Vụ rò rỉ đề thi ở Ấn Độ bộc lộ cuộc khủng hoảng việc làm gen Z sâu sắc hơn nhiều

Các cuộc biểu tình của sinh viên bùng nổ gần đây ở Ấn Độ được châm ngòi bởi việc rò rỉ đề thi quan trọng, nhưng động cơ thực sự khiến Thế hệ Z (Gen Z) giận dữ lại là tình trạng thất nghiệp ngày càng tăng. Ấn Độ sở hữu dân số trẻ lớn nhất thế giới, nhưng triển vọng việc làm ổn định lại phụ thuộc hoàn toàn vào những kỳ thi cạnh tranh khốc liệt do nguồn việc làm tốt quá khan hiếm.

NEW DELHI, ẤN ĐỘ - NGÀY 20 THÁNG 7: Lực lượng an ninh dùng dùi cui trấn áp cuộc biểu tình tuần hành của Chánh án Tòa án Tối cao đến gần Tòa nhà Quốc hội vào ngày 20 tháng 7 năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ

Chuyên gia Alexandra Hermann Prasad, nhà kinh tế trưởng tại Oxford Economics, chia sẻ với CNBC rằng vấn đề cốt lõi chính là nguồn cung "các công việc ổn định, lương cao" tại Ấn Độ hiện vô cùng hạn chế.

Cuộc khủng hoảng thất nghiệp trong giới trẻ Ấn Độ đã trở thành một trong những điểm yếu lớn nhất đối với chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi, làm lộ rõ khoảng cách giữa khát vọng kinh tế của đất nước và thực tế mà hàng triệu sinh viên tốt nghiệp trẻ tuổi đang phải đối mặt.

Làn sóng phẫn nộ đã bùng nổ công khai trong tháng này sau khi một đề thi bị rò rỉ buộc kỳ thi đầu vào ngành y khoa cực kỳ gay gắt của Ấn Độ phải tổ chức thi lại. Sự việc này đã kích hoạt các cuộc biểu tình của sinh viên trên toàn quốc do một phong trào thanh niên lan truyền trên mạng xã hội mang tên Cockroach Janta Party dẫn đầu.

Dù bê bối gian lận thi cử là ngòi nổ trực tiếp, các nhà kinh tế cho rằng các cuộc biểu tình phản ánh một điều sâu xa hơn: một thế hệ đang vật lộn để tìm kiếm những công việc ổn định, lương cao dù đã dành nhiều năm cạnh tranh trong học tập.

Khi nhìn thấy thước phim cảnh sát bắn hơi cay vào những sinh viên biểu tình ở Delhi vào ngày 20 tháng 7, anh Abheet Mohanty (27 tuổi, chuyên gia làm việc tại Mumbai, tên đã được thay đổi vì lý do nhạy cảm) đã cảm thấy nhói lòng. Anh chia sẻ mình tham gia biểu tình không phải chỉ vì một đề thi bị rò rỉ, mà vì những gì sự việc đó đại diện.

Các sinh viên Gen Z trong đám đông đang yêu cầu chính phủ phải chịu trách nhiệm sau khi đề thi bị rò rỉ vào tháng 5 trong Kỳ thi Nhập học Kỳ thi Quốc gia (NEET) - một kỳ thi đầu vào ngành y cực kỳ quan trọng. Mặc dù kỳ thi lại đã diễn ra vào tháng 6, hơn 20 sinh viên đã tự tử sau vụ rò rỉ này.

"Tôi đồng cảm với các em sinh viên vì tôi cũng từng là một thí sinh thi NEET vào năm 2018," Mohanty chia sẻ với CNBC, nhớ lại áp lực khủng khiếp khi cha mẹ thúc ép anh tham gia kỳ thi với hy vọng giành được một công việc ổn định và thu nhập tốt.

Mohanty đã không trúng tuyển và chuyển sang học ngành truyền thông. "Rất khó để tìm được việc làm," anh nói. Sau một năm chờ đợi, anh nhận được một công việc ở Mumbai, nhưng cha mẹ vẫn nhất quyết bắt anh thi lại NEET. Họ cho rằng mức lương hàng tháng 20.000 rupee ($208) của anh là "không thể sống nổi" tại Mumbai. Mohanty đã tham gia cuộc biểu tình của Gen Z tại thành phố vào ngày 23 tháng 7.

Trải nghiệm của anh ngày càng trở nên phổ biến. Ấn Độ có dân số Gen Z lớn nhất thế giới, nhưng cũng đang phải đối mặt với một trong những thách thức việc làm gay gắt nhất.

Tỷ lệ thất nghiệp ở những người tốt nghiệp trong độ tuổi từ 15 đến 25 lên tới gần 40%, theo báo cáo State of Working India 2026, trong khi sinh viên tốt nghiệp chiếm tới hai phần ba số người thất nghiệp của cả nước vào năm 2023.

Khi công việc tốt ngày càng khó tìm, hàng triệu thanh niên Ấn Độ đặt hết hy vọng vào một số ít các kỳ thi đầu vào cực kỳ cạnh tranh cho ngành y, kỹ thuật và các vị trí công chức nhà nước — những con đường hiếm hoi hứa hẹn sự nghiệp ổn định và thu nhập tốt.

Không có gì ngạc nhiên khi số lượng thí sinh đăng ký thi NEET đã tăng 50%, vượt mức 2,2 triệu người trong khoảng thời gian từ năm 2019 đến 2026, theo dữ liệu từ Cơ quan Kiểm tra Quốc gia (NTA).

Cuộc chạy đua này không chỉ dừng lại ở ngành y. Hàng triệu sinh viên cũng cạnh tranh trong Kỳ thi Đầu vào Chung (JEE) để vào các Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) danh giá, Kỳ thi Kiểm tra Đầu vào Đại học Chung (CUET), và Kỳ thi Dịch vụ Dân sự của Ủy ban Dịch vụ Công cộng Liên minh (UPSC).

Tại thành phố công nghệ Bengaluru, Aditi Garg (24 tuổi, thiết kế đồ họa) cũng gặp phải bối cảnh tương tự. Việc làm thì hiếm, người nộp đơn thì đông, dẫn đến kết quả là "các công ty trả lương rẻ mạt," cô chia sẻ với CNBC.

Hơn 5 năm trước, Garg đã không thể đỗ vào Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) dù đạt điểm số tốt.

"Tôi đã mất công đếm xem mình đã nộp đơn vào bao nhiêu công việc trong năm ngoái," Garg nói, đồng thời bổ sung rằng thế hệ của cô "hầu như không thể tìm được việc hoặc phải chấp nhận một công việc chỉ đủ sống qua ngày." Hầu như không có dư địa để thương lượng lương, cô giải thích, vì "luôn có hàng trăm người khác" sẵn sàng làm công việc đó với mức lương thấp hơn vì tuyệt vọng.

Nỗi thất vọng này — cùng sự bất bình về tình trạng giáo dục và kinh tế của Ấn Độ — là lý do Garg tham gia cuộc biểu tình nối tiếp từ Delhi tại Bengaluru.

Cuộc chạy đua vào kỳ thi NEET

Neelanjan Sircar, phó giáo sư tại Khoa Khoa học Xã hội thuộc Đại học Ahmedabad, nhận định với CNBC rằng sức hút của ngành y và các công việc nhà nước đối với người trẻ là điều dễ hiểu.

"Ở một đất nước mà 'gần như cứ hai người tốt nghiệp thì có một người không tìm được việc', giới trẻ đang chọn đi theo những con đường như NEET — nơi đảm bảo cho họ một tương lai," ông nói.

NEW DELHI, ẤN ĐỘ - NGÀY 21 THÁNG 6: Các thí sinh đến trung tâm thi để tham dự Kỳ thi Tuyển sinh Quốc gia (NEET-UG) tại RK Puram

Dimpy Gola (17 tuổi, tên đã được thay đổi) đã thi NEET hai lần trong năm nay, lần đầu vào tháng 5 và lần thứ hai khi kỳ thi được tổ chức lại vào tháng 6. Cô không đạt điểm đủ cao để vào trường y và hiện dự định nghỉ một năm (gap year) trước khi thử lại vào năm sau.

Ngay cả khi lấy được bằng thạc sĩ khoa học và bằng tiến sĩ, triển vọng tìm việc của cô vẫn "mơ hồ," cô nói.

Tuần trước, Bộ trưởng Giáo dục Ấn Độ Dharmendra Pradhan đã từ chức trước áp lực từ các cuộc biểu tình của Gen Z — điều mà Gola rất hoan nghênh. Cô cho biết sự cố rò rỉ đề thi đã khiến nhiều sinh viên "sụp đổ," đặc biệt là những người đã chấp nhận hoãn học hơn một năm để ôn thi.

Sự phẫn nộ của giới trẻ

Các cuộc biểu tình gây chú ý vì chúng hướng vào một chính phủ vốn duy trì sự ủng hộ cử trì trẻ tuổi rất mạnh mẽ. Các chuyên gia nhận định sự bất mãn về giáo dục và việc làm đang trở thành một trong những điểm yếu lớn nhất của chính quyền Thủ tướng Modi.

Mặc dù rò rỉ đề thi là ngòi nổ trực tiếp, nguyên nhân cốt lõi vẫn là nguồn cung "việc làm ổn định, lương cao" ở Ấn Độ quá hạn chế, Alexandra Hermann Prasad, nhà kinh tế trưởng tại Oxford Economics, phân tích.

Vấn đề việc làm cho sinh viên tốt nghiệp ở Ấn Độ đã tích tụ trong nhiều năm. Việc tiếp cận giáo dục đại học mở rộng nhanh chóng, nhưng tốc độ tạo việc làm lại không theo kịp. Từ năm 2004 đến 2023, mỗi năm Ấn Độ đào tạo khoảng 5 triệu sinh viên tốt nghiệp, nhưng chỉ có 2,8 triệu người tìm được việc làm, và số người có công việc hưởng lương cố định còn ít hơn, theo báo cáo State of Working.

Thủ tướng Modi tiếp quản nhiều thách thức mang tính cơ cấu này khi lên nắm quyền vào năm 2014, nhưng phần lớn sức hút chính trị của ông lại dựa trên những lời hứa về chuyển vọng kinh tế và cơ hội việc làm tốt hơn. Các nhà kinh tế cho rằng tiến độ đạt được không đồng đều, khi sự chuyển dịch của Ấn Độ từ nông nghiệp sang sản xuất có năng suất cao hơn diễn ra chậm hơn kỳ vọng.

Tổ chức nghiên cứu toàn cầu Bernstein, trong một báo cáo vào tháng 4, đã nhấn mạnh sự thất bại của các chính sách kinh tế trong việc chuyển dịch lực lượng lao động ra khỏi ngành nông nghiệp, thúc đẩy lĩnh vực chế tạo và hướng đầu tư vào công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) chủ quyền.

Báo cáo chỉ ra rằng gần 45% lực lượng lao động vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp, ngành chỉ đóng góp khoảng 15% đến 16% GDP, trong khi tỷ trọng của ngành chế tạo trong nền kinh tế hầu như không thay đổi. Bernstein cũng cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo cuối cùng có thể đe dọa ngành dịch vụ CNTT và BPO (gia công quy trình doanh nghiệp) — vốn là những động lực nâng cao thu nhập truyền thống của Ấn Độ.

Điều này có nghĩa là, sau hơn một thập kỷ Thủ tướng Modi cầm quyền, thành tựu kinh tế của chính phủ đang ngày càng bị đánh giá bởi một thế hệ sinh viên tốt nghiệp trẻ tuổi — những người có kỳ vọng tăng nhanh hơn nhiều so với cơ hội việc làm thực tế.

Tăng trưởng việc làm trì trệ

Arshia Mathur (21 tuổi, ở Delhi) đã tham dự cuộc biểu tình của Gen Z vào ngày 20 tháng 7 vì dù đã tốt nghiệp cử nhân ngành Ngữ văn Anh, cô vẫn cảm thấy "lo lắng" và "hoài nghi" về khả năng tìm việc.

"Tôi đã nộp đơn vào rất nhiều vị trí" nhưng không ai phản hồi, cô nói, đồng thời cho biết thêm rằng các anh chị khóa trên và bạn bè cô cũng trải qua tình trạng tương tự. Cô hy vọng mọi thứ sẽ cải thiện sau khi học lên thạc sĩ.

Dù tự nhận là không quan tâm đến chính trị, Mathur từng theo dõi trang Instagram của phong trào Cockroach Janta Party và ủng hộ các cuộc biểu tình. Phong trào thanh niên mang tính châm biếm này — được thành lập để đáp trả những bình luận so sánh thanh niên thất nghiệp với "con gián" — đã chạm đúng tâm lý của cô.

Sau cuộc biểu tình, Thủ tướng Modi đã bổ nhiệm Bộ trưởng Giáo dục mới là ông Pralhad Joshi và tuyên bố thành lập một tổ công tác do doanh nhân công nghệ Nandan Nilekani dẫn đầu để cải tổ hệ thống giáo dục.

Vào thứ Năm, Quốc hội đã thông qua dự luật sửa đổi luật chống rò rỉ đề thi, áp dụng các hình phạt nghiêm khắc hơn đối với những người vi phạm, bao gồm án phạt tù lên đến 10 năm và phạt tiền lên tới 50 lakh rupee.

Tuy nhiên, khi giới trẻ có học thức ở Ấn Độ ngày càng cảm thấy lời hứa về sự thăng tiến xã hội chưa trở thành hiện thực, các nhà kinh tế cảnh báo rằng cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn "lợi thế dân số vàng" nổi tiếng của Ấn Độ biến thành một gánh nặng dân số.