Ứng dụng công nghệ hiện đại trong công tác giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Công tác lấy mẫu thân nhân và các phần mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin, tạo cơ sở dữ liệu đồng bộ phục vụ giám định ADN, từng bước xác định danh tính các liệt sĩ, góp phần đưa hài cốt các liệt sĩ về với gia đình, quê hương…

Lẫy mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sĩ tại Hà Nội. Ảnh: Vũ Phong.

Chia sẻ về tiến độ rà soát, quản lý thông tin mộ liệt sĩ trên địa bàn Hà Nội, ông Nguyễn Tây Nam, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cho biết hiện Sở đang phối hợp chặt chẽ với các xã, phường rà soát, thu thập thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ.

Đây là cơ sở quan trọng phục vụ công tác định danh và cập nhật vào hệ thống quản lý chung của quốc gia.

Trên cơ sở chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia và thực tiễn công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên địa bàn, Ban Chỉ đạo Thành phố Hà Nội đã cụ thể hóa thành ba nhóm nhiệm vụ.

Thứ nhất, tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ hy sinh trên địa bàn thành phố. Thứ hai, lấy mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ. Thứ ba, lấy mẫu hài cốt các liệt sĩ chưa xác định danh tính hoặc còn thiếu thông tin để phục vụ công tác xác định danh tính.

Đây là chiến dịch có quy mô lớn. Vì vậy, Ban Chỉ đạo thành phố xác định phải huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, với sự tham gia, phối hợp của các sở, ban, ngành, đoàn thể và địa phương trong quá trình triển khai.

Thành phố đã phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Trong đó, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, trực tiếp chủ trì công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; đồng thời phối hợp với các sở, ngành tổ chức lấy mẫu đối với các mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin để phục vụ xác định danh tính.

Sở Nội vụ được giao hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nghĩa trang liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ, tạo nền tảng phục vụ triển khai chiến dịch. Công an Thành phố Hà Nội chủ trì đồng bộ dữ liệu dân cư và lấy mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ, phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Sau khi hoàn tất công tác rà soát, nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tổ chức triển khai tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn.

Theo kế hoạch đợt 1, việc tìm kiếm sẽ được tiến hành tại 4 xã: Suối Hai, Ba Trại, Bất Bạt và Cổ Đô, dự kiến hoàn thành trước tháng 4/2027. Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo tiếp tục triển khai lấy mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ theo kế hoạch, phấn đấu hoàn thành sớm trong năm 2026.

Đồng thời, tập trung lấy mẫu đối với các phần mộ chưa có thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn thành phố, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Trước đó, ngày 23/6/2026 tại xã Phù Đổng, Hà Nội cũng đã chính thức triển khai thực hiện công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm di truyền ADN đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Đây là một trong những hoạt động của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Theo Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, chuyển đổi số là một trong những yếu tố quan trọng nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Trong quá trình triển khai, từ khâu lấy mẫu đến quản lý, cập nhật và đồng bộ dữ liệu đều được thực hiện trên nền tảng khoa học, công nghệ. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, phục vụ công tác quản lý và hoàn thiện cơ sở dữ liệu của toàn chiến dịch.

Ông cho biết việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong giám định ADN góp phần nâng cao độ chính xác trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Cùng với đó, việc số hóa thông tin các phần mộ giúp công tác quản lý khoa học hơn, dữ liệu được đồng bộ, tạo thuận lợi cho việc đối chiếu, xác minh và xác định danh tính các phần mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Từ phía Sở Nội vụ, Phó Giám đốc Nguyễn Tây Nam cho biết đối với các phần mộ liệt sĩ, Sở sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan đẩy nhanh việc số hóa, gắn mã định danh cho từng phần mộ và từng nghĩa trang liệt sĩ.

Mục tiêu là xây dựng một hệ thống dữ liệu thống nhất, giúp công tác quản lý khoa học, đồng bộ, đồng thời tạo điều kiện để người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin trên Cổng thông tin điện tử về liệt sĩ của cả nước.

Đối với những gia đình liệt sĩ ở xa, chưa có điều kiện thường xuyên về thăm viếng, vẫn có thể theo dõi thông tin về phần mộ của người thân, biết được phần mộ đang được chăm sóc, hương khói ra sao.

Điều đó sẽ góp phần mang lại sự yên tâm cho các gia đình. Quan trọng hơn, việc xây dựng cơ sở dữ liệu số thống nhất sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm lưu giữ đầy đủ thông tin, hạn chế tối đa nguy cơ thất lạc hồ sơ, tài liệu trong tương lai.