Sập bẫy khi đặt phòng online trong kỳ nghỉ lễ 2/9

Fanpage giả mạo, giá phòng siêu rẻ và tài khoản doanh nghiệp “ma” đang được kẻ gian sử dụng để đánh vào tâm lý tin tưởng, sợ hết phòng của du khách, từ đó dẫn dụ chuyển tiền và chiếm đoạt tài sản.

“Sập bẫy” vì tin Fanpage của thương hiệu lớn

Lợi dụng nhu cầu du lịch tăng cao trong kỳ nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9, các đối tượng lừa đảo không chỉ dựng Fanpage giả mạo những thương hiệu nghỉ dưỡng lớn mà còn sử dụng tài khoản ngân hàng mang tên doanh nghiệp để tạo dựng lòng tin. 

Từ một khoản tiền đặt cọc, nạn nhân có thể bị dẫn dắt vào chuỗi giao dịch liên tiếp, thậm chí bị yêu cầu chia sẻ màn hình, cung cấp mã OTP để tiếp tục chiếm đoạt tài sản.

Điển hình là trường hợp anh N.V.N. (Hà Nội) cùng nhóm bạn có kế hoạch nghỉ dưỡng tại Nha Trang. Lo sợ hết phòng, anh N. lên Facebook tìm kiếm thông tin và đặt phòng trước.

Khi tìm tên các thương hiệu lớn như Vinpearl Resort Nha Trang, Sun World và một số chuỗi khách sạn 5 sao, anh N. thấy một Fanpage có hình ảnh, bài viết và giao diện gần như giống trang chính thức. Fanpage này còn có hàng nghìn người theo dõi nên anh không nghĩ đây là trang giả mạo.

Sập bẫy đặt phòng online: Fanpage giả, tài khoản doanh nghiệp giả (ảnh: NVCC)

Sau khi nhắn tin hỏi phòng, anh N. được tư vấn mức giá thấp hơn giá thông thường khoảng 30–50%. Nhân viên tư vấn yêu cầu anh chuyển khoản để giữ phòng.

Để tạo lòng tin, đối tượng gửi sẵn số tài khoản nhận tiền và nội dung chuyển khoản. Mọi thứ được thực hiện giống như một giao dịch đặt phòng bình thường. Không nghi ngờ, anh N. chuyển tiền.

Nhưng ngay sau khi nhận được tiền, kẻ gian lập tức đưa ra một lý do khác.

Anh N. được thông báo đã ghi sai nội dung chuyển khoản nên hệ thống chưa thể xác nhận việc đặt phòng. Đối tượng yêu cầu anh chuyển tiền lại với nội dung mới và cam kết khoản tiền trước đó sẽ được hoàn trả trong 3–5 phút.

“Lúc đó tôi lo nếu không chuyển ngay thì sẽ mất phòng. Họ lại nói tiền chuyển nhầm sẽ tự động được hoàn lại nên tôi tin và tiếp tục chuyển tiền”, anh N. kể.

Sau khi anh N. chuyển tiền lần thứ hai, kẻ gian tiếp tục đưa ra lý do mới: phải có kế toán xác nhận thì mới được hoàn tiền. Đối tượng gửi cho anh một tài khoản Facebook khác và giới thiệu đây là “kế toán” của đơn vị.

Người này tiếp tục hướng dẫn anh N. thực hiện các bước “xác minh giao dịch”, đồng thời yêu cầu chia sẻ màn hình điện thoại và làm theo hướng dẫn.

Đến lúc này, anh N. nhận thấy những yêu cầu trên bất thường và hiểu rằng mình đang bị lừa. Anh lập tức dừng giao dịch, không chia sẻ màn hình và không tiếp tục làm theo hướng dẫn của đối tượng.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, đây là bước chuyển từ lừa đặt cọc sang tấn công tài khoản và thông tin tài chính. Nếu nạn nhân làm theo, kẻ gian có thể tìm cách tiếp cận thông tin đăng nhập, mã xác thực hoặc hướng dẫn nạn nhân thực hiện những giao dịch ngoài ý muốn.

Một “quy trình” được dàn dựng bài bản

Thực tế, thời gian qua, cơ quan chức năng liên tục tiếp nhận phản ánh về thủ đoạn giả mạo Fanpage của các thương hiệu du lịch, khách sạn, khu nghỉ dưỡng để lừa đảo.

Các đối tượng thường sao chép gần như toàn bộ hình ảnh, bài viết, giao diện của Fanpage chính thức. Không dừng ở đó, chúng có thể mua lại những Fanpage có sẵn hàng chục nghìn lượt theo dõi hoặc tạo tương tác ảo để tăng độ tin cậy.

Một số trang còn sử dụng các cụm từ như “Official Fanpage”, “Trang chính thức” để khiến người dùng tin rằng mình đang liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp.

Đáng chú ý, các Fanpage giả mạo không hoạt động một cách âm thầm. Chúng có thể chạy quảng cáo trên mạng xã hội để tiếp cận lượng lớn người dùng, sau đó đưa ra các chương trình “giá sốc”, “ưu đãi đặc biệt” thấp hơn đáng kể so với giá niêm yết.

Khi khách hàng quan tâm, đối tượng lập tức chuyển sang khâu tư vấn riêng qua tin nhắn, thúc giục chuyển tiền để “giữ phòng”, tạo tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội.

Một khi nạn nhân đã chuyển tiền, kẻ gian liên tục dựng thêm các tình huống như “sai nội dung chuyển khoản”, “lỗi hệ thống”, “chưa ghi nhận giao dịch”, “cần kế toán xác nhận” hoặc “cần thực hiện thao tác hoàn tiền”.

Mỗi lý do lại đi kèm một yêu cầu chuyển tiền mới. Như vậy, nạn nhân không bị lừa chỉ một lần. Họ bị dẫn dắt qua nhiều bước, trong đó mỗi bước đều được xây dựng dựa trên thông tin và hành động mà nạn nhân vừa thực hiện trước đó.

Đây chính là cách kẻ gian thao túng tâm lý theo từng nấc, khiến nạn nhân càng mất tiền càng có xu hướng tiếp tục làm theo với hy vọng lấy lại khoản tiền đã chuyển.

Tài khoản doanh nghiệp: “Vỏ bọc” đánh trúng tâm lý tin tưởng

Một yếu tố đáng chú ý trong thủ đoạn này là việc kẻ gian sử dụng tài khoản ngân hàng mang tên doanh nghiệp để nhận tiền.

Phân tích về trường hợp trên, Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, cho rằng đây là một trong những yếu tố có thể khiến nạn nhân mất cảnh giác.

Nếu người dân đã hình thành tâm lý thận trọng với các tài khoản cá nhân không rõ nguồn gốc, thì việc tên người thụ hưởng hiển thị dưới dạng công ty, doanh nghiệp lại dễ tạo cảm giác đây là một giao dịch chính thống.

Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật

Tuy nhiên, việc tài khoản mang tên doanh nghiệp không đồng nghĩa với việc giao dịch chắc chắn an toàn. Theo luật sư Bình, kẻ gian có thể lợi dụng các pháp nhân không còn hoạt động thực tế, mua bán hoặc thuê người đứng tên doanh nghiệp, tài khoản để tạo vỏ bọc phục vụ hành vi lừa đảo và che giấu dòng tiền.

“Nhiều người dân thắc mắc tại sao đối tượng lừa đảo lại có thể sở hữu tài khoản ngân hàng mang tên doanh nghiệp. Thực tế, kẻ gian có thể lợi dụng những kẽ hở trong quá trình quản lý pháp nhân, tài khoản hoặc sử dụng giấy tờ gian dối để qua mặt khâu kiểm tra. Việc sử dụng tài khoản doanh nghiệp khiến nạn nhân dễ tin rằng giao dịch đã được kiểm chứng và hợp pháp", luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật phân tích.

Theo luật sư Bình, hành vi lợi dụng lòng tin để chiếm đoạt tiền đặt cọc, tùy tính chất và mức độ, có thể có dấu hiệu của Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Do đó, người dân tuyệt đối không chuyển thêm tiền với lý do “sửa nội dung giao dịch”, không cung cấp mã OTP và không chia sẻ màn hình điện thoại theo yêu cầu của người lạ.

Cũng theo Luật sư Diệp Năng Bình, chống lừa đảo trên không gian mạng không thể chỉ đặt lên vai người dân.

Bên cạnh việc nâng cao nhận thức, các ngân hàng và cơ quan quản lý cần tăng cường xác minh doanh nghiệp, đặc biệt đối với những pháp nhân có dấu hiệu không hoạt động kinh doanh thực tế nhưng tài khoản lại phát sinh dòng tiền lớn, giao dịch bất thường.

Việc áp dụng các hệ thống phân tích dữ liệu, AI để nhận diện giao dịch đáng ngờ, kết hợp cơ chế cảnh báo và xử lý nhanh dòng tiền nghi vấn, có thể giúp rút ngắn thời gian từ khi phát hiện dấu hiệu bất thường đến khi ngăn chặn dòng tiền bị tẩu tán.

“Điểm yếu của nạn nhân thường nằm ở tâm lý tin tưởng và sợ bỏ lỡ. Điểm yếu của kẻ lừa đảo là chúng phải liên tục tạo ra những giao dịch và tài khoản để vận hành kịch bản. Vì vậy, nếu các dấu hiệu bất thường được nhận diện sớm ở cấp độ hệ thống, khả năng ngăn chặn sẽ cao hơn”, luật sư Bình phân tích.

“3 Rõ – 2 Không” để tránh bị thao túng

Trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi, du khách cần chủ động xác minh thông tin trước khi chuyển tiền. Nguyên tắc “3 Rõ – 2 Không” có thể được xem như một “bộ lọc” đơn giản trước mỗi giao dịch đặt phòng trực tuyến.

3 Rõ gồm: Rõ kênh thông tin: Kiểm tra website, ứng dụng và Fanpage chính thức của doanh nghiệp. Không chỉ dựa vào tên trang, số lượng người theo dõi hay hình ảnh giao diện để xác định một tài khoản là chính chủ.

Rõ số điện thoại: Chủ động gọi đến hotline được công bố trên kênh chính thức của doanh nghiệp để xác nhận giá phòng, mã đặt phòng và thông tin người tư vấn.

Rõ tài khoản thụ hưởng: Kiểm tra kỹ tên người hoặc tổ chức nhận tiền trước khi chuyển khoản. Nếu tên tài khoản không phù hợp với đơn vị cung cấp dịch vụ hoặc có dấu hiệu bất thường, cần dừng giao dịch và xác minh lại.

Bên cạnh đó là 2 Không: Không chuyển thêm tiền với các lý do như “sai cú pháp”, “sai nội dung”, “lỗi hệ thống”, “cần xác nhận lại giao dịch” hoặc “phải đóng thêm tiền để được hoàn tiền”.

Không bấm vào đường link lạ, không chia sẻ màn hình, không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc mã xác thực ngân hàng cho bất kỳ người nào qua điện thoại, Facebook, Zalo hay các nền tảng trực tuyến khác.

Đặc biệt, khi đã chuyển tiền và phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân không nên tiếp tục làm theo hướng dẫn của đối tượng với hy vọng lấy lại tiền. Cần lập tức liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ xử lý giao dịch, đồng thời lưu giữ toàn bộ bằng chứng như ảnh chụp Fanpage, đường link, nội dung tin nhắn, số điện thoại, tài khoản nhận tiền và lịch sử giao dịch để cung cấp cho cơ quan Công an.

Trong những vụ lừa đảo dạng này, khoảnh khắc nguy hiểm nhất thường không phải là lúc nạn nhân chuyển khoản lần đầu, mà là khi họ tin rằng mình chỉ cần chuyển thêm một lần nữa để “lấy lại tiền”. Nhận diện được điểm dừng đó chính là cách đơn giản nhất để không biến một khoản đặt cọc thành một chuỗi thiệt hại lớn hơn.