TP.HCM công bố Đề án Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc

Chiều 13/1, UBND TP.HCM phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp, Tập đoàn Becamex và VSIP tổ chức công bố Đề án phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM.

Đề án được kỳ vọng tạo ra một “bộ não công nghệ” mới, đóng vai trò cực tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức.

Việc công bố đề án diễn ra trong bối cảnh TP.HCM đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng. Khi dư địa phát triển theo chiều rộng dần thu hẹp, thành phố cần những động lực mới để duy trì vai trò đầu tàu kinh tế cả nước. Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là hướng đi chiến lược trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Theo định hướng, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc không phải là một khu chức năng đơn lẻ, mà là không gian phát triển tích hợp, nơi nghiên cứu – phát triển (R&D), đào tạo nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao được tổ chức đồng bộ trong cùng một cấu trúc đô thị. Mô hình này nhằm tạo ra giá trị gia tăng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh của TP.HCM trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Phối cảnh vùng lõi của Khu đô thị đô thị khoa học và công nghệ.

Điểm khác biệt của đề án nằm ở cách tiếp cận không gian phát triển. Thay vì tách biệt khu nghiên cứu với khu sản xuất như mô hình truyền thống, TP.HCM lựa chọn đặt trung tâm khoa học công nghệ ngay trong vùng sản xuất công nghệ cao quy mô lớn ở phía Bắc và Tây Bắc thành phố.

Theo quy hoạch, vùng lõi đổi mới sáng tạo có quy mô khoảng 103 ha, cùng hơn 220 ha dành cho các cơ sở nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm, sẽ kết nối trực tiếp với các khu công nghiệp khoa học công nghệ thế hệ mới như Riverside, Lai Hưng, Cây Trường và VSIP III.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu và sản xuất được kỳ vọng giúp rút ngắn chu trình từ ý tưởng, thử nghiệm đến thương mại hóa sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đổi mới sáng tạo. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh quan trọng so với nhiều mô hình đô thị khoa học công nghệ trên thế giới.

TP.HCM công bố Đề án Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc, hướng tới hình thành cực tăng trưởng mới.

Về cơ sở pháp lý, đề án được xây dựng trên nền tảng các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời tận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho TP.HCM theo các nghị quyết của Quốc hội. Việc hình thành một không gian phát triển quy mô lớn cho phép thành phố triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với công nghệ mới, mô hình quản trị và chính sách mới.

Trong tổng thể không gian phát triển của TP.HCM, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc được xác định giữ vai trò hạt nhân nghiên cứu – phát triển và đào tạo nhân lực công nghệ cao, bổ trợ cho khu trung tâm hiện hữu vốn tập trung vào tài chính, dịch vụ cao cấp và sáng tạo.

Một lợi thế đáng kể của đề án là tính sẵn sàng về hạ tầng. Khu vực Thành phố mới Bình Dương (cũ), được chọn làm điểm khởi phát, đã được đầu tư đồng bộ về giao thông, đô thị và hạ tầng kỹ thuật trong nhiều năm. Nhiều công trình hiện hữu có thể được chuyển đổi công năng để đưa vào sử dụng ngay cho các hoạt động khoa học công nghệ, góp phần tiết kiệm nguồn lực và rút ngắn thời gian triển khai.

Theo kế hoạch, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, vừa làm vừa điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và khả năng hấp thụ của thị trường. Về dài hạn, không gian này được kỳ vọng trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế TP.HCM theo hướng gia tăng hàm lượng công nghệ và tri thức.