Tòa phúc thẩm Mỹ hủy lệnh cấm Perplexity sử dụng AI mua sắm trên Amazon

Một tòa phúc thẩm liên bang Mỹ vừa hủy bỏ phán quyết tạm thời cấm Perplexity sử dụng công cụ AI mua sắm tự động trên nền tảng Amazon, mở ra một tranh luận pháp lý mới về quyền truy cập của các tác nhân AI vào các nền tảng trực tuyến.

Tòa phúc thẩm liên bang khu vực 9 của Mỹ, có trụ sở tại San Francisco, nhận định Amazon khó có khả năng thắng trong lập luận cho rằng các tác nhân AI của Perplexity đã vi phạm luật liên bang về hành vi truy cập trái phép vào máy tính.

Đây là lần đầu tiên một tòa phúc thẩm liên bang Mỹ đưa ra phán quyết về việc liệu các tác nhân AI hoạt động thay mặt người dùng có được phép truy cập các nền tảng trực tuyến hay không. Phán quyết được đánh giá có ý nghĩa rộng đối với lĩnh vực AI tác nhân, công nghệ đang phát triển nhanh, cho phép các hệ thống AI tự duyệt web, mua sắm và thực hiện giao dịch với mức độ giám sát hạn chế từ con người.

Amazon cho biết: “Chúng tôi tôn trọng nhưng không đồng tình với phán quyết hôm nay về lệnh cấm tạm thời. Chúng tôi vẫn tin tưởng vào vụ kiện của mình và đang đánh giá các bước tiếp theo”.

Trong khi đó, người phát ngôn Perplexity Jesse Dwyer khẳng định công ty sẽ tiếp tục bảo vệ quyền lựa chọn của người dùng đối với các công cụ AI.

“Perplexity sẽ tiếp tục đấu tranh cho quyền của người dùng Internet được lựa chọn bất kỳ AI nào họ muốn. Chúng tôi luôn tin tưởng rằng sự thật sẽ được làm sáng tỏ và quyền của người dùng sẽ không bị thu hẹp”, ông Jesse Dwyer nói.

Tranh chấp xoay quanh quyền truy cập Amazon của AI

AI tác nhân, hay agentic AI, là các hệ thống có khả năng lập kế hoạch, suy luận và tự thực hiện nhiệm vụ với mức độ giám sát hạn chế từ con người. Khác với các chatbot chỉ trả lời câu hỏi, AI tác nhân có thể tương tác trực tiếp với các dịch vụ trực tuyến để thực hiện công việc theo yêu cầu của người dùng.

Amazon khởi kiện Perplexity vào tháng 11/2025, cáo buộc startup AI này bí mật truy cập tài khoản khách hàng Amazon thông qua trình duyệt Comet và tác nhân AI đi kèm.

Comet có khả năng đăng nhập vào tài khoản mua sắm trực tuyến của người dùng và đặt hàng thay họ. Amazon cho rằng hệ thống của Perplexity tạo ra những rủi ro về an ninh, đồng thời cáo buộc công ty đã phớt lờ nhiều yêu cầu ngừng truy cập nền tảng.

Perplexity bác bỏ các cáo buộc và cho rằng vụ kiện không có cơ sở. Công ty lập luận Amazon thực chất đang tìm cách ngăn người dùng sử dụng Comet, trong bối cảnh các tác nhân AI không có “đôi mắt” để nhìn thấy những quảng cáo dày đặc mà Amazon hiển thị cho người dùng.

Trước đó, vào tháng 3/2026, một thẩm phán liên bang tại California đã tạm thời cấm Perplexity sử dụng AI tác nhân trên nền tảng Amazon. Tòa án khi đó cho rằng Amazon đã đưa ra “bằng chứng mạnh mẽ” cho thấy tác nhân AI của Perplexity có thể đã vi phạm Đạo luật Gian lận và Lạm dụng Máy tính của Mỹ (CFAA).

Tuy nhiên, Tòa phúc thẩm khu vực 9 đã đảo ngược lệnh cấm này, đồng tình với lập luận của Perplexity rằng công ty không vi phạm đạo luật cấm truy cập máy tính và lấy thông tin từ máy tính được bảo vệ khi không được phép.

Theo phán quyết của tòa, chính người dùng sử dụng tác nhân AI của Perplexity mới là chủ thể “truy cập” nền tảng Amazon theo quy định của luật, thay vì Perplexity.

Tòa phúc thẩm Mỹ hủy lệnh cấm Perplexity sử dụng AI mua sắm trên Amazon. Ảnh: Internet

Phán quyết có thể tạo tiền lệ cho AI tác nhân

Theo Tòa phúc thẩm khu vực 9, để chứng minh Perplexity vi phạm CFAA, Amazon phải chứng minh công ty này cố ý truy cập một máy tính mà không được phép, lấy thông tin từ máy tính được bảo vệ và gây ra thiệt hại đáp ứng ngưỡng tối thiểu 5.000 USD trong thời gian một năm.

Tòa cho rằng Comet chỉ thực hiện các thao tác trên Amazon khi có sự chỉ dẫn của người dùng. Do đó, xét theo quy định của CFAA, người dùng mới là chủ thể truy cập các “máy tính” của Amazon, tức các máy chủ vận hành Amazon.com, chứ không phải Perplexity.

Tòa cũng nhận định việc áp đặt lệnh cấm đối với hành vi nhiều khả năng không vi phạm CFAA hoặc luật tương ứng của California không phục vụ lợi ích công cộng. Những thiệt hại mà Amazon có thể phải đối mặt nếu Perplexity tiếp tục cung cấp tính năng mua sắm bằng Comet cũng chưa đủ để biện minh cho một lệnh cấm tạm thời.

Phán quyết này không đồng nghĩa Perplexity đã thắng toàn bộ vụ kiện. Lệnh cấm tạm thời đã bị hủy, nhưng vụ kiện chính vẫn tiếp tục được giải quyết tại tòa án liên bang ở San Francisco, nơi Amazon khởi kiện ban đầu.

Amazon có thể yêu cầu xem xét lại phán quyết hoặc đề nghị Tòa án Tối cao Mỹ xem xét vụ việc. Ngay cả khi không thực hiện các bước này, Amazon vẫn có cơ hội tiếp tục đưa ra lập luận trong quá trình xét xử vụ kiện.

Phán quyết mới không đồng nghĩa với việc toàn bộ vụ kiện kết thúc. Ảnh: Internet 

Cuộc chiến về AI mua sắm bắt đầu từ cuối năm 2025

Tranh chấp công khai giữa Amazon và Perplexity về công nghệ mua sắm trực tuyến bắt đầu từ tháng 11/2025.

Amazon khi đó gửi thư yêu cầu Perplexity chấm dứt và không tiếp tục truy cập cửa hàng trực tuyến của mình. Amazon cho biết hai bên từng thống nhất tạm dừng hoạt động mua sắm bằng AI tác nhân vào năm 2024, nhưng Perplexity sau đó kích hoạt lại tính năng này.

Amazon cáo buộc Perplexity đã ngụy trang tác nhân AI của Comet thành một trình duyệt Chrome thông thường để vượt qua các biện pháp kiểm soát của Amazon.

Perplexity sau đó tiếp tục duy trì quan điểm rằng người dùng phải có quyền lựa chọn công cụ AI mà họ muốn sử dụng để tương tác với các dịch vụ trên Internet.

Việc Tòa phúc thẩm khu vực 9 hủy lệnh cấm tạm thời vì vậy được xem là một diễn biến đáng chú ý đối với ngành AI tác nhân. Phán quyết không chỉ tác động đến Perplexity và Amazon mà còn có thể ảnh hưởng đến cách các nền tảng trực tuyến và nhà phát triển AI xác định quyền truy cập, trách nhiệm pháp lý và giới hạn hoạt động của các tác nhân AI trong môi trường Internet.

Khi các tác nhân AI ngày càng có khả năng thay người dùng thực hiện những công việc phức tạp, từ tìm kiếm thông tin, đặt hàng đến thực hiện giao dịch, câu hỏi về việc “ai” thực sự đang truy cập một nền tảng, người dùng hay hệ thống AI hoạt động thay mặt họ, có thể trở thành một trong những vấn đề pháp lý quan trọng của kỷ nguyên AI tác nhân.