Ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, gỡ nút thắt của hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam

Việc ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam. Trung tâm được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn về sản xuất thử, rút ngắn quá trình phát triển sản phẩm, hỗ trợ các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp đưa chip "Make in Vietnam" tiến gần hơn tới thương mại hóa.

Sáng 26/6, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center - VNMPW/CC) với sự tham dự của đại diện các doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn bán dẫn quốc tế, viện nghiên cứu và các trường đại học trọng điểm trong lĩnh vực bán dẫn.

Đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam, được kỳ vọng sẽ kết nối hoạt động nghiên cứu, thiết kế trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu, tạo tiền đề đưa các sản phẩm chip “Make in Viet Nam” tiến gần hơn tới thương mại hóa. Việc thành lập Trung tâm góp phần hiện thực hóa Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Ảnh: Bộ KH&CN

Tháo gỡ điểm nghẽn của hệ sinh thái bán dẫn

Theo Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, chip bán dẫn hiện là nền tảng của nhiều công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật (IoT), robot, tự động hóa, xe điện và hạ tầng số.

Năm 2025, doanh thu ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đạt trên 21 tỷ USD, thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với hơn 240 dự án. Cả nước đã hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch cùng hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn.

Tuy nhiên, sản xuất thử vẫn là khâu yếu nhất trong chuỗi giá trị. Hiện nay, các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong nước chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy ở nước ngoài. Mỗi thiết kế chip phải chịu chi phí tape-out từ 30.000 đến 200.000 USD, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 đến 24 tháng, ảnh hưởng đáng kể đến quá trình nghiên cứu, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm.

Để giải quyết điểm nghẽn này, Trung tâm sẽ vận hành theo mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép nhiều thiết kế chip cùng được chế tạo trên một wafer nhằm chia sẻ chi phí sản xuất thử, rút ngắn thời gian phát triển và tăng cơ hội kiểm chứng thiết kế trước khi thương mại hóa.

Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, có chức năng cung cấp hạ tầng dùng chung phục vụ toàn bộ chuỗi giá trị từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm.

Bên cạnh việc điều phối hoạt động sản xuất thử, Trung tâm sẽ cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định, kiểm chứng thiết kế; kết nối với các nhà máy chế tạo chip, đơn vị đóng gói, kiểm thử trong và ngoài nước để triển khai sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Sau quá trình sản xuất thử, Trung tâm tiếp tục hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab).

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ) phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Bộ KH&CN

Phát biểu tại buổi lễ, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch khẳng định Trung tâm sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, giúp các ý tưởng không chỉ dừng ở bản thiết kế hay mô phỏng mà có thể được hiện thực hóa thành sản phẩm chip hoàn chỉnh, được đo kiểm, đánh giá và từng bước đưa ra thị trường.

Hình thành hệ sinh thái liên kết cho ngành bán dẫn

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng Việt Nam đã cơ bản hình thành hành lang pháp lý, chiến lược phát triển và các chương trình khoa học, công nghệ cho ngành bán dẫn. Điều quan trọng hiện nay là nâng cao năng lực triển khai, phát huy hiệu quả sự liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các trường đại học.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ - Ảnh: VGP/TG

Theo Bộ trưởng, phát triển ngành bán dẫn không thể dựa vào một đơn vị riêng lẻ. Các dự án công nghệ chiến lược cần có sự tham gia đầy đủ của các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; đồng thời các hạ tầng nghiên cứu như phòng sạch, phòng thí nghiệm và trung tâm thử nghiệm cần được xây dựng theo hướng dùng chung để phục vụ toàn bộ hệ sinh thái, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ có tiềm năng công nghệ.

"Trung tâm ra đời chính là một cầu nối, thể hiện vai trò của Nhà nước trong việc kết nối và hỗ trợ để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cùng viết nên câu chuyện phát triển ngành bán dẫn Việt Nam trong tương lai", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo lộ trình phát triển, giai đoạn 2026-2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhóm thiết kế phát triển sản phẩm chip. Giai đoạn 2028-2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần kinh phí để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hệ thống phòng thí nghiệm và các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu. Từ sau năm 2030, Trung tâm hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín trong khu vực Đông Nam Á.

Công bố thỏa thuận hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước. Ảnh Bộ KH&CN

Tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, trong đó có các tập đoàn công nghệ trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys; các đối tác cung ứng dịch vụ sản xuất như TSMC, GlobalFoundries; cùng các trường đại học lớn như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TPHCM, Đại học Bách khoa Hà Nội và các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam như Viettel, FPT, VSAP Lab.

Ra mắt tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn với sự tham gia của 21 chuyên gia uy tín trong lĩnh vực bán dẫn. Ảnh Bộ KH&CN

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 chuyên gia trong lĩnh vực bán dẫn đến từ các tập đoàn công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, 9 gian hàng của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cũng được giới thiệu nhằm trưng bày các sản phẩm, giải pháp và kết quả nghiên cứu tiêu biểu, tạo cơ hội kết nối và thúc đẩy hợp tác trong hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam.