Cơ sở dữ liệu quốc gia về TCĐLCL - nền tảng số thống nhất và hiện đại

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng là nền tảng số thống nhất, hiện đại, tích hợp dữ liệu liên quan, phục vụ công tác quản lý nhà nước và cung cấp thông tin hỗ trợ tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nền tảng chiến lược nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật nêu rõ, cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng là nền tảng số thống nhất, hiện đại, tích hợp dữ liệu liên quan, phục vụ công tác quản lý nhà nước và cung cấp thông tin hỗ trợ tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Hoạt động thử nghiệm. (Ảnh: Thanh Tùng)

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuần, đo lường, chất lượng là một cấu phần thuộc nền tảng số quản lý hạ tầng chất lượng quốc gia được xây dựng, vận hành, duy trì để phục vụ quản lý nhà nước, doanh nghiệp, người tiêu dùng và quản lý hạ tầng chất lượng quốc gia theo quy định pháp luật.

Để bảo đảm hiệu quả triển khai, Nghị định 22 cũng đặt ra các nguyên tắc trong xây dựng, cập nhật, quản lý, khai thác và sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, bao gồm:

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng được xây dựng, quản lý theo hướng kết nối, tập trung, thống nhất, đồng bộ từ trung ương đến địa phương;

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng được xây dựng, cập nhật nhằm cung cấp, chia sẻ, đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin về hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, phục vụ hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp;

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng đáp ứng các yêu cầu xây dựng, áp dụng, phổ biến, quản lý tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng bảo đảm hoạt động ổn định, liên tục, mức độ sẵn sàng của hệ thống; bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu tổ chức, cá nhân, thuận lợi cho việc thu thập, cập nhật, điều chỉnh, tra cứu, khai thác, sử dụng; bảo đảm kết nối, chia sẻ, quyền khai thác thông tin với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin khác;

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng không áp dụng đối với đối tượng là sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường thuộc danh mục bí mật nhà nước.

Song song với việc đưa ra nguyên tắc vận hành, Nghị định 22 cũng xác định rõ cấu trúc dữ liệu của hệ thống với 7 nhóm thông tin chính, bao gồm: dữ liệu về tiêu chuẩn; dữ liệu về quy chuẩn kỹ thuật; dữ liệu về Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia; dữ liệu về đo lường; dữ liệu về hoạt động đánh giá sự phù hợp; dữ liệu thông báo và hỏi đáp về hàng rào kỹ thuật trong thương mại của quốc gia; và thông tin phản ánh, xử lý kiến nghị của tổ chức, cá nhân.

Các chuyên gia đánh giá, việc xây dựng và vận hành hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng không chỉ góp phần nâng cao năng lực quản lý, mà còn tạo điều kiện thúc đẩy minh bạch hóa thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tiêu chuẩn, quy chuẩn, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Đồng thời, đây cũng là nền tảng quan trọng giúp Việt Nam chủ động hơn trong hội nhập quốc tế, đặc biệt trong đáp ứng các yêu cầu về hàng rào kỹ thuật trong thương mại.