Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Toán học phải trở thành năng lực nền tảng cho các công nghệ chiến lược

Tại buổi làm việc với Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán ngày 13/9/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, sau 15 năm (2010-2025), Viện đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh ban đầu là thúc đẩy phong trào học Toán và nghiên cứu Toán tại Việt Nam.

PGS.TS Lê Minh Hà, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán trình bày Báo cáo kết quả hoạt động của Viện giai đoạn 2011-2025 và chiến lược phát triển Viện đến năm 2035, tầm nhìn 2045.

Theo PGS.TS Lê Minh Hà, Giám đốc điều hành, Giai đoạn 2011 2025 Viện tập trung vào nghiên cứu toán học, đào tạo nhân lực trình độ cao, kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu và các nhóm nghiên cứu trong nước, quốc tế. Viện triển khai các chương trình nghiên cứu, hội thảo, trường hè, tạo môi trường trao đổi học thuật và thúc đẩy hợp tác giữa các nhà khoa học.

Bên cạnh nghiên cứu cơ bản, Viện từng bước mở rộng các hướng toán học ứng dụng, khoa học dữ liệu và nghiên cứu liên ngành, thu hút các nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia. Những hoạt động này tạo cơ sở để Viện tiếp tục xác định các hướng nghiên cứu trọng tâm, phát huy thế mạnh và tăng cường đóng góp cho khoa học, công nghệ trong giai đoạn mới.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân phát biểu tại buổi làm việc.

Bộ trưởng đồng tình với ba hướng chuyển dịch của Viện gồm: Thay đổi về vai trò, chuyển từ bề rộng sang bề sâu; Từ thụ hưởng sang chủ động và dẫn dắt trong hợp tác quốc tế; Thay đổi về nhân sự để xây dựng những mảng nghiên cứu mà Việt Nam có thể dẫn dắt và đạt thứ hạng cao ở châu Á.

Về chiến lược giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045, Bộ trưởng đặt ra ba kỳ vọng lớn đối với Viện:

Thứ nhất, Viện phải trở thành một trung tâm nghiên cứu cơ bản xuất sắc của quốc gia. "Trong 5-10 năm tới, phải hình thành được một số nhóm nghiên cứu thực sự mạnh. Khi cộng đồng quốc tế nhắc đến một lĩnh vực nghiên cứu nào đó thì phải biết đến Việt Nam, và khi nhắc đến Việt Nam thì phải nhắc đến Viện Toán" – Bộ trưởng nhấn mạnh.

Thứ hai, Viện Toán phải trở thành một trung tâm cung cấp và sử dụng nhân tài khoa học và công nghệ.

Thứ ba, theo tinh thần của Nghị quyết 57, toán học phải trở thành năng lực nền tảng cho các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu khoa học, số hóa, đô thị, mô hình khí hậu...

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đến thăm, làm việc với Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán do GS Ngô Bảo Châu làm Giám đốc khoa học.

Một trong những yêu cầu được Bộ trưởng lưu ý là cơ chế đánh giá nhà khoa học cần phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực. Không thể áp dụng một bộ tiêu chí giống nhau cho mọi ngành nghiên cứu.

Bộ sẽ phối hợp với Viện xây dựng tiêu chí phù hợp với đặc thù của nghiên cứu toán học. Bên cạnh công bố khoa học, việc đánh giá cần tính đến tác động, hiệu quả và đóng góp thực tế của công trình.

Bộ trưởng cũng yêu cầu mở rộng phương thức để các nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia các nhiệm vụ nghiên cứu tại Việt Nam. Với các nhà khoa học nước ngoài, có thể thực hiện theo nhiều hình thức phù hợp với quy định, từ mời làm việc ngắn hạn đến tham gia các nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu.