Tham vọng di động của SpaceX làm chấn động thị trường viễn thông Mỹ, giới phân tích tranh cãi về mối đe dọa

Ngày 4 tháng 8 (Reuters) - Tham vọng xây dựng một dịch vụ di động hoàn chỉnh của SpaceX (SPCX.O) đã làm giới đầu tư trong ngành viễn thông không dây Mỹ đứng ngồi không yên vào hôm thứ Ba, khi công ty phác thảo các kế hoạch có thể đưa Starlink đối đầu trực tiếp với các nhà mạng dẫn đầu ngành như Verizon, AT&T và T-Mobile.

Người dân tập trung gần biển quảng cáo của SpaceX bên ngoài Nasdaq MarketSite, vào ngày phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của công ty tại thành phố New York, Mỹ

SpaceX đã thâu tóm các giấy phép băng tần không dây 65 MHz từ EchoStar (ECHO.O) với tổng trị giá 19,6 tỷ USD thông qua hai thỏa thuận được công bố vào năm ngoái, cung cấp cho Starlink tần số vô tuyến để mở rộng sang các dịch vụ di động.

"Tần số mà chúng tôi mua từ EchoStar thực sự có các thành phần mặt đất, vì vậy chúng tôi chắc chắn có ý định xây dựng hạ tầng mặt đất," Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell phát biểu trong cuộc gọi báo cáo kết quả kinh doanh vào thứ Ba.

Bà Shotwell cho biết công ty sẽ xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết để biến Starlink thành "một dịch vụ di động thực thụ" và kỳ vọng sẽ giành được "rất nhiều" khách hàng từ ba gã khổng lồ viễn thông không dây lớn nhất (Big Three).

Những phát biểu này đánh dấu tuyên bố rõ ràng nhất của SpaceX cho đến nay về việc họ có kế hoạch kết hợp mạng lưới vệ tinh với hạ tầng mặt đất để cung cấp dịch vụ không dây rộng lớn hơn, vượt ra ngoài dịch vụ kết nối trực tiếp đến thiết bị (direct-to-device) hiện tại dành cho các khu vực không có sóng di động.

Cổ phiếu của Verizon (VZ.N), AT&T (T.N) và T-Mobile (TMUS.O) đã giảm từ 2,2% đến 4% trong phiên giao dịch ngoài giờ.

Starlink và mảng kết nối rộng lớn hơn của SpaceX vẫn là động cơ tài chính chính của công ty, củng cố cho các đợt đẩy mạnh chi tiêu tốn kém của Elon Musk vào AI, trung tâm dữ liệu và tên lửa thế hệ mới.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng việc biến Starlink thành một doanh nghiệp viễn thông không dây trên toàn quốc sẽ đòi hỏi nhiều năm đầu tư và thực thi.

Ba nhà mạng không dây lớn nhất Mỹ đã đầu tư hàng trăm tỷ USD trong ba thập kỷ qua để thâu tóm giấy phép băng tần, xây dựng và nâng cấp mạng lưới, cũng như chi tiêu mạnh tay để thu hút và giữ chân người dùng — những lợi thế mà giới phân tích cho rằng SpaceX sẽ rất khó cạnh tranh ngang ngửa.

"Trừ khi Starlink có thể đạt được một thỏa thuận MVNO (Nhà mạng di động ảo) với một trong các nhà mạng — điều sẽ cung cấp một vùng phủ sóng nền tảng — bằng không rất khó để hình dung một dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng từ Starlink có thể cạnh tranh được với các dịch vụ của nhà mạng trong 5 năm tới," Craig Moffett thuộc MoffettNathanson nhận định.

Một nhà mạng di động ảo (MVNO) cung cấp dịch vụ không dây mà không cần sở hữu mạng di động trên toàn quốc. Thay vào đó, họ thuê lại dung lượng mạng từ một nhà mạng hiện có và bán dịch vụ dưới thương hiệu của riêng mình.

Bà Shotwell cho biết bà không muốn thảo luận về chi phí xây dựng các dịch vụ di động vì công ty có "những ý tưởng mới và tuyệt vời" về cách thực hiện, và điều này sẽ đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn.

"Chẳng có lý do gì để SpaceX cố gắng tái tạo những gì các đối thủ mặt đất đã xây dựng trong 30 năm với 1.000 MHz băng thông chỉ bằng 65 MHz," David Barden từ New Street Research đánh giá.

Tuy nhiên, một số nhà đầu tư cho rằng thị trường có thể đang đánh giá thấp tiềm năng gây gián đoạn này.

"Tôi chắc chắn nghĩ rằng những gì Elon chia sẻ trong cuộc gọi về việc các nhà đầu tư đang đánh giá thấp mảng kinh doanh đó là hoàn toàn chính xác theo quan điểm của tôi," David Wagner, người quản lý danh mục đầu tư tại Aptus Capital Advisors cho biết.

Ông Wagner cho rằng các nhà mạng không dây truyền thống có nguy cơ bị SpaceX bỏ xa bởi sự sẵn sàng đổi mới sáng tạo của công ty này.

Theo thỏa thuận hợp tác với T-Mobile, SpaceX sử dụng vệ tinh Starlink để cung cấp kết nối trực tiếp đến các điện thoại thông minh tương thích nằm ngoài vùng phủ sóng di động truyền thống, giúp bổ trợ thay vì cạnh tranh với mạng lưới của nhà mạng này.