Việt Nam - Nhật Bản tăng cường hợp tác bảo vệ bản quyền

Việt Nam và Nhật Bản sẽ tăng cường phối hợp trong hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực thực thi và đào tạo nhân lực nhằm bảo vệ hiệu quả quyền tác giả, góp phần thúc đẩy sáng tạo và công nghiệp văn hóa.

Ngày 7/9, tại Hà Nội, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Lâm Thị Phương Thanh đã tiếp và làm việc với Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản Matsumoto Yohei.

Tại cuộc làm việc, hai Bộ trưởng trao đổi nhiều nội dung nhằm thúc đẩy hợp tác song phương trên các lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và bản quyền. Trong đó, tăng cường bảo hộ quyền tác giả, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi được xác định là một trong những hướng hợp tác cần tiếp tục đẩy mạnh.

Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh tiếp đón ông Matsumoto Yohei, Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản. Ảnh: Việt Hùng 

Nhật Bản sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực bảo hộ bản quyền

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, từ khi Việt Nam và Nhật Bản nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng của châu Á và trên thế giới năm 2023, hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, thể thao đã đạt nhiều kết quả thiết thực.

Hai bên duy trì nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, trong đó có Lễ hội Việt Nam tại Tokyo, Kanagawa và Hokkaido, các chương trình xúc tiến du lịch, liên hoan và tuần phim, hòa nhạc giao hưởng, opera. Những hoạt động này góp phần tăng cường giao lưu nhân dân và quảng bá hình ảnh, văn hóa của mỗi nước.

Đáng chú ý, hợp tác về bảo vệ quyền tác giả được hai bên dành sự quan tâm ngày càng lớn trong bối cảnh các ngành công nghiệp văn hóa phát triển mạnh.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Việt Hùng 

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết Bộ VHTTDL đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về bản quyền, đồng thời bổ sung chức năng giám định tư pháp cho Cục Bản quyền tác giả, cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về quyền tác giả và quyền liên quan. Việc này được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, tối ưu hóa quá trình xử lý các vụ việc vi phạm và tăng hiệu quả bảo vệ quyền của chủ thể sáng tạo.

Việt Nam cũng đang xây dựng Luật phát triển công nghiệp văn hóa và Luật Bản quyền. Theo định hướng được nêu tại cuộc làm việc, Luật Bản quyền dự kiến được trình Quốc hội xem xét trong giai đoạn 2027-2028.

Bên cạnh hoàn thiện pháp luật, Bộ VHTTDL sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công an trong rà soát, phát hiện sớm các hành vi vi phạm bản quyền, đồng thời áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp, góp phần nâng cao tính răn đe và hiệu quả thực thi pháp luật.

Bộ trưởng Matsumoto Yohei phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Việt Hùng 

Từ phía Nhật Bản, Bộ trưởng Matsumoto Yohei đánh giá cao những giải pháp Việt Nam đang triển khai để giải quyết các vấn đề liên quan đến bản quyền và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo Bộ trưởng Matsumoto Yohei, Việt Nam sở hữu nền văn hóa phong phú, lâu đời, do đó việc xây dựng hệ thống chính sách bảo hộ quyền tác giả và cơ chế phòng, chống vi phạm có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ giá trị sáng tạo và quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Bộ trưởng Matsumoto Yohei cho biết Nhật Bản sẵn sàng phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng cơ chế, chính sách và hệ thống bảo hộ bản quyền.

Đặc biệt, phía Nhật Bản nhấn mạnh vai trò của khâu thực thi. Các hành vi vi phạm cần được phát hiện sớm và xử lý thích đáng nhằm ngăn ngừa tái phạm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể sáng tạo.

Việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ nhằm hạn chế thiệt hại kinh tế do vi phạm bản quyền gây ra mà còn góp phần bảo vệ sức sáng tạo, tạo môi trường thuận lợi cho các ngành công nghiệp văn hóa phát triển.

Mở rộng hợp tác từ bảo tồn di sản đến công nghiệp văn hóa

Bên cạnh bản quyền, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tiếp tục là một lĩnh vực hợp tác giàu tiềm năng giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đánh giá cao sự hỗ trợ của các cơ quan và chuyên gia Nhật Bản đối với công tác bảo tồn, phục hồi nhiều di sản của Việt Nam, trong đó có Hoàng thành Thăng Long, khu di tích Mỹ Sơn, Chùa Cầu và các làng cổ Đường Lâm.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh mong muốn Nhật Bản tăng cường hỗ trợ Việt Nam phát triển văn hóa, thể thao. Ảnh: Việt Hùng 

Bộ trưởng mong muốn Nhật Bản tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật trong bảo tồn các di sản văn hóa, làng cổ truyền thống, đồng thời hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát huy giá trị di sản gắn với phát triển bền vững.

Một hướng hợp tác được hai bên quan tâm là ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động bảo tồn, bảo tàng và trưng bày di sản. Việt Nam đang thúc đẩy số hóa bảo tàng, đổi mới phương thức giới thiệu hiện vật nhằm tăng sức hấp dẫn đối với công chúng và khách tham quan, qua đó mong muốn tiếp tục học hỏi kinh nghiệm từ Nhật Bản.

Trước đó, ngày 21/8, Viện Nghiên cứu di sản văn hóa Nara và tỉnh Ninh Bình đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác. Hai bên dự kiến triển khai các hoạt động khảo sát, nghiên cứu chung và đào tạo tại khu di tích Cố đô Hoa Lư.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng chúc mừng Nhật Bản khi quần thể “Kinh đô cổ Asuka và Fujiwara” tại tỉnh Nara được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới vào tháng 7/2026.

Trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, Việt Nam mong muốn Nhật Bản chia sẻ kinh nghiệm phát triển, nhất là trong quá trình xây dựng và triển khai Luật phát triển công nghiệp văn hóa. Đây được xem là một trong những cơ sở quan trọng để thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa trở thành động lực mới cho tăng trưởng kinh tế.

Tăng cường giao lưu nhân dân, thúc đẩy hợp tác thể thao

Về thể thao, Việt Nam sẽ cử các đoàn tham dự ASIAD lần thứ 20 và Asian Para Games lần thứ 5 tổ chức tại thành phố Nagoya, tỉnh Aichi, Nhật Bản trong tháng 9 và tháng 10/2026.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị Nhật Bản tạo điều kiện thuận lợi để các đoàn thể thao Việt Nam yên tâm thi đấu, hướng tới thành tích cao.

Bộ trưởng Matsumoto Yohei khẳng định Nhật Bản sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phát triển văn hóa, thể thao với Việt Nam. Ảnh: Việt Hùng 

Đáp lại, Bộ trưởng Matsumoto Yohei khẳng định Nhật Bản sẽ nỗ lực chuẩn bị các điều kiện cần thiết, hỗ trợ tốt nhất cho các đoàn thể thao tham dự, góp phần vào thành công chung của các đại hội.

Hai bên cũng thống nhất về tầm quan trọng của giao lưu nhân dân trong thúc đẩy quan hệ hợp tác. Theo Bộ trưởng Matsumoto Yohei, giao lưu giữa con người với con người, sự kết nối từ “trái tim đến trái tim” cần tiếp tục là nền tảng để quan hệ Việt Nam, Nhật Bản ngày càng sâu sắc.

Trong khuôn khổ Năm APEC Việt Nam 2027, Bộ VHTTDL dự kiến chủ trì Đối thoại cấp cao APEC về các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo với chủ đề “Các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo: Cực tăng trưởng mới bền vững của nền kinh tế”.

Toàn cảnh buổi làm việc. Ảnh: Việt Hùng 

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã mời phía Nhật Bản tham dự và chia sẻ kinh nghiệm tại sự kiện. Đây được kỳ vọng sẽ là dịp để các nền kinh tế thành viên APEC trao đổi về vai trò của văn hóa, sáng tạo và công nghiệp văn hóa trong thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng cường thực thi và đẩy mạnh đào tạo nhân lực, hợp tác Việt Nam, Nhật Bản trong bảo hộ bản quyền được kỳ vọng sẽ tạo thêm nền tảng bảo vệ thành quả sáng tạo, đồng thời mở rộng không gian phát triển cho các ngành công nghiệp văn hóa của hai nước.