Unitree tăng vọt trong ngày ra mắt tại Thượng Hải, mốc lịch sử cho ngành robot hình người của Trung Quốc

SHANGHAI/BẮC KINH, 19/8 Cổ phiếu của Unitree, nhà sản xuất robot hình người nổi tiếng nhất Trung Quốc, đã tăng giá gần gấp 6 lần trong phiên giao dịch ra mắt tại Thượng Hải. Đây là thời điểm mang tính mốc lịch sử đối với ngành robot của nước này — lĩnh vực đã trở thành chiến trường then chốt trong cuộc chiến công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.

Trẻ em đứng gần những robot hình người của Unitree được trưng bày tại một cửa hàng Unitree ở Bắc Kinh, Trung Quốc

Unitree, đơn vị cạnh tranh với Boston Dynamics (thuộc sở hữu của Tập đoàn Hyundai Motor) và Tesla, đã thu hút sự chú ý của toàn cầu nhờ những chú robot có khả năng chạy, nhảy múa và biểu diễn võ thuật.

Là một trong những nhà sản xuất robot hình người và robot bốn chân lớn nhất thế giới, Unitree là biểu tượng cho niềm tự hào dân tộc của Trung Quốc, nhận được sự chống lưng từ các công ty có ảnh hưởng lớn, bao gồm cả các gã khổng lồ công nghệ khu vực tư nhân lẫn các doanh nghiệp nhà nước.

Khác với hầu hết các đối thủ cùng ngành, công ty này hiện đã có lợi nhuận, mặc dù rất ít robot của hãng được đưa vào áp dụng thương mại. Dù không phải là nhà sản xuất robot hình người Trung Quốc đầu tiên lên sàn chứng khoán, đợt niêm yết của Unitree được kỳ vọng sẽ định hình xu hướng cho một loạt đối thủ trong nước đang chuẩn bị tiến ra thị trường.

"Đây là một doanh nghiệp hàng đầu và tính chất độc đáo của nó tạo ra mức định giá cao vượt trội," Yan Kai, một nhà đầu tư mạo hiểm và là đối tác tại Ivy Capital ở Thượng Hải, nhận định.

"Giá cổ phiếu của công ty được quyết định bởi các yếu tố trị an và kinh tế, chứ không đơn thuần dựa trên các mô hình định giá."

LỢI THẾ CỦA NGHƯỜI DẪN ĐẦU

Cổ phiếu này đã khép lại phiên sáng ở mức 883,87 nhân dân幣 trên thị trường STAR Market chuyên về công nghệ, cao hơn rất nhiều so với giá IPO là 150,8 nhân dân tệ, nâng định giá công ty lên khoảng 50 tỷ USD. Mức giá này đã thu hẹp một phần mức tăng sau khi mở cửa ở mức cao nhất trong ngày là 1.100 nhân dân tệ.

Mức tăng này vượt xa mức tăng trung bình 279% trong ngày đầu tiên của các đợt niêm yết cổ phiếu mới tại Trung Quốc từ đầu năm đến nay. Nó cũng đối lập hoàn toàn với mức giảm 2% của các chỉ số chứng khoán cơ bản của Trung Quốc, khi các cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán tháo mạnh mẽ.

Màn ra mắt này diễn ra trùng thời điểm khai mạc Hội nghị Robot Thế giới tại Bắc Kinh, nơi hàng trăm công ty (phần lớn là của Trung Quốc) sẽ ra mắt các sản phẩm mới và trình diễn những bước tiến mà chính phủ kỳ vọng sẽ giúp bù đắp cho sự thiếu hụt lực lượng lao động do khủng hoảng nhân khẩu học tại Trung Quốc.

Đợt niêm yết bùng nổ của Unitree sẽ làm gia tăng lợi thế của người dẫn đầu, giúp công ty sống sót trong một ngành công nghiệp mà hầu hết các doanh nghiệp khác đều đang thua lỗ, theo ông William Xin, Chủ tịch Công ty Quản lý Đầu tư Spring Mountain Pu Jiang.

"Ở giai đoạn đầu của cuộc cạnh tranh, bất kỳ ai được niêm yết và có độ nhận diện cao hơn sẽ có thể nắm bắt tài nguyên và duy trì sức bền lâu dài," ông nói.

CÁC SẢN PHẨM TRONG TƯƠNG LAI BỊ CẮT ĐƯỜNG VÀO THỊ TRƯỜNG MỸ

Mặc dù các nhà đầu tư tại Trung Quốc nhanh chóng nhào vào mua cổ phiếu này, những người khác lại cảnh báo rằng nhiều khoản doanh số của Unitree cho đến nay chỉ mang tính nhất thời và rất ít robot của hãng đang được sử dụng trong các bối cảnh thương mại. Nhiều sản phẩm của hãng được bán cho các viện nghiên cứu và các trường đại học.

Hơn nữa, vào tháng 7, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã cấm nhập khẩu các dòng mô hình robot hình người và robot bốn chân sản xuất ở nước ngoài trong tương lai, bao gồm cả những sản phẩm từ Unitree, với lý do lo ngại về an ninh quốc gia.

Động thái đó đã cắt đứt một thị trường khổng lồ đối với Unitree — đơn vị đã trở thành một ví dụ điển hình về việc Trung Quốc có thể mở rộng quy mô tốt như thế nào trong các ngành chiến lược mới, mặc dù một số sản phẩm ban đầu được phát triển tại Mỹ.

Unitree đã dựa vào các thiết kế cho những mẫu chó robot thành công nhất của mình từ các đổi mới được tài trợ bởi quân đội Mỹ, theo một cựu quan chức công nghệ quốc phòng Mỹ và ba nhà nghiên cứu hàng đầu tham gia vào dự án chia sẻ với Reuters.

Nghiên cứu của Lục quân Mỹ đã được công bố khai phóng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ trong lĩnh vực này — một thông lệ chung — và Unitree không làm điều gì mờ ám khi sử dụng nó.

Unitree đã không phản hồi các yêu cầu bình luận từ Reuters.

Vào tháng 6, Bộ Quốc phòng Mỹ cũng đã đưa Unitree vào danh sách các công ty quân sự Trung Quốc, gọi hãng là "đơn vị đóng góp cho cơ sở công nghiệp quốc phòng Trung Quốc." Nhãn dán này chưa đến mức là một lệnh trừng phạt nhưng hạn chế việc quân đội Mỹ sử dụng công nghệ của Unitree trong tương lai. Unitree khẳng định các robot của họ được sản xuất cho mục đích dân sự.

THÊM NHIỀU NHÀ SẢN XUẤT ROBOT TRUNG QUỐC SẼ LÊN SÀN

Khoảng 10% cổ phiếu của Unitree đã được bán trong đợt IPO, huy động được khoảng 900 triệu USD, và nhà sáng lập Wang Xingxing tiếp tục sở hữu khoảng một phần năm công ty. Màn ra mắt này đã đưa khối tài sản cá nhân trên giấy tờ của ông vượt mốc 12 tỷ USD.

Công ty khởi nghiệp này cũng nhận được sự hỗ trợ từ một số tập đoàn công nghệ có ảnh hưởng nhất Trung Quốc bao gồm Tencent, Alibaba và DeepSeek, trong khi ông Wang từng có một vị trí hàng đầu tại hội nghị thượng đỉnh với các lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì vào đầu năm ngoái.

Đang có ít nhất nửa tá công ty robot hình người Trung Quốc chuẩn bị lên sàn chứng khoán. Deep Robotics và Leju Robotics đã nộp đơn xin niêm yết trên các sàn giao dịch đại lục, trong khi Mech-Mind Robotics, X Square Robot và AgiBot đã chọn theo đuổi việc niêm yết tại Hồng Kông.