“Tôm hùm AI” khuấy động cuộc đua phát triển trợ lý số tại Trung Quốc
Trợ lý cá nhân sử dụng trí tuệ nhân tạo mang tên OpenClaw đang gây chú ý trên toàn cầu và thúc đẩy làn sóng phát triển các sản phẩm AI bản địa tại Trung Quốc...

Logo “tôm hùm đỏ” của trợ lý AI OpenClaw - công cụ đang thu hút sự chú ý trong cộng đồng công nghệ toàn cầu. Ảnh: Samuel Boivin/NurPhoto.
Công cụ này được xem là minh chứng cho hướng tiếp cận mới của ngành AI nước này: tập trung vào các ứng dụng nhỏ gọn, dễ triển khai và phục vụ nhu cầu thực tiễn.
Một trợ lý cá nhân kỹ thuật số ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), do một nhà phát minh trẻ sinh tại Áo phát triển và sau đó được công ty Mỹ OpenAI mua lại, đang nhanh chóng trở thành hiện tượng trong giới công nghệ. Công cụ mang tên OpenClaw được thiết kế như một “tác nhân AI” (AI agent) có thể hoạt động trực tiếp trên máy tính của người dùng.
Theo các chuyên gia công nghệ, thử nghiệm trên của các nhà phát triển ở nước ngoài đã nhanh chóng trở thành một xu hướng công nghệ mới tại Trung Quốc. Xu hướng này phản ánh một hướng phát triển khác của ngành AI Trung Quốc - chú trọng xây dựng các công cụ “nhỏ nhưng hiệu quả”, phục vụ các nhu cầu cụ thể, thay vì chỉ chạy đua phát triển các mô hình AI khổng lồ đòi hỏi sức mạnh tính toán rất lớn.
Khác với nhiều công cụ AI thông thường chỉ phản hồi khi có yêu cầu, OpenClaw có thể tự động thực hiện một số quy trình công việc như quản lý email, điều khiển trình duyệt web hay phối hợp các ứng dụng nhắn tin để hoàn thành nhiệm vụ. Với logo hình con tôm hùm đỏ, người dùng Trung Quốc đã đặt cho công cụ này biệt danh khá thú vị: “tôm hùm AI”.
Ngày 9/3, mạng lưới siêu máy tính quốc gia do nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn thông báo rằng dịch vụ OpenClaw đã được kết nối với các nền tảng làm việc tương tác phổ biến như Feishu của ByteDance và WeCom của Tencent. Mạng lưới này được biết đến với khả năng vận hành các mô hình số hiệu suất cao với chi phí thấp.
Cùng ngày, tập đoàn công nghệ Tencent Holdings ra mắt WorkBuddy, một tác nhân AI được thiết kế để tích hợp với các công cụ làm việc và nhắn tin phổ biến tại Trung Quốc. Hệ thống này tương thích với các khả năng cốt lõi của OpenClaw và cho phép thiết lập trợ lý AI chỉ trong khoảng một phút cấu hình, đồng thời kết nối trực tiếp với các ứng dụng như QQ.
Trước đó, hãng điện thoại thông minh Xiaomi cũng cho biết đã bắt đầu thử nghiệm giới hạn miclaw, một trợ lý AI di động được phát triển dựa trên mô hình AI riêng của công ty. Phần mềm này được thiết kế để tích hợp với hệ sinh thái điện thoại Xiaomi, cho phép thực hiện các tác vụ như lập kế hoạch du lịch, quản lý lịch làm việc hoặc điều khiển các thiết bị nhà thông minh.
Ông Chu Hồng Nghị, ủy viên Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa 14 và là nhà sáng lập 360 Security Group, cho rằng “Tôm hùm AI” đã biến các phần mềm AI trên nền tảng đám mây thành một trợ lý cá nhân kỹ thuật số chạy trực tiếp trên máy tính của người dùng.
Theo ông, trong quá khứ các mô hình AI cao cấp thường chỉ thuộc về một số tập đoàn công nghệ lớn và đi kèm chi phí vận hành rất cao. Tuy nhiên, những công cụ như OpenClaw đã giúp phá vỡ rào cản này, khiến AI trở nên dễ tiếp cận hơn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như người dùng cá nhân.
Sức hút của công cụ này tại Trung Quốc thể hiện rõ khi gần 1.000 người đã tập trung bên ngoài trụ sở Tencent tại Thâm Quyến để tham gia một sự kiện cài đặt OpenClaw miễn phí do công ty tổ chức. Trên các nền tảng thương mại điện tử, dịch vụ cài đặt OpenClaw từ xa hiện có giá từ 50 đến 300 nhân dân tệ, trong khi dịch vụ cài đặt trực tiếp có thể lên tới khoảng 500 nhân dân tệ.
Ông Chu Địch, giáo sư tại Đại học Điện tử Hàng Châu và đại biểu Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa 14, nhận định rằng “tôm hùm AI” nhanh chóng trở nên phổ biến tại Trung Quốc vì đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của thị trường.
Theo ông, khác với Mỹ - nơi tập trung vào việc xây dựng các mô hình AI ngày càng lớn và đòi hỏi năng lực tính toán khổng lồ - Trung Quốc có xu hướng phát triển các mô hình nhẹ, hiệu quả và dễ triển khai trong các lĩnh vực chuyên biệt như kiểm tra công nghiệp hoặc chẩn đoán y tế.
Tuy vậy, sự phổ biến của một công cụ AI có nguồn gốc từ nước ngoài cũng khiến cơ quan quản lý Trung Quốc bày tỏ lo ngại. Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cảnh báo rằng một số phiên bản cài đặt OpenClaw có thể tiềm ẩn “rủi ro an ninh rất cao”. Theo cơ quan này, nếu hệ thống không được cấu hình đúng cách, dữ liệu nhạy cảm của người dùng có thể bị lộ.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang bước sang giai đoạn ứng dụng thực tế sâu rộng, sự xuất hiện của các “AI agent” như OpenClaw cho thấy xu hướng chuyển dịch từ các mô hình AI khổng lồ sang những công cụ nhỏ gọn, dễ triển khai và phục vụ trực tiếp nhu cầu người dùng. Cuộc đua phát triển những “trợ lý số cá nhân” vì thế được dự báo sẽ ngày càng sôi động trong thời gian tới.
