Trung Quốc đặt cược vào tích hợp AI với sản xuất để thu hẹp khoảng cách kinh tế số với Mỹ

Bắc Kinh trong kế hoạch 5 năm mới kêu gọi kinh tế số đóng góp tỷ trọng lớn hơn trong GDP, được hỗ trợ bởi 28 dự án lớn, nâng cấp 5G và chính sách công nghiệp tập trung vào dữ liệu.

Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc muốn nền kinh tế số chiếm 12,5% GDP vào năm 2030, khi Bắc Kinh tăng tốc nỗ lực xây dựng hệ thống công nghiệp hiện đại với sản xuất tiên tiến làm trụ cột.

Mục tiêu này cao hơn đáng kể so với tỷ trọng 10,5% đạt được vào năm 2025, con số được công bố hôm thứ Năm tại kỳ họp quốc hội thường niên “lưỡng hội” và cũng vượt mục tiêu ban đầu.

Một phần lớn của nền kinh tế số Trung Quốc – bao gồm các hoạt động dựa trên dữ liệu, internet và trí tuệ nhân tạo – được kỳ vọng sẽ được thúc đẩy thông qua sự tích hợp với ngành sản xuất.

Bản đề cương Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, được công bố hôm thứ Năm và kéo dài đến năm 2030, đề xuất 28 dự án lớn nhằm “tăng cường nền tảng công nghiệp và năng lực cạnh tranh, thúc đẩy các ngành công nghiệp mới và các động lực tăng trưởng mới, phát triển công nghệ tiên phong và nâng cao năng lực đổi mới”.

Thủ tướng Lý Cường, phát biểu tại phiên khai mạc Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, cho biết Trung Quốc “phải xây dựng một hệ thống công nghiệp hiện đại với sản xuất tiên tiến làm xương sống”.

“Chúng ta sẽ thúc đẩy tự chủ và sức mạnh trong khoa học công nghệ, tăng cường đổi mới sáng tạo ban đầu và đạt đột phá trong các công nghệ cốt lõi ở những lĩnh vực then chốt, đồng thời thúc đẩy quá trình xây dựng Trung Quốc số,” ông Lý nói.

Chỉ riêng trong năm nay, chính phủ có kế hoạch nâng cấp mạng 5G và kết nối thiết bị trong nhà máy, nhằm cho phép các hệ thống sản xuất tự động hóa, số hóa và thông minh hơn, đồng thời phát triển các cụm sản xuất tiên tiến cấp quốc gia.

Lễ khai mạc Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc

Việc khai thác tài nguyên dữ liệu cũng sẽ được đẩy mạnh, bao gồm “hoàn thiện các hệ thống nền tảng để dữ liệu trở thành yếu tố sản xuất, đồng thời xây dựng các bộ dữ liệu chất lượng cao”, ông Lý cho biết.

Nền kinh tế số của Trung Quốc trong một số lĩnh vực đã phát triển nhanh hơn so với Mỹ, theo nhận định của Qi Xiangdong, người tham dự kỳ họp “lưỡng hội” với tư cách thành viên Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Phát biểu hôm thứ Tư, ông nhấn mạnh việc Trung Quốc thành lập Cơ quan Quản lý Dữ liệu Quốc gia vào năm 2023, cho rằng “chúng tôi là quốc gia đầu tiên công nhận dữ liệu là một yếu tố sản xuất”.

“Mức độ tập trung dữ liệu và khối lượng thu thập dữ liệu của Trung Quốc đang dẫn đầu thế giới,” ông Qi, chủ tịch công ty an ninh mạng Qi An Xin Technology, cho biết. Ông cũng nói thêm rằng sự phát triển của AI “về cơ bản phụ thuộc vào một ngành công nghiệp dữ liệu mạnh mẽ”.

Bên cạnh đó, ông Qi cho rằng ngành sản xuất của Trung Quốc tạo nền tảng rất tốt cho sự phát triển AI trong tương lai, đặc biệt khi lĩnh vực công nghệ đang nhanh chóng mở rộng sang các ứng dụng vật lý như robot.

Thông qua việc mở rộng nền kinh tế số, Trung Quốc muốn thu hẹp khoảng cách với Mỹ, nơi nền kinh tế số chiếm khoảng 18% GDP, theo báo cáo năm 2025 của Interactive Advertising Bureau, một tổ chức ngành quảng cáo của Mỹ.

Nền kinh tế số của Trung Quốc hiện đã vượt qua Đức, nền kinh tế lớn thứ ba thế giới. Năm 2024, các lĩnh vực số của Đức chỉ chiếm khoảng 5% GDP, theo dữ liệu từ chính phủ Đức và Cơ quan Quản lý Thương mại Quốc tế Mỹ.