố triển khai các giải pháp công nghệ hỗ trợ giáo dục kỹ năng số, tư vấn và hỗ trợ thông minh cho trẻ em; 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ, can thiệp kịp thời khi có yêu cầu.