Bộ Công Thương chỉ đạo quyết liệt chống buôn lậu, hàng giả năm 2026

Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương vừa ban hành Kế hoạch số 1515/KH-BCĐ389 về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2026.

Theo đó, công tác này được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, phải thực hiện thường xuyên và liên tục nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh minh bạch.

Mục tiêu chính của kế hoạch là triệt phá tận gốc các đường dây, ổ nhóm và điểm nóng vi phạm, đặc biệt là trên môi trường thương mại điện tử – nơi các hành vi gian lận đang có xu hướng gia tăng và ngày càng tinh vi.

Theo đó, các lực lượng chức năng sẽ tập trung triệt phá các đường dây, ổ nhóm, điểm nóng vi phạm; không để hình thành các tụ điểm buôn lậu, gian lận thương mại phức tạp, kéo dài. Đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp làm ăn chân chính, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch.

Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương yêu cầu chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, thực hiện thường xuyên và liên tục. Các đơn vị thuộc Bộ phối hợp với lực lượng chức năng triển khai đồng bộ các giải pháp từ Trung ương đến địa phương.

Một nhiệm vụ trọng tâm của kế hoạch là theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời phát hiện các phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại. Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm Kết luận số 207-KL/TW ngày 10/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 22/1/2019 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lý nhà nước trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đồng thời, triển khai Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 5/12/2025 của Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030...

Bộ Công Thương chỉ đạo quyết liệt chống buôn lậu, hàng giả năm 2026 

Các lực lượng chức năng sẽ tổ chức các đợt cao điểm, kiểm tra đột xuất nhằm kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm; trong đó, trọng tâm là thực hiện Kế hoạch 9693/KH-BCĐ389 ngày 5/12/2025 về cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hoạt động kiểm tra tập trung vào các địa bàn có mật độ lớn các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, kho hàng, điểm tập kết, trung chuyển hàng hóa, cơ sở kinh doanh dịch vụ, logistics, khu công nghiệp, chợ đầu mối, trung tâm thương mại. Đồng thời, lực lượng chức năng tăng cường hậu kiểm, kiểm tra chuyên ngành đối với các hệ thống kinh doanh theo chuỗi, hoạt động liên tỉnh nhằm phát hiện các hành vi vi phạm có tổ chức.

Một số mặt hàng rủi ro cao sẽ được chú trọng kiểm soát, gồm dược phẩm, dược liệu, thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và hóa chất có thể làm thay đổi bản chất thực phẩm. Việc xử lý vi phạm được thực hiện theo phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”. Trong quá trình kiểm tra, cơ quan chức năng sẽ đối chiếu hồ sơ pháp lý với hoạt động thực tế của cơ sở kinh doanh nhằm phát hiện các trường hợp hợp thức hóa giấy tờ hoặc kê khai không trung thực.

Để nâng cao hiệu quả đấu tranh chống buôn lậu, các đơn vị thành viên Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương được giao rà soát, đề xuất sửa đổi và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan. Việc điều chỉnh sẽ tập trung khắc phục các khoảng trống pháp lý và nâng cao mức xử phạt nhằm tăng tính răn đe.

Các đơn vị cũng phải phối hợp chặt chẽ với Sở Công Thương địa phương và các lực lượng như Công an, Thuế, Hải quan, Bộ đội Biên phòng cùng các cơ quan chuyên môn của ngành y tế, khoa học - công nghệ, nông nghiệp và môi trường để trao đổi thông tin và xử lý vi phạm hiệu quả. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý và giám sát thị trường; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành để nâng cao khả năng phân tích, xử lý thông tin phục vụ nghiệp vụ.

Việc kiểm tra, giám sát nội bộ cũng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp buông lỏng quản lý, tiếp tay cho buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Song song với đó, hoạt động tuyên truyền pháp luật sẽ được đẩy mạnh, khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm, đặc biệt trên môi trường mạng.

Kế hoạch được triển khai từ ngày 10/3/2026 đến ngày 15/12/2026. Các đơn vị có trách nhiệm tổng hợp kết quả thực hiện để báo cáo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và Bộ Công Thương theo quy định.

Làm rõ hơn khái niệm 'hàng giả'

Liên quan đến vấn nạn hàng giả, Bộ Công Thương cũng đang tiến hành lấy ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sau đây gọi tắt là dự án luật).

Trong đó, đối với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Bộ Công Thương đề xuất quy định mới liên quan tới việc làm rõ khái niệm “hàng giả”.

Báo cáo tổng kết thi hành Luật Thương mại của Bộ Công Thương cho thấy, vấn nạn sản xuất và buôn bán hàng giả tại Việt Nam đang thách thức nghiêm trọng nền kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất trong nước cũng như công tác quản lý nhà nước.

Theo Hiệp hội Phân bón Việt Nam, mỗi năm, ngành nông nghiệp gánh khoản thiệt hại lên tới 2,5 tỉ USD do phân bón giả và kém chất lượng. Các ngành mỹ phẩm mất khoảng 5,4 tỉ USD/năm và ngành công nghệ mất hơn 100 tỉ USD/năm do hàng giả.

Bộ Công Thương nhận định, Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài, do đó nhiệm vụ cấp bách hiện nay là phải quản lý thị trường nội địa minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và việc hoàn thiện quy định pháp luật về hàng giả là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ môi trường kinh doanh.

Việc quy định rõ ràng, thống nhất về khái niệm "hàng giả" sẽ tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý thị trường. Đồng thời, khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng môi trường kinh doanh tuân thủ chuẩn mực quốc tế.

Từ thực tế trên, Bộ Công Thương đề xuất bổ sung một khoản tại Điều 3 của Luật Thương mại để giải thích rõ về hàng giả.

Cụ thể, khái niệm "hàng giả" trong Luật Thương mại được định nghĩa theo hướng bao gồm hàng giả về nội dung, hình thức và các loại tem, nhãn, bao bì nhằm bao trùm đầy đủ các phương thức làm giả phổ biến hiện nay như giả nội dung, giả hình thức, giả nhãn, bao bì, giả mạo nguồn gốc, xuất xứ. Điều này phù hợp với vị trí của Luật Thương mại trong việc điều chỉnh hoạt động thương mại nói chung và hoạt động lưu thông hàng hóa nói riêng.

Bộ Công Thương cho biết, việc quy định khái niệm "hàng giả" ở cấp luật giúp củng cố cơ sở pháp lý, hiệu lực của khái niệm hàng giả, từ đó áp dụng thống nhất, không chỉ giới hạn trong xử lý các hành vi vi phạm mà còn tạo cơ sở thúc đẩy biện pháp quản lý, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo trong phát hiện hàng giả.

Từ đó, nâng cao hiệu quả của công cuộc đấu tranh, phòng, chống sản xuất, buôn bán hàng giả; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, doanh nghiệp; bảo vệ an ninh, an toàn sức khỏe cho Nhân dân, góp phần phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.