Cảnh giác với chiêu trò giả tuyển dụng báo chí để thu thập thông tin cá nhân

Thời gian gần đây xuất hiện nhiều tài khoản mạng xã hội mạo danh cơ quan báo chí, đài truyền hình để đăng tin tuyển dụng CTV, MC, biên tập viên, phóng viên. Đằng sau những lời mời này có thể là hành vi thu thập dữ liệu cá nhân, đặc biệt là dữ liệu khuôn mặt, phục vụ các mục đích phi pháp.

Tuyển dụng báo chí giả mạo xuất hiện trở lại

Những tuần gần đây, các hội nhóm tuyển dụng liên quan đến lĩnh vực báo chí, truyền hình và xuất bản liên tục xuất hiện các bài đăng tuyển cộng tác viên, biên tập viên, phóng viên, MC với thông tin hấp dẫn về môi trường làm việc và cơ hội nghề nghiệp.

Đáng chú ý, một số tài khoản sử dụng hình ảnh, logo của các cơ quan báo chí và đài truyền hình lớn để tạo lòng tin cho người tìm việc. Các bài đăng thường xuất hiện tại những hội nhóm có đông thành viên quan tâm đến ngành truyền thông, báo chí.

Theo phản ánh từ nhiều người dùng mạng xã hội, sau khi ứng viên liên hệ ứng tuyển, các đối tượng nhanh chóng yêu cầu cung cấp ảnh chân dung, ảnh cận mặt rõ nét, ảnh mặt mộc, ảnh chụp nhiều góc độ hoặc video quay khuôn mặt. Những yêu cầu này được giải thích là nhằm đánh giá ngoại hình, khả năng xuất hiện trước ống kính hoặc xem xét mức độ phù hợp với môi trường truyền hình.

Tuy nhiên, quá trình trao đổi thường tập trung vào việc thu thập hình ảnh cá nhân thay vì cung cấp thông tin cụ thể về vị trí tuyển dụng, hợp đồng lao động hay quy trình tuyển chọn. Nhiều trường hợp còn được yêu cầu chuyển sang liên lạc qua Zalo và liên tục bị thúc giục gửi ảnh với lý do cần chốt danh sách ứng viên trong thời gian ngắn.

Một số bài tuyển dụng mạo danh cơ quan báo chí. Ảnh: Chongluadao.vn 

Những nguy cơ tiềm tàng khi bị đánh cắp dữ liệu khuôn mặt

Các chuyên gia an ninh mạng cho rằng dù chưa ghi nhận những vụ việc gây thiệt hại tài chính trực tiếp từ hình thức tuyển dụng giả mạo này, người dùng không nên xem nhẹ nguy cơ mất an toàn thông tin.

Khác với mật khẩu hoặc số điện thoại có thể thay đổi khi bị lộ, dữ liệu khuôn mặt là thông tin định danh gắn liền với mỗi cá nhân và gần như không thể thay thế.

Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, hình ảnh khuôn mặt ngày càng trở thành nguồn dữ liệu có giá trị. Nhiều hệ thống hiện nay đang sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt để xác thực danh tính như ngân hàng điện tử, eKYC, căn cước công dân gắn chip hay hệ thống kiểm soát tại sân bay.

Ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc Chống Lừa Đảo, thành viên Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia Việt Nam cho biết dữ liệu khuôn mặt là một dạng dữ liệu sinh trắc học có giá trị cao bởi gắn với đặc điểm vật lý ổn định của mỗi người.

Theo ông Hiếu, khi được kết hợp với các thông tin công khai khác như họ tên, số điện thoại, nơi làm việc hoặc mạng lưới quan hệ xã hội, hình ảnh khuôn mặt có thể giúp đối tượng xấu xây dựng hồ sơ số tương đối hoàn chỉnh về một cá nhân. Điều này làm gia tăng nguy cơ lừa đảo có chủ đích và các hành vi mạo danh trên môi trường mạng.

Nguy cơ khi chia sẻ dữ liệu cá nhân thiếu kiểm soát

Các chuyên gia cảnh báo dữ liệu hình ảnh sau khi bị thu thập có thể bị lưu trữ, mua bán trái phép hoặc bị khai thác cho nhiều mục đích khác nhau.

Trong một số trường hợp, hình ảnh cá nhân có thể bị cắt ghép thành nội dung nhạy cảm, sử dụng để quấy rối, tống tiền hoặc phục vụ các hoạt động lừa đảo. Đáng lo ngại hơn, sự phát triển của công nghệ deepfake đang khiến việc tạo ra các video, hình ảnh hoặc giọng nói giả ngày càng dễ dàng và tinh vi hơn.

Không chỉ những hình ảnh được gửi cho các tài khoản tuyển dụng đáng ngờ, lượng dữ liệu mà người dùng chủ động công khai trên mạng xã hội cũng đang trở thành nguồn thông tin giá trị đối với tội phạm mạng.

Thông qua ảnh selfie, bài đăng công khai, tính năng check-in, story hay thông tin về nơi học tập và làm việc, các đối tượng có thể từng bước phác họa chân dung số của một cá nhân mà không cần xâm nhập tài khoản.

Theo ông Ngô Minh Hiếu, dữ liệu thu thập được có thể bị lợi dụng để tạo hồ sơ giả, mạo danh trong các giao dịch trực tuyến, lừa đảo người thân, mở tài khoản trái phép hoặc huấn luyện các hệ thống nhận diện khuôn mặt bằng AI.

 Dữ liệu khuôn mặt là thông tin quan trọng, không nên chia sẻ thiếu kiểm soát. Ảnh: Internet

Người dùng mạng cần làm gì để tự bảo vệ?

Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên gửi ảnh khuôn mặt, video xác thực, căn cước công dân hoặc hồ sơ cá nhân cho các fanpage, tài khoản tuyển dụng chưa được xác minh.

Khi tiếp cận thông tin tuyển dụng từ các cơ quan báo chí hoặc doanh nghiệp, ứng viên cần kiểm tra kỹ website chính thức, địa chỉ email thuộc tên miền cơ quan, số điện thoại liên hệ công khai và quy trình tuyển dụng minh bạch.

Bên cạnh đó, người dùng nên thường xuyên rà soát cài đặt quyền riêng tư trên mạng xã hội, hạn chế công khai quá nhiều thông tin cá nhân, không đăng tải hình ảnh giấy tờ tùy thân và cân nhắc kỹ trước khi chia sẻ dữ liệu sinh trắc học cho bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào trên môi trường mạng.

Trong thời đại dữ liệu số trở thành tài sản có giá trị, việc bảo vệ hình ảnh cá nhân không còn đơn thuần là câu chuyện riêng tư. Đây đang là một phần quan trọng của an toàn thông tin và bảo vệ danh tính số trước những rủi ro ngày càng gia tăng trên không gian mạng.