Chuyển đổi số - tấm vé để doanh nghiệp logistics không bị loại khỏi chuỗi cung ứng

Chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp logistics, trong bối cảnh chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu ngày càng được số hóa.

Không chuyển đổi số, khó tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo ông Ngô Khắc Lễ - Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Hòa giải viên Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC), Phó Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), các doanh nghiệp logistics hiện đang đẩy mạnh chuyển đổi số ở nhiều mức độ khác nhau, đây không còn là câu chuyện của tương lai hay vấn đề doanh nghiệp có muốn thực hiện hay không, mà đang diễn ra ngay trong hoạt động kinh doanh.

Ông Ngô Khắc Lễ - Trọng tài viên VIAC, Hòa giải viên VMC, Phó Tổng thư ký VLA

Đối với các doanh nghiệp lớn, mức độ chuyển đổi số tương đối cao, đặc biệt ở các doanh nghiệp cảng biển, vận chuyển quốc tế. Chứng từ điện tử đã được sử dụng với tỷ trọng lớn trong nhiều hoạt động, tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể, doanh nghiệp vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn chứng từ giấy.

Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ nhất là doanh nghiệp nhỏ còn gặp nhiều khó khăn trong chuyển đổi số. Theo đó, hạn chế về tài chính, nhận thức cũng như đặc điểm thị trường là những nguyên nhân khiến năng lực chuyển đổi số của nhóm doanh nghiệp này chưa cao. Dù vậy, xu hướng chung là các doanh nghiệp logistics đang ngày càng nâng cao mức độ ứng dụng công nghệ để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và không bị bỏ lại phía sau.

"Tôi muốn nhấn mạnh ở đây là nếu chúng ta không làm nhanh để theo kịp thì chúng ta không thể nào có thể ở trong mắt xích của dây chuyền cung ứng dịch vụ logistics của khu vực và thế giới. Một khi chúng ta đã không nằm trong mắt xích đó, trong dây chuyền đó thì rất khó có thể phát triển cho doanh nghiệp cũng như cho quốc gia", ông Lễ nhấn mạnh.

Cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng thúc đẩy số hóa

Theo vị chuyên gia này, để chuyển đổi số trong logistics đạt hiệu quả, cần sự đồng hành của cả cơ quan quản lý Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.

Về phía Nhà nước, ông Lễ cho rằng Việt Nam đã có những bước tiến tích cực trong xây dựng cơ sở pháp lý và triển khai chuyển đổi số ở nhiều lĩnh vực. Hoạt động thanh toán qua ngân hàng ngày càng được số hóa; cơ quan thuế, hải quan cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để phục vụ doanh nghiệp. Tuy nhiên, bên cạnh khung pháp lý, các nền tảng và phần mềm phục vụ doanh nghiệp cũng cần tiếp tục được nâng cấp, bảo đảm khả năng vận hành ổn định, nhanh chóng, hạn chế tình trạng nghẽn hoặc chậm khi doanh nghiệp thực hiện thủ tục.

"Phát triển một phần mềm không phải là đơn giản. Tuy vậy, nếu chúng ta cố gắng thì vẫn phải làm sao để dần dần cải thiện được tình trạng đó", ông Lễ chia sẻ.

Khi hệ thống của cơ quan quản lý hoạt động hiệu quả, doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục nhanh chóng thì việc sử dụng chứng từ giấy sẽ từng bước giảm xuống. Điều này đồng thời giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và nguồn lực cho doanh nghiệp.

Mặt khác, với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những việc đơn giản và phù hợp với khả năng. Việc sử dụng thư điện tử, Zalo hay các phần mềm phục vụ trao đổi, quản lý công việc đều có thể là những bước đi đầu tiên. Doanh nghiệp cũng cần từng bước giảm việc lưu trữ hồ sơ, chứng từ bằng giấy, chuyển sang số hóa để thuận tiện hơn trong lưu trữ, tìm kiếm và sử dụng dữ liệu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp không nhất thiết phải chờ đợi những hướng dẫn cụ thể mới bắt đầu chuyển đổi số. Với những lĩnh vực phù hợp, doanh nghiệp có thể chủ động tìm hiểu và áp dụng.

"Không cứ là phải chờ hoặc là có một ai hướng dẫn cả. Nếu chúng ta tìm tòi sớm, làm sớm thì chúng ta có một ưu thế riêng", ông Lễ nói.

Theo đó, việc sử dụng chứng từ điện tử có khả năng giao dịch, chuyển nhượng cũng là một xu hướng mà doanh nghiệp logistics cần quan tâm. Khi các loại chứng từ này được ngân hàng chấp nhận và kết nối trong chuỗi giao dịch, người mua và người bán sẽ thuận lợi hơn trong mua bán, thanh toán, qua đó góp phần hỗ trợ hoạt động thương mại.

Chuyển đổi số không còn là lựa chọn của doanh nghiệp logistics mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết để duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực và thế giới (Ảnh: CMIT)

"Doanh nghiệp là cái gì phù hợp với mình thì mình làm", ông Lễ nhấn mạnh, đồng thời ông cho rằng chuyển đổi số không chỉ dành cho doanh nghiệp lớn. Doanh nghiệp vừa và nhỏ hoàn toàn có thể thực hiện nếu lựa chọn được giải pháp phù hợp với quy mô, nguồn lực và nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng số hóa, chủ động chuyển đổi số vì vậy không chỉ giúp doanh nghiệp logistics nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn là điều kiện quan trọng để duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.