Hội thảo Linux và Phần mềm nguồn mở: Thúc đẩy doanh nghiệp Việt làm chủ công nghệ

14:47, 26/08/2026

Trước áp lực chi phí bản quyền phần mềm ngày càng gia tăng, diễn đàn chuyên sâu về Phần mềm Nguồn mở tại Hội thảo “Linux và Phần mềm nguồn mở” đã vạch ra những định hướng chuyển đổi cấp thiết. Đánh giá dưới góc độ kiến trúc vĩ mô, ứng dụng nguồn mở chính là bước đi chiến lược cốt lõi giúp doanh nghiệp Việt tuân thủ pháp lý, tối ưu hóa ngân sách và xác lập nền tảng tự chủ dữ liệu bền vững

Ngày 25/8, tại Đại học Phenikaa, không khí của Hội thảo "Linux và Phần mềm nguồn mở: Hướng đi giúp doanh nghiệp Việt Nam tuân thủ pháp luật về bản quyền với chi phí hợp lý" diễn ra sôi nổi hơn bao giờ hết. Sự kiện quy tụ hàng loạt chuyên gia hàng đầu từ VFOSSA, iWay, VNPT Cloud, Linagora... Giữa lúc làn sóng kiểm tra bản quyền diễn ra quyết liệt cùng yêu cầu “thắt lưng buộc bụng” của nhiều tổ chức hậu đại dịch, hội thảo đã đi thẳng vào bài toán trọng tâm của hàng nghìn doanh nghiệp Việt: Làm sao để rũ bỏ gánh nặng tỷ đồng tiền bản quyền mà không làm gián đoạn vận hành?

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Ngô Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Công nghệ Thông tin Phenikaa, Đại học Phenikaa, Chủ tịch Câu lạc bộ Phần mềm Tự do Nguồn mở Việt Nam (VFOSSA) nhận định, hiện nay nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đang vô tình vướng vào những rủi ro pháp lý đáng tiếc liên quan đến bản quyền phần mềm. "Trong bối cảnh chúng ta đã bước chân vào kỷ nguyên số 4.0, 5.0, việc các tổ chức bị xử phạt vì sử dụng phần mềm lậu là điều rất đáng tiếc. Cộng đồng nguồn mở Việt Nam nhận thấy rõ trách nhiệm của mình và chúng tôi hoàn toàn có khả năng hỗ trợ tháo gỡ những vấn đề này", PGS.TS Ngô Hồng Sơn chia sẻ.

PGS.TS Ngô Hồng Sơn phát biểu nhấn mạnh vai trò của cộng đồng nguồn mở trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp lý.

Bên cạnh đó, ông cũng chỉ ra một sự ngộ nhận phổ biến tại Việt Nam về khái niệm phần mềm nguồn mở. Nhiều doanh nghiệp lầm tưởng nguồn mở đồng nghĩa với miễn phí và có thể sử dụng vô tội vạ. Tuy nhiên, nguồn mở vẫn có bản quyền và các điều khoản cấp phép riêng. Việc hiểu sâu sắc các khía cạnh của phần mềm nguồn mở sẽ giúp doanh nghiệp ứng dụng hiệu quả, tận dụng tốt các giá trị công nghệ và tránh được những rắc rối về mặt pháp lý.

"Chúng tôi kỳ vọng rằng sau buổi hội thảo ngày hôm nay, chúng ta sẽ phác thảo được những giải pháp và hướng đi sắp tới, giúp Việt Nam làm chủ công nghệ dựa trên nền tảng nguồn mở, từ đó tạo đà cạnh tranh sòng phẳng với các quốc gia khác trên thế giới", PGS.TS Ngô Hồng Sơn nhấn mạnh.

Quản lý định dạng mở và tháo gỡ rào cản độc quyền 

Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội thảo là phiên tọa đàm “Hướng đi giúp doanh nghiệp Việt Nam tuân thủ pháp luật bản quyền với chi phí hợp lý”. Đây cũng được nhìn nhận là một trong những rào cản khiến doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp quy mô nhỏ, phải đối mặt với chi phí bản quyền lớn trong quá trình vận hành.

Phiên tọa đàm diễn ra sôi nổi khi đi thẳng vào những khó khăn thực tế trong việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Điển hình, việc sử dụng các phần mềm thiết kế chuyên dụng (như AutoCAD) đang tiêu tốn tới 85,2 triệu đồng phí bản quyền mỗi năm cho một người dùng. Điều này khiến một doanh nghiệp nhỏ quy mô 20 nhân sự có thể phải chi trả khoảng 1 tỷ đồng hàng năm.

Từ góc độ giải pháp, chuyên gia Trương Anh Tuấn (iWay) cho rằng sai lầm của các tổ chức là tự trói mình vào các định dạng đóng. Ông Tuấn khuyến nghị, doanh nghiệp cần ưu tiên sử dụng "Tiêu chuẩn mở" và "Định dạng mở" như ODF đối với văn bản hoặc SVG đối với đồ họa.

Các chuyên gia công nghệ thảo luận giải pháp tháo gỡ rào cản độc quyền tại phiên tọa đàm chuyên sâu.

Việc áp dụng chuẩn mở đảm bảo tài liệu không bị phá vỡ cấu trúc khi di chuyển giữa các công cụ khác nhau, giúp doanh nghiệp tự do chuyển đổi nhà cung cấp giải pháp mà không làm gián đoạn vận hành cốt lõi.

Nhìn nhận ở góc độ vĩ mô, chuyên gia Lê Trung Nghĩa đánh giá nguyên nhân gốc rễ của sự phụ thuộc phần mềm đóng xuất phát từ hệ thống giáo dục. Việc các tập đoàn lớn cung cấp công cụ độc quyền miễn phí cho trường học đã tạo thói quen sử dụng cho người lao động, biến doanh nghiệp thành "nơi chịu trận" phải chi trả bản quyền đắt đỏ. Theo đó, định hướng lâu dài là cần đưa kiến thức về giấy phép mở và mô hình cộng đồng vào môi trường giáo dục.

Ra mắt Tổ tư vấn chuyển đổi nguồn mở cho doanh nghiệp

Nhằm hiện thực hóa các định hướng chiến lược đã thảo luận, trong khuôn khổ hội thảo đã chính thức ra mắt Tổ tư vấn Chuyển đổi nguồn mở cho doanh nghiệp. Đây được xem là bước đi thiết thực, đóng vai trò như một nền tảng hỗ trợ chuyên môn nhằm giúp các tổ chức có định hướng rõ ràng trong quá trình số hóa. Vai trò của Tổ tư vấn là đồng hành cùng doanh nghiệp từ việc tìm hiểu quy định cấp phép, áp dụng tiêu chuẩn mở, đến thiết lập mô hình quản trị linh hoạt (Open Governance).

Tổ tư vấn chuyển đổi nguồn mở chính thức ra mắt.

Sự ra đời của tổ chức này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam chuyển dịch từ phương thức quản lý truyền thống sang hệ sinh thái tự chủ, minh bạch và tuân thủ pháp luật với chi phí hợp lý.

Hội thảo không chỉ trực diện tháo gỡ điểm nghẽn về mặt chi phí cho các tổ chức trước sức ép bản quyền, mà còn khẳng định một thông điệp mạnh mẽ: Việc chuyển dịch sang nền tảng chuẩn mở chính là lộ trình tất yếu để doanh nghiệp Việt Nam tiến tới làm chủ công nghệ, tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.