Chưa từng có tiền lệ: Bang New York chính thức ban hành lệnh đình chỉ xây dựng các trung tâm dữ liệu mới

New York vừa trở thành tiểu bang đầu tiên tại Mỹ bóp cò ban hành lệnh đình chỉ xây dựng trung tâm dữ liệu. Động thái này diễn ra sau khi Thống đốc Kathy Hochul ký một sắc lệnh hành pháp vào hôm nay, tạm thời cấm tiểu bang phê duyệt giấy phép mới cho các siêu dự án quy mô lớn.

 Chân dung bà Kathy Hochul là Thống đốc thứ 57 của tiểu bang New York, Mỹ.

Sắc lệnh của bà Hochul áp dụng trực tiếp cho các trung tâm dữ liệu có công suất từ 50 megawatt trở lên, ảnh hưởng tiềm tàng đến hàng loạt dự án đang xếp hàng chờ duyệt. Bộ Bảo tồn Môi trường của bang cũng tuyên bố sẽ ngừng cấp mới đối với bất kỳ giấy phép nào chưa hoàn tất thủ tục.

 Mặc dù áp lực cạn kiệt tài nguyên là ngòi nổ cho làn sóng phản đối, song những lo ngại vĩ mô về Trí tuệ nhân tạo (AI) mới là nguyên nhân sâu xa. Theo một báo cáo gần đây của Pew Research, chỉ 10% người Mỹ cảm thấy hào hứng hơn là lo lắng về sự hiện diện của AI trong đời sống hàng ngày, và vỏn vẹn 23% tin rằng công nghệ này sẽ tác động tích cực đến công việc của họ. Chưa tới một phần tư công chúng cho rằng AI sẽ thúc đẩy nền kinh tế, và chưa đến một phần ba đặt niềm tin vào khả năng quản lý AI một cách có trách nhiệm của chính phủ.

 "Sự tiến bộ không thể đánh đổi bằng hóa đơn tiền điện tăng vọt, nguồn nước cạn kiệt hay tình trạng ô nhiễm tiếng ồn," Thống đốc Hochul khẳng định tại cuộc họp báo ở Brooklyn. "Những trung tâm dữ liệu này chỉ có thể, và chỉ nên được xây dựng ở những khu vực thực sự chào đón chúng. Do đó, chúng sẽ không bao giờ được hưởng đặc quyền miễn trừ khỏi các quy định phân vùng và phê duyệt của địa phương."

 Lệnh cấm này dự kiến sẽ được dỡ bỏ ngay khi tiểu bang hoàn thiện quy trình đánh giá tác động môi trường chuẩn mực dành riêng cho các trung tâm dữ liệu, một quá trình mà bà Hochul ước tính sẽ mất khoảng một năm. Văn phòng Thống đốc cũng đang cân nhắc việc buộc các trung tâm dữ liệu phải đóng góp tài chính vào quỹ hỗ trợ lưới điện của bang, đồng thời hướng tới việc tước bỏ các ưu đãi thuế đối với những trung tâm dữ liệu siêu quy mô (hyperscale).

 Đáng chú ý, sắc lệnh của bà Hochul được ban hành trong bối cảnh cơ quan lập pháp New York đang thúc đẩy nhiều biện pháp còn cứng rắn hơn. Tháng trước, giới lập pháp bang đã đệ trình một dự luật yêu cầu đóng băng các dự án trung tâm dữ liệu trên 20 megawatt trong vòng một năm, trong khi một dự luật khác (hiện vẫn đang được ủy ban xem xét) thậm chí đề xuất mức án phạt đình chỉ lên tới ba năm.

 Trong vài năm trở lại đây, quy mô trung bình của một trung tâm dữ liệu thường rơi vào mức dưới 100 megawatt. Tuy nhiên, các dự án đang thai nghén được dự báo sẽ phình to hơn rất nhiều do cơn khát năng lực tính toán từ AI. Theo thống kê của BloombergNEF, sự bùng nổ của dòng vốn đầu tư AI sẽ đẩy gần một phần tư số lượng trung tâm dữ liệu mới vọt qua ngưỡng 500 megawatt tính đến năm 2030.

 Ý tưởng về một lệnh đình chỉ trung tâm dữ liệu đã từng được đem ra mổ xẻ ở cả cấp liên bang lẫn tiểu bang, nhưng New York là nơi đầu tiên thực sự biến nó thành hành động. Hồi tháng 12, hơn 230 tổ chức đã đồng thanh kêu gọi một lệnh tạm dừng quy mô toàn quốc. Thượng nghị sĩ bang Vermont, Bernie Sanders, cũng từng đề xuất một lệnh đình chỉ tương tự trên toàn nước Mỹ, dù nỗ lực này chưa tạo được nhiều tiếng vang. Gần đây hơn, cơ quan lập pháp bang Maine đã thông qua dự luật đóng băng xây dựng trung tâm dữ liệu mới cho đến ngày 1/11/2027, nhưng phút chót lại bị Thống đốc Janet Mills phủ quyết.

 Chỉ vài năm trước, trung tâm dữ liệu từng là "con gà đẻ trứng vàng" được các tiểu bang săn đón nồng nhiệt để chốt hạ các dự án phát triển mới. Thế nhưng hiện tại, thái độ của công chúng đã hoàn toàn đảo chiều khi quy mô của các siêu dự án này ngày một phình to. Tốc độ và quy mô xây dựng khủng khiếp của chúng đã vắt kiệt sức chịu đựng của lưới điện, đồng thời xâm phạm nghiêm trọng các nguồn tài nguyên thiết yếu của địa phương như nước và đất nông nghiệp.

 Hai phần ba số người được hỏi trong một cuộc thăm dò gần đây bày tỏ lo ngại rằng các trung tâm dữ liệu sẽ đẩy giá điện leo thang. Thậm chí, một cuộc khảo sát khác còn chỉ ra sự thật phũ phàng: người dân thà chấp nhận để Amazon dựng một nhà kho khổng lồ sau nhà họ, còn hơn là phải chung sống với một trung tâm dữ liệu.

 Sắc lệnh của Thống đốc Hochul rất có thể sẽ châm ngòi cho một cuộc đối đầu nảy lửa với chính quyền Trump bên vốn luôn hậu thuẫn các dự án phát triển trung tâm dữ liệu. Mới tháng trước, Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang (do một nhân sự được ông Trump bổ nhiệm lãnh đạo) đã phát lệnh yêu cầu các đơn vị vận hành lưới điện phải thiết lập các "làn ưu tiên" để tăng tốc quá trình đấu nối cho các trung tâm dữ liệu.