Thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran và tuyên bố của các bên

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tối 14/6 (giờ địa phương) thông báo Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng qua, đồng thời bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Sharif cho biết thỏa thuận đạt được sau các cuộc đàm phán chuyên sâu giữa các bên. Theo đó, Mỹ và Iran nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có chiến trường Liban.

Thỏa thuận Mỹ - Iran dự kiến ký vào ngày 19/6

Nhà lãnh đạo Pakistan cho biết lễ ký chính thức sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới. Ông Sharif cũng cảm ơn Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Saudi Arabia đã đóng vai trò hỗ trợ tiến trình đàm phán.

"Thỏa thuận với Iran đã hoàn tất. Chúc mừng tất cả", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội.

Tổng thống Trump cũng thông báo dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran, cũng như mở cửa trở lại eo biển Hormuz "mà không có phí quá cảnh". "Tàu thuyền trên thế giới hãy kích hoạt động cơ đi. Hãy để cho dầu chảy", ông viết.

Hai vấn đề có hiệu lực ngay từ 15/6

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận nội dung bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington đã hoàn tất, lễ ký sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào thời điểm như Pakistan thông báo. Ông thêm rằng hai vấn đề sẽ có hiệu lực ngay lập tức trong sáng 15/6, gồm Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải và hoạt động quân sự chấm dứt trên mọi mặt trận.

Ông Gharibabadi tuyên bố bản ghi nhớ này không chỉ là "sản phẩm từ nỗ lực ngoại giao", mà còn là "thành tựu quân sự" của Iran. Thứ trưởng Ngoại giao Iran thêm rằng hai nước sẽ tổ chức đàm phán trong vòng hai tháng tới nhằm đạt được "thỏa thuận cuối cùng" để kết thúc cuộc chiến.

Một quan chức cấp cao Iran trước đó nói với hãng thông tấn Reuters rằng theo dự thảo thỏa thuận, Mỹ sẽ chấp nhận giải phóng 25 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, trong khi Tehran đồng ý không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí nguyên tử. Iran cũng đồng ý duy trì hiện trạng của chương trình hạt nhân, không làm giàu uranium hoặc mở rộng cơ sở hạt nhân, cho đến khi đạt thỏa thuận cuối cùng.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến tới Thụy Sĩ ký kết thỏa thuận

Ngày 14/6, Phó tổng thống Mỹ JD Vance thông báo ông dự kiến sẽ tham dự lễ ký kết thỏa thuận hòa bình với Iran tại Thụy Sĩ trong vài ngày tới, song không loại trừ khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đích thân có mặt.

"Tôi chắc chắn có kế hoạch tham dự, nhưng cũng có khả năng chính tổng thống sẽ đến đó" - ông Vance nói với Đài Fox News khi được hỏi liệu ông có tham dự buổi lễ hay không.

Iran và Mỹ bắt đầu các cuộc đàm phán sau khi lệnh ngừng bắn được tuyên bố vào ngày 8/4, với Pakistan đóng vai trò trung gian hòa giải. Trong hai tháng qua, một bản ghi nhớ được cho là dựa trên đề xuất 14 điểm của Iran đã trải qua nhiều vòng xem xét ở cả Tehran và Washington với mỗi bên đưa ra các sửa đổi và bổ sung.

Sau khi ký kết thỏa thuận ban đầu, Tehran và Washington dự kiến tham gia một quá trình đàm phán căng thẳng kéo dài 60 ngày nhằm đạt được một giải pháp toàn diện cho các vấn đề tranh chấp còn lại.

Theo các thông tin được công bố trước đó, văn kiện hiện nay chủ yếu mang tính chất biên bản ghi nhớ (MoU), tạo khuôn khổ cho khoảng 60 ngày đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Một trong những nội dung quan trọng được Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh là việc Iran mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược đã bị Tehran phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2 vừa qua.

Anh, Pháp, Đức và Italy sẵn sàng dỡ bỏ lệnh trừng phạt Iran

Ngày 14/6, Anh, Pháp, Đức và Italy ra tuyên bố chung bày tỏ sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt đối với Iran, và hoan nghênh thỏa thuận đạt được giữa Washington và Tehran nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.

Tuyên bố chung nêu rõ: "Chúng tôi sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan để đáp trả những bước đi rõ ràng, có thể kiểm chứng được của Iran về chương trình hạt nhân của nước này. Chúng tôi sẽ tích cực hợp tác với Mỹ, Iran và các đối tác khu vực để nắm bắt thời điểm này, duy trì đà tiến và đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài".

Bốn nước trên cũng nhấn mạnh sẵn sàng hợp tác với Mỹ, Iran và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) vì mục tiêu này.

Tổng Thư ký LHQ hoan nghênh thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran

Ngày 14/6, Tổng thư ký Liên hợp quốc (TTK LHQ) Antonio Guterres đã hoan nghênh việc Mỹ và Iran nhất trí thỏa thuận hòa bình cùng ngày, như một "bước quan trọng" hướng tới giải quyết xung đột tại Trung Đông.

Người phát ngôn của Tổng Thư ký ông Stephane Dujarric cho biết: "Tổng Thư ký hy vọng rằng các bên sẽ tận dụng động lực mới này và tăng gấp đôi nỗ lực hướng tới một giải pháp cuối cùng cho cuộc xung đột".

G7 sẽ thảo luận việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz trong dài hạn

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ngày 15/6 các nhà lãnh đạo Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) dự kiến thảo luận việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz về lâu dài theo thỏa thuận mới được công bố giữa Mỹ và Iran.

Trên Instagram, ông Macron cho biết tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp, "mục tiêu sẽ là xem xét những hệ quả của thỏa thuận này, sự hỗ trợ cho Liban, việc mở cửa trở lại Hormuz lâu dài", cũng như việc đạt được một thỏa thuận về các hoạt động hạt nhân và tên lửa ở Iran.

Mỹ sẽ giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng

Trước đó, cùng ngày, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 3 tháng qua, đồng thời bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban.

Phía Iran cho biết họ sẽ tổ chức đàm phán với Mỹ trong vòng 2 tháng để tìm kiếm một "thỏa thuận cuối cùng" về việc giải quyết cuộc xung đột giữa hai nước, sau khi hai bên tuyên bố đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột ngay lập tức.

Phát biểu trên truyền hình sáng sớm 15/6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết: "Khi các cuộc đàm phán bắt đầu trong vòng 60 ngày với mục tiêu đạt được một thỏa thuận cuối cùng, vấn đề then chốt đối với chúng tôi đương nhiên sẽ là việc thực thi các điều khoản.

Cùng ngày, hãng thông tấn Mehr đưa tin Mỹ sẽ giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng cho Iran. Tài liệu do Mehr công bố nêu rõ "việc giải phóng 24 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran trong thời gian đàm phán 60 ngày" bắt đầu sau khi bản ghi nhớ được ký kết. "Một nửa số tiền này phải được chuyển cho Iran trước khi bắt đầu đàm phán".