Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ
Với 487/487 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiều 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Luật tập trung cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng.
- Quốc hội thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế thu nhập cá nhân
- Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Siết đặt cọc, thanh toán, tăng bảo vệ người mua nhà
- Quốc hội thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
- Khẩn trương thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua
Chiều 21/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ với 487/487 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 100%.
Luật gồm 3 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: quochoi.vn
Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 đã trải qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung. Đáng chú ý, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/4/2026, đã tập trung xử lý nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến thương mại hóa tài sản trí tuệ, bảo vệ quyền trên không gian mạng, trí tuệ nhân tạo và bảo hộ các đối tượng mới.
Do đó, lần sửa đổi này tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách, hướng đến hoàn thiện cơ chế quản lý, giảm gánh nặng thủ tục và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện quyền sở hữu trí tuệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: quochoi.vn
Cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là cắt giảm điều kiện kinh doanh đối với hoạt động giám định sở hữu trí tuệ.
Theo đó, trên cơ sở Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư năm 2026 đã đưa dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Luật lần này bãi bỏ các điều kiện kinh doanh đối với tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động giám định. Thay vào đó, quy định nghĩa vụ thông báo khi hoạt động; các nội dung chi tiết về quyền, nghĩa vụ, trình tự và thủ tục được giao quy định tại văn bản dưới luật.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời vẫn duy trì những công cụ quản lý nhà nước cần thiết đối với hoạt động giám định sở hữu trí tuệ.
Cùng với đó, Luật đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính trong xác lập và chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ. Cụ thể, bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp được thực hiện thông qua thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.
Đối với quyền đối với giống cây trồng, Luật lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền, giao Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định cụ thể tại Thông tư.
Theo báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật, các nội dung sửa đổi dự kiến giúp bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh. Qua đó, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong hoạt động xác lập, chuyển nhượng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Ảnh: quochoi.vn
Chuyển đầu mối quản lý quyền đối với giống cây trồng
Một nội dung quan trọng khác là chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.
Lý giải về việc điều chỉnh đầu mối quản lý, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, quyền đối với giống cây trồng có mối liên hệ gần gũi với sáng chế trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Việc thống nhất đầu mối quản lý sẽ góp phần gắn hoạt động bảo hộ giống cây trồng với hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Định hướng này cũng được đặt trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế, các quy định của Công ước quốc tế về bảo hộ giống cây trồng mới (UPOV), đồng thời đáp ứng yêu cầu sử dụng chung nguồn lực, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ.
Việc tập trung quản lý tại một đầu mối được kỳ vọng sẽ giúp đơn giản hóa quy trình thực hiện thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình xác lập và bảo vệ quyền đối với giống cây trồng.
Bảo đảm không gián đoạn hoạt động thực thi Luật

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Ảnh: quochoi.vn
Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, dự thảo Luật đã nhận được 43 ý kiến phát biểu của đại biểu Quốc hội tại tổ và hội trường; 6 đại biểu Quốc hội và 5 đoàn đại biểu Quốc hội gửi ý kiến bằng văn bản. Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật.
Các nội dung được rà soát nhằm bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật, sự đồng bộ giữa các quy định và tính khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Với 487/487 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, gồm 3 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2027. Ảnh: quochoi.vn
Về quy định chuyển tiếp, đối với hồ sơ đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp đã nộp trước ngày 1/7/2026 nhưng chưa được giải quyết khi Luật có hiệu lực, việc xử lý tiếp tục được thực hiện theo quy định pháp luật tại thời điểm nộp hồ sơ.
Đối với hồ sơ yêu cầu sửa đổi văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp đã nộp từ ngày 1/7/2026 đến trước ngày Luật có hiệu lực, việc chuyển nhượng có hiệu lực kể từ ngày cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp ghi nhận việc sửa đổi văn bằng bảo hộ.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định, sau khi Luật được thông qua, Chính phủ sẽ khẩn trương chỉ đạo xây dựng, trình và ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, bảo đảm khi Luật có hiệu lực sẽ không phát sinh khoảng trống pháp lý.
Đặc biệt, việc chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng sẽ được tổ chức chặt chẽ, kịp thời, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động xác lập, bảo vệ quyền và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, rà soát, đánh giá và đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Sở hữu trí tuệ vào thời điểm phù hợp.
Việc thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được kỳ vọng góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước, đơn giản hóa quy trình thực thi và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động xác lập, khai thác, chuyển nhượng và bảo vệ tài sản trí tuệ tại Việt Nam.
