Đại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam: Phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức trong giai đoạn phát triển mới

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, nhiệm kỳ 2026-2031, đã hoàn thành các nội dung quan trọng, xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong nhiệm kỳ mới.

Ngày 28/8, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã long trọng tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kì 2026 - 2031.

Các đại biểu tham dự Đại hội. 

Tham dự Đại hội có bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Nguyễn Sinh Hùng - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội; ông Nguyễn Hồng Diên - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; ông Nguyễn Phi Long - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Bùi Quang Huy - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.

Cùng dự có đại diện lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương; Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; đại diện các tổ chức chính trị - xã hội; cùng sự có mặt của 489 đại biểu chính thức tham dự Đại hội.

489 đại biểu đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ

Với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Đại hội IX là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng của Liên hiệp Hội Việt Nam và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, đánh dấu một chặng đường phát triển mới sau hơn 40 năm xây dựng và trưởng thành.

Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII; xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cho nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời kiện toàn tổ chức, nhân sự lãnh đạo khóa IX. Đây cũng là dịp tiếp tục khẳng định vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Đoàn chủ tịch điều hành Đại hội. Ảnh Quang Vinh

Tham dự Đại hội có 489 đại biểu chính thức, đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cùng các tổ chức thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam.

Trong số các đại biểu, có 233 người có học vị tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, chiếm 47,65%; 94 đại biểu có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, chiếm 19,22%; 90 đại biểu nữ, chiếm 18,40%. Đại biểu cao tuổi nhất 88 tuổi và đại biểu trẻ tuổi nhất 34 tuổi.

Phát biểu khai mạc Đại hội, TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII, nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Đại hội IX trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và đội ngũ trí thức.

Dấu ấn nhiệm kỳ VIII: Mở rộng tập hợp trí thức, đẩy mạnh tư vấn và phản biện

Trong nhiệm kỳ VIII, bám sát các chủ trương về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ trí thức, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Liên hiệp Hội Việt Nam cùng các tổ chức thành viên đã đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và đạt nhiều kết quả trên các lĩnh vực.

Đến hết tháng 7/2026, hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố; 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Việc tập hợp đội ngũ trí thức được mở rộng trên nhiều ngành, lĩnh vực và địa bàn, đồng thời quan tâm hơn tới trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Quang cảnh Đại hội. Ảnh Quang Vinh

Một trong những dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ là hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên đã tham gia góp ý nhiều dự thảo văn kiện, cơ chế, chính sách, dự án luật, chương trình, đề án và dự án quan trọng; cung cấp các luận cứ khoa học, khách quan và thực tiễn phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách và ra quyết định.

Hoạt động phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ cũng được triển khai thường xuyên, với phương thức ngày càng đa dạng thông qua báo chí, xuất bản, hội nghị, hội thảo, tập huấn, các mô hình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và nền tảng số. Những hoạt động này góp phần đưa tri thức khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới, giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường, giảm nghèo, phát triển cộng đồng và nâng cao dân trí.

Trong lĩnh vực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ, từ năm 2020 đến nay, Liên hiệp Hội Việt Nam ở Trung ương và địa phương hằng năm triển khai hàng trăm đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học ở nhiều cấp độ, tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và huy động sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học. Nhiều đề tài, dự án có tính ứng dụng cao, góp phần đưa tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống.

GS.VS Châu Văn Minh được bầu làm Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX

Tại Đại hội, các đại biểu đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 143 đồng chí.

Ban Chấp hành đã tiến hành Hội nghị lần thứ nhất, bầu Đoàn Chủ tịch gồm 24 đồng chí, Ủy ban Kiểm tra gồm 9 đồng chí cùng các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX.

GS.VS Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài tặng hoa chúc mừng Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Quang Vinh.

Đại hội cũng thống nhất tiếp tục tôn vinh GS.VS Đặng Vũ Minh giữ cương vị Chủ tịch danh dự Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX.

Việc kiện toàn Ban Chấp hành, Đoàn Chủ tịch, Ủy ban Kiểm tra và đội ngũ lãnh đạo khóa IX được xác định thể hiện tinh thần kế thừa, đổi mới và phát triển, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam trong giai đoạn mới.

Năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhiệm kỳ mới

Đại hội đã thảo luận và biểu quyết thông qua Báo cáo chính trị cùng nhiều văn kiện quan trọng, xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong nhiệm kỳ 2026-2031.

Trước hết, Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện, góp phần cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và kiến tạo môi trường thuận lợi để đội ngũ trí thức phát huy năng lực sáng tạo, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.

Cùng với đó là đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức; chú trọng trẻ hóa, thu hút trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tạo chuyển biến về chất lượng và hiệu quả hoạt động chuyên môn; nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện và giám định xã hội theo hướng chủ động phát hiện vấn đề, dựa trên cơ sở khoa học và bằng chứng thực tiễn. Liên hiệp Hội Việt Nam cũng sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, phổ biến kiến thức và truyền thông; tăng cường ứng dụng chuyển đổi số để đưa tri thức khoa học đến gần hơn với người dân.

Trong nhiệm kỳ mới, việc đổi mới quản trị, hoàn thiện quy chế, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và kết nối chuyên gia cũng được xác định là một hướng đi quan trọng. Cùng với đó là tăng cường phối hợp trong toàn hệ thống, nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo chiến lược và khả năng tham gia các nhiệm vụ lớn của đất nước.

Đại hội cũng đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, tăng cường kết nối trí thức Việt Nam trên toàn cầu, chủ động mở rộng quan hệ với các tổ chức khoa học và công nghệ, mạng lưới chuyên gia quốc tế; xây dựng các hình thức kết nối linh hoạt với trí thức Việt Nam ở nước ngoài nhằm huy động nguồn lực tri thức, kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến phục vụ phát triển đất nước.

“Tập hợp trí thức là tập hợp trí tuệ, tâm huyết và niềm tin”

GS.VS Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX phát biểu nhận nhiệm vụ.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, GS.VS Châu Văn Minh cho rằng Đại hội IX diễn ra trong bối cảnh đất nước và lĩnh vực khoa học, công nghệ đang có những thay đổi nhanh chóng, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đóng góp, năng lực dự báo và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức.

Theo Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ mới cần tạo được tinh thần đổi mới thực chất, bắt đầu từ cách tổ chức công việc, cách tập hợp trí thức, cách lắng nghe các nhà khoa học và cách đưa những ý kiến khoa học có giá trị đến với các cơ quan có trách nhiệm.

Ông nhấn mạnh giá trị lớn nhất của Liên hiệp Hội Việt Nam chính là con người, là trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ trí thức. Vì vậy, tổ chức cần tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và xã hội.

Đặc biệt, GS.VS Châu Văn Minh nhấn mạnh yêu cầu thu hút trí thức trẻ và trí thức Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời khẳng định: “Tập hợp trí thức không chỉ là tập hợp về mặt tổ chức, mà quan trọng hơn là tập hợp được trí tuệ, tâm huyết và niềm tin của các nhà khoa học.”

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, với phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Liên hiệp Hội Việt Nam xác định yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn về tư duy, tổ chức và phương thức hoạt động; tiếp tục nâng cao năng lực tập hợp, đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện và giám định xã hội, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới.