Sony phát triển công nghệ mới cho phép phát hiện nhạc bản quyền trong ca khúc do AI tạo ra

Trước mối lo về việc bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ số trong sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, Sony Group mới đây đã phát triển một công nghệ mới có khả năng phát hiện các tác phẩm âm nhạc có bản quyền được sử dụng trong những ca khúc do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Trong khoảng hai năm trở lại đây, ngành công nghiệp âm nhạc duy trì mối quan hệ đầy phức tạp với trí tuệ nhân tạo. Nhiều nền tảng ứng dụng AI có thể tạo ra những giai điệu bắt tai chỉ trong vài giây. Tuy nhiên, phần lớn các hệ thống này “học” từ hàng triệu ca khúc có bản quyền, trong khi nghệ sĩ gốc không nhận được khoản bồi hoàn tương xứng. Trước thực tế đó, Sony Group được cho là đã tìm ra phương thức nhận diện dấu ấn con người ẩn trong các bản nhạc tổng hợp, qua đó có thể gắn nhãn các sản phẩm này là do AI tạo ra.

 Công nghệ mới sẽ cho phép phát hiện các phần nhạc chứa bản quyền hiện diện trong các ca khúc do công cụ trí tuệ nhân tạo tạo ra

Công nghệ mới của Sony có thể truy vết ca khúc gốc trong nhạc do AI tạo

Hãy hình dung bạn nghe một bản nhạc do AI sáng tác và có thể xác định chính xác những nghệ sĩ đã ảnh hưởng đến âm thanh của nó. Hệ thống mới của Sony sử dụng phương pháp gọi là “neural fingerprinting”, tạm dịch là “dấu vân tay thần kinh”, để phân tích các bản nhạc do AI tạo ra và ước tính mức độ sử dụng các tác phẩm đã được cấp phép.

Công nghệ này không chỉ tìm kiếm các đoạn sao chép trực tiếp mà còn nhận diện các mẫu cấu trúc và dữ liệu nền tảng được sử dụng trong quá trình huấn luyện mô hình AI. Theo các báo cáo ban đầu, hệ thống có thể định lượng mức độ ảnh hưởng theo tỷ lệ phần trăm, ví dụ xác định một ca khúc chịu ảnh hưởng 30% từ The Beatles và 10% từ Queen.

Thông qua việc biến “mức độ ảnh hưởng” thành chỉ số đo lường cụ thể, Sony đặt mục tiêu xây dựng một cơ chế công bằng để chủ sở hữu quyền có thể yêu cầu bồi thường khi tác phẩm sáng tạo của họ được sử dụng làm nền tảng cho âm nhạc tổng hợp.

Hợp tác hay tính toán độc lập?

Công nghệ này có thể vận hành theo hai cách. Trong kịch bản lý tưởng, các nhà phát triển AI sẽ cho phép Sony truy cập vào “mô hình nền” của họ nhằm tiến hành phân tích trực tiếp và minh bạch. Tuy nhiên, nếu phía phát triển không hợp tác, hệ thống vẫn có thể hoạt động từ bên ngoài. Khi đó, công cụ sẽ so sánh sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra với một cơ sở dữ liệu khổng lồ các tác phẩm hiện có để suy đoán những bản ghi gốc nhiều khả năng đã được sử dụng trong quá trình huấn luyện.

Hệ thống truy vết âm nhạc AI này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Sony. Tập đoàn hiện kiểm soát một phần lớn di sản âm nhạc toàn cầu, trong đó có một nửa danh mục tác phẩm của Michael Jackson. Bằng cách biến hoạt động gán nguồn và phân bổ quyền thành thước đo cụ thể, Sony mong muốn chuyển hóa AI từ mối đe dọa thành một nguồn doanh thu tiềm năng cho nhạc sĩ và nghệ sĩ biểu diễn.

Tuy vậy, thành công của công nghệ này phụ thuộc lớn vào mức độ chấp nhận của toàn ngành. Một số ý kiến cho rằng các công ty AI hiện tập trung nhiều hơn vào cải thiện hiệu suất mô hình thay vì bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, khung pháp lý toàn cầu vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Dù luật bản quyền tại Nhật Bản được đánh giá là chặt chẽ, các tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến “tiền bản quyền AI” vẫn chưa được định hình rõ ràng.

Hiện Sony chưa công bố thời điểm ra mắt chính thức công cụ truy vết nhạc AI này. Nếu được triển khai thành công, đây có thể trở thành một công cụ tiêu chuẩn trong các cuộc đàm phán cấp phép trong kỷ nguyên âm nhạc do AI tạo ra.