Nghiên cứu, triển khai thiết bị STEM theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số
Ngày 05/11/2026, Trường ĐHSP Hà Nội 2 phối hợp với Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia về nghiên cứu, triển khai thiết bị STEM theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số. Sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp nhằm kết nối nghiên cứu với thực tiễn lớp học.
Hội thảo khoa học quốc gia về nghiên cứu, triển khai thiết bị STEM theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số.
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Bùi Kiên Cường - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường ĐHSP Hà Nội 2 nhấn mạnh vai trò của giáo dục STEM trong thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo TS. Bùi Kiên Cường, giáo dục STEM mở ra cơ hội để học sinh kết nối kiến thức với đời sống, từ một câu hỏi, các em tìm cách giải thích; từ một ý tưởng, các em thiết kế, thử nghiệm, điều chỉnh và học cách hợp tác.
Tuy nhiên, để những cơ hội ấy trở thành trải nghiệm học tập thực chất, cần thiết bị phù hợp, học liệu tốt và những giáo viên có khả năng tổ chức, dẫn dắt việc học. Các khung năng lực số mới được ban hành đối với người học và đối với giáo viên phổ thông cũng đặt ra yêu cầu ấy một cách rõ ràng hơn.
Một thiết bị hiện đại chưa tự nó tạo nên một giờ học tốt. Giá trị của thiết bị cần được nhìn thấy ở chỗ, học sinh có được tự tay thực hành, có hiểu vì sao cách làm của mình chưa đúng, có biết sửa lại và tìm ra giải pháp tốt hơn hay không.
Bởi vậy, nghiên cứu thiết bị giáo dục STEM phải bắt đầu từ mục tiêu giáo dục và điều kiện của trường phổ thông. Khi trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật ngày càng có mặt trong thiết bị và học liệu, công nghệ càng cần phục vụ việc học; hỗ trợ học sinh suy nghĩ chứ không làm thay các em, và không làm cho việc học trở nên xa cách hoặc khó tiếp cận hơn.
Đánh giá cao ý nghĩa của hội thảo, TS. Bùi Kiên Cường cho rằng đây là diễn đàn để các nhà khoa học, nhà quản lý, giáo viên và doanh nghiệp trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đưa kết quả nghiên cứu đến gần hơn với thực tiễn giáo dục phổ thông. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 kỳ vọng những vấn đề được thảo luận sẽ góp phần hoàn thiện thiết bị, học liệu và phương pháp tổ chức dạy học STEM, đáp ứng nhu cầu đa dạng của các nhà trường.
Nhà trường đồng thời khẳng định định hướng thúc đẩy hợp tác theo mô hình “ba nhà”: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, nhằm tăng cường kết nối nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các sản phẩm STEM trong thực tiễn giáo dục.
Nhận diện những điểm nghẽn trong triển khai giáo dục STEM
Trình bày báo cáo đề dẫn tại hội thảo, PGS.TS. La Việt Hồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học và Ứng dụng, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã phân tích bối cảnh, khung chính sách và những kết quả nghiên cứu nổi bật trong lĩnh vực giáo dục STEM.
Báo cáo đồng thời chỉ ra 5 "điểm nghẽn" cốt lõi trong triển khai STEM hiện nay (từ năng lực giáo viên, thiết bị, học liệu số, công cụ đánh giá đến cơ chế nguồn lực). Từ đó, báo cáo đề xuất 6 hướng hành động chiến lược và khẳng định cốt lõi của STEM.
Một trong những nội dung được nhấn mạnh là bản chất của giáo dục STEM phải gắn với hoạt động trải nghiệm và thực hành. Học sinh cần được trực tiếp làm việc với dữ liệu, hợp tác, thử nghiệm, đánh giá và cải tiến giải pháp. Đây cũng là tinh thần “Học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn” mà giáo dục STEM hướng tới.
Phát biểu bế mạc Hội thảo, Ban Tổ chức gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp và các thầy cô giáo đã đóng góp nhiều báo cáo chất lượng và ý kiến thảo luận thẳng thắn.
Hội thảo đã mở ra nhiều định hướng hợp tác cụ thể giữa Trường ĐHSP Hà Nội 2 với các trường phổ thông và doanh nghiệp trong việc thử nghiệm chủ đề STEM, hoàn thiện thiết bị dạy học và xây dựng chương trình bồi dưỡng giáo viên, góp phần đưa giáo dục STEM ngày càng phát triển bền vững.
Với thông điệp “Học đi đôi với hành, học bằng hành và hành thúc đẩy học”. Ban Tổ chức mong rằng những trao đổi tại Hội thảo sẽ chuyển hóa thành các chương trình hợp tác, sản phẩm và mô hình có thể kiểm chứng trong nhà trường phổ thông.
Trịnh Nguyễn
