Zipline chiêu mộ cựu sếp Tesla, Uber, Waymo để phổ cập giao hàng bằng drone tại Mỹ

Zipline, một startup có trụ sở tại Nam San Francisco, vừa bổ sung các cựu giám đốc điều hành của Tesla và Waymo vào ban quản trị cấp cao, đồng thời chiêu mộ một cựu giám đốc của Uber để dẫn dắt mảng mở rộng thương mại. Động thái này diễn ra trong bối cảnh công ty đang mở rộng quy mô dịch vụ giao hàng bằng thiết bị bay không người lái (drone) sang các thị trường mới tại Mỹ và quốc tế.

Một máy bay không người lái Zipline chính xác với thùng chứa hàng bên dưới

Kể từ khi Zipline thành lập cách đây khoảng 12 năm, những chiếc drone tự hành chạy hoàn toàn bằng điện của hãng đã thực hiện hơn 2,5 triệu chuyến giao hàng thương mại. Chúng có thể chở các vật phẩm nặng tới 8 pound (khoảng 3,6 kg), giao mọi thứ từ vắc-xin cứu người, máu, huyết thanh kháng nọc độc cho đến bánh burrito và pizza cá nhân. Khách hàng thường đặt hàng trực tiếp qua ứng dụng của Zipline.

Hiện tại, Zipline đang hợp tác với nhiều doanh nghiệp lớn tại Mỹ như Little Caesars, Chipotle, Cleveland Clinic, các đối tác bán lẻ như Walmart cùng hơn 100 doanh nghiệp nhỏ khác.

Tốc độ tăng trưởng ấn tượng của Zipline: CEO kiêm nhà đồng sáng lập Keller Rinaudo Cliffton ước tính rằng Zipline hiện đang thực hiện một chuyến giao hàng bằng drone sau mỗi 20 giây, tăng vọt so với tần suất một chuyến mỗi phút vào đầu năm 2025 (thời điểm Zipline đứng thứ 46 trong danh sách Disruptor 50 thường niên của CNBC).

Công ty cho biết một triệu chuyến giao hàng trong tổng số lượt giao từ trước đến nay đã được thực hiện chỉ trong vòng 12 tháng qua, và khoảng 70% khối lượng giao hàng hàng ngày diễn ra tại Mỹ.

Đây là một bước chuyển dịch lớn so với những ngày đầu của Zipline, khi hãng chỉ tập trung vào việc giao các nhu yếu phẩm y tế và cứu trợ nhân đạo bằng drone đến các phòng khám và trang trại ở Rwanda và Ghana. Rinaudo cho biết mảng kinh doanh của Zipline tại châu Phi cũng đang phát triển với các thỏa thuận hợp tác và kế hoạch mở rộng đang được tiến hành, một số có sự hỗ trợ từ Bộ Ngoại giao Mỹ.

Rinaudo Cliffton thường thích ví von rằng Zipline luôn nỗ lực làm cho việc giao nhận hàng hóa mang lại cảm giác dễ dàng như "dịch chuyển tức thời". Thời gian hoàn thành đơn hàng nhanh nhất của hãng đạt khoảng 5 phút đối với một số đơn tại Dallas.

Những mảnh ghép nhân sự cấp cao mới

Với đối tác y tế mới nhất là Cleveland Clinic, Zipline sẽ cung cấp "dịch vụ giao hàng y tế tận nhà" tại một vùng ngoại ô của Cleveland trong tháng này, cho phép bệnh nhân nhận thuốc kê đơn bay thẳng đến nhà mà bước đầu không phải trả thêm bất kỳ chi phí nào.

Gia nhập startup được định giá bằng vốn đầu tư mạo hiểm này với tư cách là Giám đốc tài chính (CFO) mới trong tháng này là Sendil Palani, cựu Phó chủ tịch tài chính của Tesla.

Palani từng dành khoảng 17 năm làm việc cho hãng xe điện của tỷ phú Elon Musk. Ông chia sẻ với CNBC rằng ông coi Zipline là một tổ chức có định hướng sứ mệnh tương tự Tesla, với các hoạt động liên quan chặt chẽ từ sản xuất chính xác đến duy trì cơ sở hạ tầng sạc.

Palani cho biết thêm, Zipline có tiềm năng xóa bỏ tình trạng tắc nghẽn giao thông và ô nhiễm môi trường vốn gắn liền với các phương thức giao hàng truyền thống trên mặt đất và trên không. Đồng thời, dịch vụ này còn giúp cứu sống con người và động vật nhờ tốc độ giao hàng nhanh chóng, có thể di chuyển qua những con đường bị hư hại sau thiên tai hoặc các thảm họa khác.

Hiện tại, nhà máy của Zipline ở Nam San Francisco có công suất sản xuất 24.000 drone mỗi năm. Palani, người bắt đầu làm việc tại Tesla khi hãng này chỉ sản xuất được duy nhất một chiếc xe điện mỗi ngày, nhìn thấy nhiều điểm tương đồng giữa giai đoạn này với những năm Tesla bắt đầu sản xuất hàng loạt dòng sedan Model 3 phổ thông. (Cựu CFO của Zipline cũng là một cựu lãnh đạo tài chính khác của Tesla, Deepak Ahuja. Ông vẫn đang cố vấn cho mảng kinh doanh drone này và đã đích thân tiến cử Palani kế nhiệm mình).

Bên cạnh CFO mới, Zipline cũng bổ nhiệm Kevin Vosen làm Giám đốc pháp lý (CLO). Ông gia nhập sau thời gian làm việc tại Ohalo (một công ty công nghệ sinh học nông nghiệp) và 7 năm giữ chức Giám đốc pháp lý tại Waymo (dự án xe tự hành của Alphabet).

Cơ sở Zipline ở Nam San Francisco

Rinaudo cho biết việc củng cố đội ngũ lãnh đạo sẽ giúp Zipline nhân rộng dịch vụ trên khắp nước Mỹ, sau khi đã đạt được những thành công bước đầu tại khu vực đô thị lớn đầu tiên là Dallas, Texas vào năm ngoái.

Startup này cũng đã thuê Allen Penn làm Trưởng bộ phận thương mại hóa và thị trường. Penn trước đây từng là Phó chủ tịch của Uber Eats và đã góp công lớn trong việc xây dựng mảng giao đồ ăn cũng như mảng gọi xe quốc tế của Uber.

Tương lai bùng nổ của thị trường drone giao hàng

Mặc dù Zipline đang mở rộng sang Austin, Houston và Cleveland, hãng vẫn chưa tiết lộ các thị trường tiếp theo tại Mỹ. "Chúng tôi kỳ vọng mảng kinh doanh tại Mỹ sẽ tăng trưởng thêm 15 lần nữa trong năm nay," Rinaudo Cliffton nói, đồng thời tiết lộ mục tiêu hướng đến "hàng chục vùng đô thị trên khắp nước Mỹ và một số thị trường quốc tế lớn mới" vào năm 2027.

Mặc dù Zipline đang giữ vị thế dẫn đầu rõ rệt tại Mỹ, họ vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh từ Wing (mảng drone của Alphabet), các startup đồng nghiệp như Flytrex, Matternet, và các đơn vị khác đang phát triển drone chở hàng phục vụ mục đích quân sự.

Các nhà nghiên cứu tại PwC ước tính thị trường drone của Mỹ sẽ tăng trưởng 65% mỗi năm từ năm 2024 đến năm 2034, với số lượng đơn giao hàng tăng từ khoảng 13 triệu chuyến trong năm nay lên hơn 800 triệu chuyến vào năm 2034.

"Mọi thứ đang ở một điểm bứt phá cực kỳ điên rồ," Rinaudo Cliffton chia sẻ. "Thứ mà chúng tôi đã kiên trì theo đuổi suốt 12 năm qua — thứ từng bị mọi người coi là hoàn toàn kỳ quặc và không bao giờ khả thi — giờ đây đang trở nên hết sức bình thường. Ai cũng nhận ra rằng thật vô lý khi dùng một chiếc xe chạy xăng nặng hơn một tấn cùng một tài xế chỉ để mang một món đồ nặng vỏn vẹn hơn 2 kg đến nhà bạn."