5 ưu tiên chính sách để hiện thực hoá ASEAN số

02:34 pm, 09/10/2020

Kết nối số là điều cần thiết để hỗ trợ thương mại điện tử (TMĐT) trong ASEAN. Đông Nam Á và Đông Á cùng có thị trường trực tuyến phát triển nhanh nhất thế giới với quy mô tổng thể là 72 tỷ USD vào năm 2018, trong đó TMĐT là lĩnh vực năng động nhất với tốc độ tăng trưởng hàng năm dự kiến là 25 - 35% mỗi năm.

Theo báo cáo của Google và Temasek, vào năm 2019, nền kinh tế Internet của Đông Nam Á bao gồm TMĐT, truyền thông trực tuyến, du lịch trực tuyến và đặt xe đã vượt hơn 100 tỷ USD. Từ năm 2018 đến năm 2023, tốc độ tăng trưởng doanh thu TMĐT hàng năm trong ASEAN được dự báo sẽ gấp 4 lần tốc độ tăng trưởng GDP của khu vực.

Các ưu tiên chính sách để hiện thực hóa ASEAN số - Ảnh 1.

Theo Eria, để hiện thực hóa tiềm năng của ASEAN trong nền kinh tế số, Giám đốc Truyền thông của Viện nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA) Lydia Ruddy, và TS. Lurong Chen, nhà kinh tế cao cấp của ERIA đã có những khuyến nghị các ưu tiên chính sách để hiện thực hóa ASEAN số.

Theo hai chuyên gia của ERIA, cải thiện kết nối số là chìa khóa quan trọng, trong đó nên xem xét các luồng dữ liệu tự do với sự tin cậy, logistics để tạo điều kiện cho các luồng hàng hóa và dịch vụ lưu thông tự do. Kết nối để tạo thuận lợi cho các dòng tiền và các liên kết liền mạch giữa không gian mạng và các phần vật lý của các mạng lưới TMĐT.

Kết nối các luồng dữ liệu miễn phí với sự tin cậy được tạo thành từ hai phần - cơ sở hạ tầng vật lý và sự tin cậy. Nhìn chung, cơ sở hạ tầng Internet vật lý của hai khu vực này có vẻ khả quan khi so sánh với mức trung bình của thế giới. Tuy nhiên, việc xây dựng cơ sở hạ tầng liên quan đến CNTT-TT không đồng đều khi giữa các quốc gia.

Ví dụ, mức độ phủ sóng của mạng lưới, được đánh giá bằng mức độ thâm nhập Internet, rất khác nhau và dao động từ 81% ở Singapore đến 22% ở Lào. Tương tự như vậy, sự phát triển của mạng 4G, khả năng tiếp cận điện năng, tốc độ kết nối Internet trung bình và khả năng chi trả cũng khá khác nhau giữa các nước trong khu vực ASEAN.

Sự tin cậy, phụ thuộc rất nhiều vào thực tiễn quản trị, thậm chí còn quan trọng hơn đối với các luồng dữ liệu tự do. Trong khu vực, thể chế chính sách cũng khác nhau giữa các quốc gia. Cho đến nay, các nước ASEAN chưa có quan điểm chung về việc điều chỉnh các luồng dữ liệu xuyên biên giới, và một số nước đã có ban hành những quy định trong nước. Indonesia, Malaysia, Philippines và Singapore gần đây đã thông qua luật mới. Thái Lan đang xem xét các quy định như vậy và các nước còn lại chưa có luật hoặc các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đạt được sự đồng thuận về quản trị dữ liệu để thúc đẩy kết nối số ASEAN là khó, nhưng không phải là không thể. Với việc tham khảo cơ chế chính sách về thương mại tự do, chúng tôi đã đề xuất một khung chính sách cho dòng dữ liệu tự do bao gồm 5 trụ cột của các công cụ chính sách. Đây là các chính sách tự do hóa và tạo thuận lợi; các biện pháp sửa chữa hoặc giảm thiểu sự thất bại của thị trường; chính sách dung hòa các giá trị và mối quan tâm của xã hội với hiệu quả kinh tế; nỗ lực để điều chỉnh các luồng dữ liệu và các doanh nghiệp liên quan đến dữ liệu trong chế độ chính sách trong nước; và các chính sách thương mại và đầu tư chiến lược.

Điều này làm sáng tỏ sự hợp tác quốc tế về thiết lập quy tắc nhằm thúc đẩy luồng dữ liệu tự do với sự tin cậy.

Bên cạnh đó, Logistics cũng rất quan trọng đối với TMĐT. Logistics chất lượng có thể tiết kiệm chi phí kinh doanh trong và ngoài nước. Điều này có nghĩa là cần có những nỗ lực bổ sung để cải thiện cả kết nối vật lý và các dịch vụ hỗ trợ thương mại. Cải thiện dịch vụ ít nhất cũng quan trọng như xây dựng cơ sở hạ tầng ở nhiều khía cạnh - từ tốc độ và độ chính xác đến tính minh bạch và độ tin cậy. Hiệu quả dịch vụ sẽ tiết kiệm chi phí thương mại và tăng uy tín và độ tin cậy, do đó thúc đẩy các hoạt động kinh doanh trực tuyến.

TMĐT cũng phụ thuộc vào kết nối tài chính. Năm 2018, thanh toán số trong ASEAN đạt 73 tỷ USD. Quy mô dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong 3 - 5 năm. Để TMĐT thành công, cần phải có các phương tiện thanh toán hàng hóa và dịch vụ trực tuyến.

Hiện tại, có nhiều giải pháp thanh toán khác nhau cho kinh doanh trực tuyến cùng tồn tại ở thị trường châu Á như giao hàng tận nơi, trả trước, thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, ngân hàng điện tử, thanh toán di động, thẻ thông minh và ví điện tử. Đến năm 2023, khoảng 2/3 tổng số người dùng sẽ thực hiện các thanh toán số.

Tuy nhiên, trong ASEAN còn tồn tại khoảng cách lớn giữa các quốc gia trong việc sẵn sàng áp dụng và sử dụng hệ thống thanh toán điện tử, chủ yếu là do sự khác biệt về môi trường pháp lý và chính sách cũng như các sản phẩm, dịch vụ. Đảm bảo một tương lai mạnh mẽ cho TMĐT phải giải quyết một số thách thức có liên quan với nhau với các hệ thống thanh toán điện tử bao gồm bảo mật, quyền riêng tư, khả năng tín dụng, độ tin cậy và hiệu quả.

Xây dựng và duy trì hệ thống thanh toán điện tử là một dự án sử dụng nhiều nguồn lực, có thể là một thách thức đối với các quốc gia có lĩnh vực tài chính và ngân hàng trong nước vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu.

Hơn nữa, những khó khăn trong việc thay đổi tư duy và chính sách cũng có thể là những trở ngại cho việc áp dụng. Các nỗ lực chính sách ở cấp khu vực, như thiết lập các tiêu chuẩn công nghiệp và hài hòa các quy định, có thể giúp ngành công nghiệp hiện thực hóa quy mô kinh tế và hỗ trợ sự phát triển của nó.

Cần có thêm nỗ lực để hợp lý hóa kết nối giữa các mạng lưới của các quốc gia khác nhau và điều phối các tương tác giữa ba mạng lưới chức năng là các luồng thông tin, hậu cần và dòng tiền.

Các liên kết liền mạch giữa các yếu tố ảo và vật lý là rất quan trọng đối với hoạt động của toàn bộ hệ sinh thái số của nền kinh tế và việc thiết lập các quy tắc và quy định quốc tế sẽ nâng cao các động lực thị trường và tăng cường kết nối đó.

Khu vực này cần nỗ lực đáng kể về các quy tắc và quy định để hỗ trợ kết nối số, các kế hoạch hành động chính sách để các công nghệ và mô hình kinh doanh mới phục vụ cho sự toàn diện cũng như sự kết hợp giữa các chiến lược quốc gia của các nước và hợp tác khu vực. Điều này kêu gọi sự hợp tác nhiều tầng trong quan hệ đối tác công tư (PPP), công tác liên thể chế, hợp tác tiểu vùng và các thỏa thuận của các cơ quan chính phủ.

5 khuyến nghị chính sách cần ưu tiên để chuyển đổi số ASEAN

Hai chuyên gia Lydia Ruddy và TS. Lurong Chen đã đưa 5 khuyến nghị chính sách chính nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của ASEAN:

Đầu tiên là tăng cường cung cấp hàng hóa công để cải thiện cơ sở hạ tầng kết nối. Khu vực công nên dẫn đầu trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng, nhưng sự tham gia của khu vực tư nhân sẽ không kém phần quan trọng để đảm bảo tính bền vững tài chính của các dự án. Tất cả các công cụ chính sách liên quan sẽ được áp dụng bao gồm PPP, hợp tác liên chính phủ, đầu tư nước ngoài,...

Khuyến nghị thứ hai là hợp tác thiết lập quy tắc khu vực cho kết nối số, với ưu tiên hỗ trợ luồng dữ liệu tự do với sự tin cậy. Các quy định liên quan sẽ bao gồm thương mại truyền thống cũng như các vấn đề mới như thông tin xuyên biên giới, bảo vệ quyền riêng tư, bản địa hóa dữ liệu và tiết lộ các mã nguồn.

Thứ ba là thiết lập một môi trường thân thiện với kỹ thuật số đảm bảo sự di chuyển tự do và độ chính xác của thông tin; công bằng trong tiếp cận thông tin; bảo vệ người tiêu dùng và người sản xuất; bảo mật các khoản thanh toán; và tự do thương mại và đầu tư, do đó cạnh tranh bình đẳng.

Tiếp theo là đẩy mạnh các dịch vụ giá trị gia tăng để cải thiện chất lượng kết nối về tốc độ, độ chính xác, minh bạch, tin cậy và bảo mật. Đặc biệt, các nỗ lực về thể chế là cần thiết để thúc đẩy tự do hóa khu vực dịch vụ và hỗ trợ sự khả năng số của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.

Khuyến nghị cuối cùng là ưu tiên các công nghệ mới có thể cải thiện nền kinh tế và đổi mới tài chính Internet, đặc biệt là các ứng dụng mới hỗ trợ "thương mại di động" đang phát triển - như TMĐT dựa trên điện thoại thông minh và các thiết bị liên quan.

Minh Thùy (T/h)

Bình luận của bạn về bài viết...