Cơ hội gia tăng giá trị xuất khẩu thông qua các kênh trực tuyến

Trong bối cảnh thương mại điện tử toàn cầu tiếp tục tăng trưởng, với lợi thế về năng lực sản xuất, nguồn nhân lực và khả năng thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới như bền vững và cá nhân hóa, doanh nghiệp Việt Nam có nhiều cơ hội gia tăng giá trị xuất khẩu thông qua các kênh trực tuyến.

Dư địa lớn cho việc thúc đẩy xuất khẩu

Trong những năm gần đây, thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang tăng trưởng nhanh chóng và trở thành một trụ cột quan trọng của thương mại toàn cầu. Thương mại điện tử ở Việt Nam phát triển với tốc độ tăng trưởng cao trong giai đoạn 2016 – 2020 và bùng nổ mạnh mẽ từ đại dịch Covid-19.

Theo các số liệu tổng hợp, xuất khẩu thương mại điện tử đang nổi lên như một động lực tăng trưởng quan trọng. Trong giai đoạn 2024–2029, xuất khẩu thương mại điện tử của ngành nội thất dự kiến tăng trưởng khoảng 20% mỗi năm, trong khi ngành thời trang đạt khoảng 26% mỗi năm – cao hơn từ 2 đến 5 lần so với phương thức xuất khẩu truyền thống.

Tại hội thảo “Thương mại điện tử thúc đẩy xuất khẩu: Thực trạng và Giải pháp” diễn ra vào chiều 7/4/2026, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, năm 2025 đánh dấu bước phát triển đáng chú ý của TMĐT Việt Nam với quy mô khoảng 31 tỷ USD, lọt Top 10 thế giới và Top 3 ASEAN, tạo nền tảng cho xuất khẩu số.

Đáng chú ý, xuất khẩu qua TMĐT tăng trưởng tới 78%, phản ánh xu hướng dịch chuyển mạnh sang kênh trực tuyến. Tuy nhiên, tổng giá trị xuất nhập khẩu qua kênh này mới đạt khoảng 4,45 tỷ USD, vẫn ở mức khiêm tốn so với quy mô chung của nền kinh tế.

Quy mô xuất khẩu trực tuyến (XKO) và nhập khẩu trực tuyến (NKO) năm 2025 (Nguồn: Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (iDEA) và Vietnam Digital Trade)

Trong bối cảnh tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã đạt khoảng 930 tỷ USD năm 2025, các số liệu trên cho thấy TMĐT đang tăng nhanh về tốc độ nhưng chưa tương xứng về giá trị, đặt ra dư địa lớn cho việc thúc đẩy xuất khẩu trong thời gian tới.

Đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, thương mại điện tử nói chung, thương mại điện tử xuyên biên giới nói riêng đang ngày càng trở thành động lực vô cùng quan trọng trong phát triển kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh quy mô thị trường thương mại điện tử ngày càng được mở rộng.

Thương mại điện tử không chỉ là một kênh bán hàng đơn thuần mà đã trở thành một kênh vô cùng quan trọng giúp cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường ra toàn cầu, tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng. Thương mại điện tử hỗ trợ mạnh mẽ doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp giảm chi phí (logistics, quảng cáo, kho vận) tăng hiệu quả mở rộng thị trường thương hiệu cho doanh nghiệp. Tiềm năng, dư địa tăng trưởng của thương mại điện tử hiện nay là rất lớn.

Về chính sách thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, bà Lê Hoàng Oanh cho biết, Luật Thương mại điện tử có nhiều nội dung liên quan đến nguyên tắc hoạt động thương mại điện tử, các quy định về quyền, nghĩa vụ của chủ thể, trong đó bao gồm doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài.

Bên cạnh đó, Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030 cũng có nhiều nội dung khuyến khích, tăng cường, đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Ngoài ra, hiện nay, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước cũng đã và đang chuẩn bị ban hành các văn bản hỗ trợ cho việc phát triển thương mại điện tử một cách bền vững trong đó có thương mại điện tử xuyên biên giới. Đây không chỉ là những văn bản xác định nguyên tắc mà còn có cả quyền, nghĩa vụ để thiết lập khung pháp lý, môi trường minh bạch cho phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Thời gian qua, Bộ Công Thương đã có nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tham gia nền tảng thương mại điện tử, phát triển gian hàng quốc gia, phát triển sản phẩm chủ lực, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp tới người tiêu dùng toàn cầu.

Để phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, doanh nghiệp cần đầu tư bài bản vào tiêu chuẩn, chứng nhận quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua quản trị dữ liệu. Đồng thời, ứng dụng công cụ số, chủ động tham gia sàn thương mại điện tử quốc tế, ứng dụng AI, maketing số, tối ưu hoá vận hành. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nên tham gia các chương trình đào tạo, cập nhật thông tin thị trường, tăng cường kết nối toàn cầu

Ông Trần Trọng Tuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) nhấn mạnh, xuất khẩu TMĐT là cơ hội chuyển đổi quan trọng giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam tiếp cận trực tiếp thị trường toàn cầu, thời gian tới, VECOM sẽ tiếp tục hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp thông qua chia sẻ kiến thức, hợp tác ngành và đề xuất chính sách.