Amazon mặc định dùng nội dung của streamer Twitch để huấn luyện AI, trừ khi người dùng chủ động từ chối

Nền tảng phát trực tuyến Twitch thông báo sẽ sử dụng nội dung của các nhà sáng tạo để phục vụ công tác huấn luyện các mô hình AI tạo sinh cho công ty mẹ Amazon. Động thái này ngay lập tức vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ cộng đồng Twitch, đặc biệt là khi nền tảng này tự động thiết lập mặc định cho phép thu thập dữ liệu nội dung của các streamer mà không cần hỏi ý kiến trước.

Nguồn ảnh: LIONEL BONAVENTURE/AFP / Getty Images.

Đối với Amazon, kho lưu trữ các buổi phát sóng này là một "mỏ vàng" thực sự, cung cấp hàng nghìn giờ dữ liệu âm thanh và video chất lượng để nhào nặn các mô hình AI. Tuy nhiên, giới streamer trên Twitch lại tỏ ra vô cùng lo ngại. Bởi cơ chế yêu cầu người dùng phải tự tay tắt tính năng này (opt-out) có thể khiến nhiều nhà sáng tạo vô tình "dâng hiến" nội dung của mình cho AI của Amazon mà không hề hay biết. Điều này đặc biệt đáng báo động trên một nền tảng như Twitch, nơi các streamer thường xuyên lên sóng trực tiếp, chia sẻ hình ảnh và giọng nói của chính mình trong hàng chục giờ mỗi tuần.

Nguồn ảnh: Twitch.

Trong một buổi phát sóng trên kênh chính thức của nền tảng, Giám đốc Cộng đồng Mary Kish và Giám đốc Sản phẩm Mike Minton của Twitch đã phải đối mặt với gần 3.000 người dùng đang bức xúc, trong đó rất nhiều người liên tục gửi những thông điệp tẩy chay AI vào khung chat.

"Tại sao lại không phải là tùy chọn tự nguyện tham gia (opt-in)? Đó là câu hỏi mà mọi người đang không ngừng đặt ra trong chat. Tôi hiểu mà. Rằng 'hãy để tôi tự nguyện tham gia thay vì ép tôi phải tìm cách từ chối (opt-out)'," ông Minton chia sẻ. "Vâng, có một câu trả lời rất thành thật cho việc này... Nếu chúng tôi để chế độ tự nguyện, sẽ chẳng có một ai đồng ý tham gia cả. Sự thật là vậy."

Twitch thừa hiểu rằng cộng đồng streamer của mình phần lớn đều mang ác cảm với việc sử dụng AI tạo sinh. Nguyên nhân là do hầu hết các sản phẩm AI tạo sinh phổ biến hiện nay đều được huấn luyện dựa trên sách, hình ảnh, video và nhiều tài liệu khác bị "cào" từ Internet mà không hề có sự cho phép của tác giả.

Ngay cả cách Twitch tung ra thông báo này cũng cho thấy công ty đã lường trước được cơn bão dư luận. Thay vì thẳng thắn tuyên bố Amazon sẽ bắt đầu thu thập nội dung của người dùng, Twitch lại cố lấp liếm sự thay đổi này bằng cách gọi đó là "(bổ sung) một cài đặt cho phép bạn từ chối việc sử dụng nội dung kênh của mình để huấn luyện các mô hình nội dung AI tạo sinh trên toàn hệ sinh thái Amazon."

Cách hành văn này đã khiến không ít streamer hoang mang, tự hỏi liệu nội dung của họ có phải đã bị đem đi huấn luyện AI cho Amazon từ trước mà họ không hề hay biết hay không. Khi một người dùng thẳng thắn đặt câu hỏi liệu các video của họ đã bị sử dụng hay chưa, ông Minton lúng túng đáp lại: "Tôi thực sự không biết câu trả lời cho câu hỏi đó, bởi tôi không rõ Amazon... đã làm những gì trong khâu huấn luyện mô hình, và họ đã sử dụng hay chưa sử dụng những dữ liệu nào."

Về phần mình, bà Kish lưu ý rằng Twitch không phải là nền tảng duy nhất tận dụng nội dung của người dùng để huấn luyện AI. Lấy Meta làm ví dụ, gã khổng lồ này sử dụng các nội dung công khai trên nền tảng của mình để đào tạo các mô hình AI nội bộ. Điều này đồng nghĩa với việc nếu tài khoản Facebook và Instagram của bạn ở chế độ công khai, dữ liệu của bạn rất có thể đã trở thành "thức ăn" cho AI của Meta. (Nếu sống tại Vương quốc Anh, bạn có quyền từ chối việc thu thập này của Meta - còn nếu không, cách duy nhất để "từ chối" là chuyển tài khoản sang chế độ riêng tư, một giải pháp hoàn toàn bất khả thi đối với những nhà sáng tạo đang kiếm tiền từ kênh của mình).

Nữ Giám đốc Cộng đồng cũng cho rằng việc cung cấp tùy chọn từ chối (opt-out) trên Twitch vốn đã là "một động thái phản hồi lại tiếng nói của cộng đồng - rằng các bạn không muốn góp phần huấn luyện các mô hình Gen AI, và chúng tôi muốn trao cho các bạn quyền lựa chọn đó."

Để ngăn chặn việc nội dung bị sử dụng cho AI trên Twitch, người dùng cần truy cập vào phần Cài đặt kênh (Channel settings) - không phải Bảng điều khiển dành cho nhà sáng tạo (Creator dashboard) - chọn tab Bảo mật và quyền riêng tư (Security and privacy), cuộn xuống mục "Huấn luyện AI tạo sinh" (Training for generative AI) và gạt nút tắt tính năng này.