Buôn lậu thuốc lá ngày càng tinh vi trên mạng xã hội

Sau hơn một thập kỷ triển khai Chỉ thị 30/CT-TTg, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện gần 80.000 vụ vi phạm liên quan đến buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ và kinh doanh thuốc lá nhập lậu, thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu.

Trước diễn biến ngày càng tinh vi của các đường dây buôn lậu, đặc biệt trên không gian mạng và với thuốc lá thế hệ mới, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 25/CT-TTg nhằm tăng cường đấu tranh trong giai đoạn mới.

Thông tin trên được đại diện Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban chỉ đạo 389 Quốc gia) công bố tại Hội nghị đánh giá kết quả công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá và triển khai Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tổ chức ngày 6/8 tại TP. Hồ Chí Minh.

Gần 80.000 vụ vi phạm bị phát hiện, hơn 4.500 đối tượng bị khởi tố

Theo Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, hoạt động buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ và buôn bán trái phép thuốc lá nhập lậu vẫn diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến biên giới, đường biển, hàng không và cả không gian mạng, gây thất thu ngân sách, ảnh hưởng đến sản xuất trong nước và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Đại diện Ban chỉ đạo 389 Quốc gia cho biết, Chỉ thị số 30/CT-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 30/9/2014 nhằm tăng cường đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá. Sau hơn 10 năm triển khai (từ 30/9/2014 đến 30/9/2025), công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng đã đạt nhiều kết quả đáng chú ý.

Theo Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, hoạt động buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ và buôn bán trái phép thuốc lá nhập lậu vẫn diễn biến phức tạp.

Các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 79.459 vụ, liên quan đến 59.257 đối tượng vi phạm trong các hành vi buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán thuốc lá nhập lậu, thuốc lá nguyên liệu, sản xuất thuốc lá giả và thuốc lá thế hệ mới.

Tang vật thu giữ gồm 110.181.161 bao thuốc lá điếu, 388.196 kg lá thuốc lá và 2.371.880 đơn vị thuốc lá thế hệ mới.

Trong số các vụ việc được xử lý, 68.402 vụ vi phạm hành chính đã bị xử phạt, với 52.954 đối tượng, thu nộp ngân sách khoảng 480 tỷ đồng. Đồng thời, các lực lượng chức năng đã khởi tố và chuyển cơ quan điều tra đề nghị khởi tố 3.786 vụ với 4.563 đối tượng.

Theo đánh giá của Ban chỉ đạo 389 Quốc gia các địa phương, mặc dù kết quả đấu tranh đã có chuyển biến tích cực, hoạt động buôn lậu thuốc lá vẫn tiếp tục tồn tại trên hầu hết các tuyến trọng điểm.

Tại biên giới phía Bắc, các đối tượng lợi dụng đường mòn, lối mở, đường tiểu ngạch, thuê cư dân biên giới và cửu vạn vận chuyển thuốc lá qua biên giới, đồng thời lợi dụng đêm tối và địa hình phức tạp để đưa hàng vào nội địa hoặc xuất lậu sang Trung Quốc.

Trên tuyến Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia, thuốc lá được chia nhỏ, vận chuyển bằng xe máy, xuồng máy công suất lớn, cất giấu trong ô tô vận tải quốc tế hoặc vận chuyển qua sông, đường mòn nhằm né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.

Đối với tuyến đường biển, thuốc lá thường được cất giấu trong ghe đánh cá, tàu chở hàng hoặc trà trộn với các loại hàng hóa khác. Trong khi đó, tuyến hàng không ghi nhận tình trạng thuốc lá được cất giấu trong hành lý xách tay hoặc hành lý ký gửi của hành khách nhập cảnh.

Thuốc lá điện tử và không gian mạng trở thành mặt trận mới

Một trong những diễn biến đáng chú ý được Ban chỉ đạo 389 Quốc gia cảnh báo là sự gia tăng mạnh của hoạt động buôn bán thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thế hệ mới trên không gian mạng.

Các đối tượng sử dụng tài khoản ảo, tài khoản ngân hàng không chính chủ, tiền ảo để giao dịch, đồng thời lập các hội, nhóm kín trên mạng xã hội để quảng cáo, mua bán thuốc lá nhập lậu và thuốc lá điện tử.

Thuốc lá điện tử và không gian mạng trở thành mặt trận mới.

Đặc biệt, cơ quan chức năng đã ghi nhận tình trạng các sản phẩm ma túy “núp bóng” thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được rao bán công khai trên môi trường mạng, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Theo Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, trong nội địa, các đối tượng còn tập kết hàng tại kho ở khu vực ngoại thành, nhà riêng, chung cư, sau đó chia nhỏ hàng hóa để vận chuyển bằng xe khách, xe tải, dịch vụ chuyển phát nhanh và hình thức ship COD, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát.

Trước tình hình mới, ngày 9/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 25/CT-TTg, thay thế Chỉ thị số 30/CT-TTg.

Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường đấu tranh với các hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá, đồng thời phát huy vai trò của lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Quản lý thị trường và chính quyền các cấp trong kiểm soát địa bàn biên giới, cửa khẩu, nội địa và trên không gian mạng.

Kết luận hội nghị, ông Đặng Văn Dũng, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, đề nghị các địa phương tăng cường nắm tình hình trên không gian mạng và tại các địa bàn trọng điểm, tổ chức tuần tra, kiểm soát, xác lập chuyên án và xử lý tận gốc các đường dây buôn lậu thuốc lá.

Ông cũng đề nghị nghiên cứu đầu tư trang thiết bị, phương tiện, cơ chế hỗ trợ tài chính, khuyến khích tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về tác hại của buôn lậu thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức và người dân.

Theo đánh giá của Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, trong bối cảnh hoạt động buôn lậu ngày càng chuyển dịch sang không gian mạng và các phương thức giao dịch điện tử, việc triển khai Chỉ thị 25/CT-TTg sẽ là cơ sở quan trọng để các lực lượng chức năng nâng cao hiệu quả đấu tranh, kiểm soát thị trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong giai đoạn mới.