Dập tắt tin đồn CEO Anthropic khẳng định không ủng hộ lệnh cấm mô hình AI mở trọng số

Chiều thứ Hai, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Anthropic, Dario Amodei, đã chính thức lên tiếng phản hồi trước những đồn đoán trong ngành cho rằng công ty của ông ngầm ủng hộ các nỗ lực của chính phủ Mỹ nhằm ban lệnh cấm đối với các mô hình AI mở trọng số của Trung Quốc, hoặc thậm chí là các mô hình mở trọng số nói chung.

"Bất kỳ ai từng đọc những bài viết trước đây của tôi đều biết rằng tôi không coi những lệnh cấm như vậy là một biện pháp hữu ích, nhưng hãy để tôi khẳng định rõ ràng để không còn bất kỳ sự hoài nghi nào: Anthropic chưa bao giờ ủng hộ lệnh cấm đối với các mô hình mở trọng số," ông viết, với phần nhấn mạnh do chính tác giả thêm vào.

Động thái phản hồi của ông diễn ra sau khi nhà sáng lập kiêm CEO Nvidia, Jensen Huang, lên nền tảng X (bài đăng đầu tiên của ông trên nền tảng này) để chia sẻ một bức thư ngỏ vào thứ Sáu. Trong thư, Nvidia cùng hàng loạt công ty AI khác, bao gồm Hugging Face, Meta, Microsoft và Mistral, đã hối thúc các nhà hoạch định chính sách không áp đặt các "lệnh hạn chế quá sớm" trên diện rộng đối với các mô hình AI mở trọng số.

Mặc dù bức thư đó không đề cập đích danh Trung Quốc, cuộc tranh luận trong ngành lại tập trung vào các cáo buộc cho rằng các phòng nghiên cứu AI của Trung Quốc đang gia tăng năng lực thường thông qua việc đánh cắp tài sản sở hữu trí tuệ từ các đối thủ Mỹ. Một phương thức được sử dụng là chưng cất (distillation), trong đó một AI "dội bom" một mô hình khác bằng các câu lệnh (prompts) để học hỏi cách thức hoạt động của nó.

Trong bài đăng trên blog xuất bản hôm thứ Hai, Amodei cho biết ông nhìn nhận các mô hình mở trọng số thuộc về một phạm trù hoàn toàn khác so với mối đe dọa từ Trung Quốc. "Các mô hình mở trọng số không sở hữu những năng lực nguy hiểm là một tài sản công: chúng không tiêu tốn bất kỳ chi phí nào ngoài năng lực điện toán cần thiết để vận hành, và chúng mang lại giá trị cho các doanh nghiệp, nhà phát triển cũng như các nhà nghiên cứu."

Trong bài đăng của mình, Amodei thừa nhận ông có những nỗi lo sợ từ lâu về AI, nhưng việc các doanh nghiệp sử dụng mô hình mở trọng số, ngay cả những mô hình đến từ Trung Quốc, không nằm trong số đó.

Nỗi sợ hãi của ông là các "chính phủ chuyên chế" sẽ xây dựng những mô hình mạnh mẽ hơn so với các mô hình của Mỹ nhằm đạt được "ưu thế quân sự vĩnh viễn" và/hoặc sử dụng AI để đàn áp chính người dân của họ. Ông cho biết Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) không phải là chính phủ chuyên chế duy nhất khiến ông lo ngại, nhưng đây là thế lực "có năng lực nhất."

Amodei cũng bày tỏ sự e ngại rằng AI sẽ tạo điều kiện cho các "cuộc tấn công sinh học" chứ không chỉ dừng lại ở các cuộc tấn công an ninh mạng. Và theo quan điểm của ông, các mô hình mở trọng số sẽ trở nên nguy hiểm hơn trong những kịch bản đó bởi rất khó để áp dụng các rào kiểm soát hoặc giám sát quá trình sử dụng chúng. Ông cũng lưu ý, trích dẫn một báo cáo từ Viện An ninh AI Vương quốc Anh, rằng một khi các trọng số mở được phát hành, chúng không thể bị thu hồi.

Điều này đi ngược lại với lập luận của những người ủng hộ mã nguồn mở: rằng việc tiếp cận các mô hình mở mạnh mẽ không bị kiểm soát bởi một thực thể duy nhất sẽ giúp các chuyên gia phòng thủ tự bảo vệ mình.

Amodei đã liệt kê các hành động mà ông tin rằng sẽ cản bước Trung Quốc, bao gồm việc hạn chế quyền truy cập của quốc gia này vào các dòng chip mạnh mẽ (vốn là một chính sách lâu đời của Mỹ) và kêu gọi một cuộc trấn áp chính thức đối với hoạt động chưng cất. Mỹ đã đe dọa áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Trung Quốc nếu xác định có hành vi đánh cắp sở hữu trí tuệ liên quan đến các mô hình của Mỹ.

Thú vị thay, Amodei cũng cho biết ông ủng hộ những nỗ lực đang ngày càng gia tăng, một số do Mỹ dẫn dắt, nhằm thành lập một tổ chức kiểm thử an toàn mô hình, đặc biệt là nếu toàn thế giới, bao gồm cả Trung Quốc, đồng ý tuân thủ tổ chức này.

"Tôi cho rằng ý tưởng này thực sự đang tiến gần đến mức đồng thuận: Tôi cảm thấy được khích lệ khi thấy cả chính quyền Trump đã có những động thái theo hướng này trong những tháng gần đây, cũng như các đề xuất gần đây của ngành nhằm áp dụng hoạt động kiểm thử như vậy đối với các mô hình có năng lực cao nhất bất kể xuất xứ quốc gia hay việc chúng đóng hay mở (trong khi miễn trừ hoàn toàn cho các mô hình kém năng lực hơn, chẳng hạn như từ các công ty khởi nghiệp và giới học thuật)," Amodei viết.

"Lưu ý rằng để mang lại hiệu quả," ông nói thêm, "hoạt động kiểm thử sẽ cần phải mang tính toàn cầu, đồng nghĩa với việc ngay cả ĐCSTQ cũng cần phải tham gia. Tôi nghĩ điều này thực sự có thể xảy ra... một sự hợp tác hạn chế xoay quanh việc ngăn chặn vũ khí sinh học AI là điều khả thi bởi nó cũng mang lại lợi ích cho Trung Quốc."