Đổi mới sáng tạo và công nghệ: Mở rộng cơ hội cho thế hệ nhân lực trẻ ASEAN

(SHTT) - Đổi mới sáng tạo và công nghệ đang mở ra những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực trẻ. SX Roadshow 2026 - Viet Nam đặt vấn đề kết nối giáo dục với doanh nghiệp, giúp sinh viên chủ động thích ứng và làm chủ những cơ hội trong tương lai.

Trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi phương thức học tập, sản xuất và quản trị, chuẩn bị nguồn nhân lực có khả năng thích ứng với những chuyển biến của nền kinh tế trở thành vấn đề được nhiều quốc gia ASEAN quan tâm. Không chỉ cần kiến thức chuyên môn, thế hệ lao động trẻ còn phải có năng lực số, tư duy phản biện, khả năng phân tích dữ liệu và ý thức về phát triển bền vững.

Những vấn đề này được đặt ra tại Buổi chia sẻ C asean Vietnam 2026 với chủ đề “Resilience in Action in terms of Innovation and Technology” (Thích ứng đổi thay, Kiến tạo tương lai trong lĩnh vực Đổi mới sáng tạo và Công nghệ), tổ chức ngày 30/12/2026 tại Học viện Ngoại giao, Hà Nội, trong khuôn khổ SX Roadshow 2026 - Viet Nam. Chương trình có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tập đoàn đa quốc gia, trường đại học và các đơn vị tuyển dụng, tư vấn trong khu vực.

TS. Nguyễn Tuấn Việt, Phó Trưởng Ban Đào tạo đại học và sau đại học, Học viện Ngoại giao 

Một trong những nội dung đáng chú ý của buổi chia sẻ là vai trò của giáo dục đại học trong việc chuẩn bị cho sinh viên trước những thay đổi của thị trường lao động. TS. Nguyễn Tuấn Việt, Phó Trưởng Ban Đào tạo đại học và sau đại học, Học viện Ngoại giao, cho rằng đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ người học tiếp cận và xử lý tri thức hiệu quả hơn, nhưng cần được sử dụng có trách nhiệm, gắn với tư duy phản biện và đạo đức học thuật.

Theo ông, việc đào tạo nhân lực không thể chỉ dừng ở trang bị kiến thức trong giảng đường. Các trường đại học cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và đối tác quốc tế, tạo điều kiện để sinh viên tham gia hội thảo, thực tập và các chương trình đào tạo ứng dụng. Qua đó, kiến thức học thuật được kết nối với những yêu cầu thực tế, giúp người học rèn luyện khả năng thích ứng và giải quyết vấn đề. Những hoạt động như SX Roadshow 2026 - Viet Nam cũng góp phần giúp sinh viên tiếp cận các vấn đề về công nghệ, môi trường và phát triển bền vững ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.

 Bà Pimkarn Eg-karntrong, Phó Giám đốc Phát triển bền vững tại TBC-Ball Beverage Can Vietnam

Từ thực tiễn doanh nghiệp, bà Pimkarn Eg-karntrong, Phó Giám đốc Phát triển bền vững tại TBC-Ball Beverage Can Vietnam, chia sẻ về việc ứng dụng công nghệ số và AI trong quản trị, sản xuất và chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp đang sử dụng hệ thống SAP để giám sát hoạt động, số hóa quy trình vận tải và triển khai Microsoft Copilot nhằm hỗ trợ nhân viên xử lý dữ liệu, phân tích thông tin, nâng cao chất lượng ra quyết định.

Những ứng dụng này cho thấy công nghệ đang trực tiếp tham gia vào quá trình vận hành doanh nghiệp, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản trị. Tuy nhiên, theo bà Pimkarn Eg-karntrong, đầu tư công nghệ cần song hành với phát triển con người. Các chương trình học bổng, tham quan nhà máy, thực tập và chia sẻ kinh nghiệm là cầu nối giúp sinh viên hiểu hơn về môi trường làm việc, đồng thời giúp doanh nghiệp tiếp cận và chuẩn bị tốt hơn cho lực lượng lao động tương lai.

Bà Nguyễn Thị Lan Hương, Nhà sáng lập và CEO ESG TECH 

Ở góc độ rộng hơn, bà Nguyễn Thị Lan Hương, Nhà sáng lập và CEO ESG TECH, phân tích những cơ hội đổi mới sáng tạo tại Việt Nam và ASEAN trước các biến động về môi trường, kinh tế. Bà đề cập bảy phương diện đổi mới gồm công nghệ, quy trình, chính sách, tài chính, hợp tác, thị trường và dữ liệu, đồng thời nhấn mạnh vai trò nền tảng của đổi mới tư duy.

Theo bà, việc ứng dụng AI kết hợp với dữ liệu ESG có thể giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro, tối ưu hóa nguồn lực và chuyển các mục tiêu phát triển bền vững thành hành động cụ thể. Đối với người trẻ, năng lực số, phân tích dữ liệu, giải quyết vấn đề và tư duy ESG sẽ ngày càng quan trọng. Thay vì chỉ chờ đợi để thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động, sinh viên cần chủ động vận dụng kiến thức và công nghệ để đề xuất sáng kiến, tạo ra giá trị cho doanh nghiệp và cộng đồng.

Ông Phạm Tiến Mạnh, Giám đốc Phát triển bền vững, Khối Chiến lược và Tài chính quốc tế tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank) 

Một khía cạnh khác của đổi mới sáng tạo được đề cập tại chương trình là ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính xanh. Ông Phạm Tiến Mạnh, Giám đốc Phát triển bền vững, Khối Chiến lược và Tài chính quốc tế tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank), chia sẻ về khả năng sử dụng AI và dữ liệu trong đánh giá rủi ro môi trường, xã hội, nghiên cứu thị trường và phát triển tín dụng xanh.

AI có thể hỗ trợ ngân hàng tổng hợp, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn để nhận diện rủi ro tiềm ẩn của doanh nghiệp vay vốn, nhưng việc đánh giá và đưa ra quyết định cuối cùng vẫn cần chuyên môn, kinh nghiệm và sự phán đoán của con người. Sự kết hợp giữa công nghệ và năng lực phân tích chuyên sâu được kỳ vọng giúp các tổ chức tài chính xây dựng sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thực tế, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn cho doanh nghiệp và cộng đồng.

Cùng ngày, C asean Vietnam và Học viện Ngoại giao đồng tổ chức SX Roadshow 2026 - Viet Nam, nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới Sustainability Expo 2026 (SX2026), triển lãm về phát triển bền vững của ASEAN, diễn ra từ ngày 6 đến ngày 15/11/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Queen Sirikit, Bangkok, Thái Lan.

Những nội dung được trao đổi tại chương trình cho thấy đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở việc phát triển hay ứng dụng một công nghệ mới, mà còn ở khả năng kết nối tri thức với thực tiễn và tạo ra những giá trị có ích cho xã hội. Với sinh viên, đây là cơ hội để nhìn rõ hơn những yêu cầu đang đặt ra đối với nghề nghiệp trong tương lai, đồng thời chủ động chuẩn bị năng lực để tham gia vào quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp và nền kinh tế khu vực.