Dòng tiền TMĐT đang đổi hướng, các Shop Mall đang chiếm gần hết thị phần

Dù chỉ chiếm khoảng 3% số lượng gian hàng trên sàn TMĐT nhưng các Shop Mall đang chiếm tới 34% thị phần doanh thu. "Miếng bánh" thị phần cho người bán nhỏ lẻ đang dần bị thu hẹp.

Tổng doanh số trên bốn sàn thương mại điện tử lớn đạt 291.600 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, phần đáng kể dòng tiền đang tập trung vào nhóm gian hàng chính hãng (Shop Mall), khiến cuộc cạnh tranh của các chủ shop nhỏ ngày càng khó khăn.

Sự thay đổi này cho thấy cuộc đua trên các sàn thương mại điện tử không còn chỉ xoay quanh giá rẻ, mã giảm giá hay số lượng sản phẩm. Uy tín thương hiệu, khả năng vận hành và trải nghiệm sau bán hàng đang trở thành những yếu tố trực tiếp quyết định dòng tiền của người mua.

Gian hàng Shop Mall chỉ chiếm 3% nhưng nắm hơn một phần ba doanh số

Dữ liệu thị trường cho thấy tổng doanh số trên Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki trong sáu tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 291.600 tỷ đồng, tăng hơn 44% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng tiêu thụ đạt gần 2,19 tỷ sản phẩm, trong khi số gian hàng phát sinh đơn hàng vượt 613.800 shop.

Những gian hàng Mall trên chợ TMĐT chỉ chiếm 3% về số lượng nhưng đang nắm tới hơn 34% doanh số của ngành.

Riêng quý II/2026, doanh số của bốn nền tảng đạt khoảng 143.000 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ. Thị trường từng chững lại trong tháng 4, sau đó phục hồi vào tháng 5 và tháng 6, đúng thời điểm các chương trình mua sắm lớn được triển khai và chính sách phí dành cho người bán có nhiều thay đổi.

Đáng chú ý, sự tăng trưởng của toàn thị trường đang tập trung mạnh vào nhóm Shop Mall. Trên ba nền tảng Shopee, Lazada và TikTok Shop, các gian hàng chính hãng chỉ chiếm khoảng 2,79% tổng số shop nhưng đóng góp tới 34,2% doanh số.

Khoảng cách còn thể hiện rõ hơn khi số lượng Shop Mall giảm khoảng 6% so với cùng kỳ, nhưng doanh số của nhóm này vẫn tăng 54%. Bình quân doanh thu trên mỗi gian hàng chính hãng theo đó tăng khoảng 64%, cho thấy dòng tiền đang được tập trung vào một nhóm nhà bán có quy mô và năng lực vận hành tốt hơn.

LazMall là một trong những ví dụ rõ nét. Trong chương trình mua sắm dịp sinh nhật tháng 3/2026, doanh số của LazMall cao gấp 15 lần ngày bình thường và đóng góp 71% tổng doanh số của Lazada. Đến chiến dịch giữa năm 6/6, doanh số LazMall tiếp tục tăng 330%, trong khi nhóm 100 nhà bán lớn nhất ghi nhận mức tăng tới 373%.

Những con số này đặt các shop nhỏ trước áp lực ngày càng lớn. Khi người mua ưu tiên gian hàng có dấu xác thực, chính sách bảo hành rõ ràng và khả năng giao hàng ổn định, lợi thế giá thấp của nhà bán nhỏ không còn đủ để giữ khách. Chi phí quảng cáo, phí nền tảng và yêu cầu vận hành ngày càng cao cũng khiến khoảng cách giữa hai nhóm tiếp tục nới rộng.

Cuộc đua TMĐT không còn chỉ nằm ở giá rẻ

Xét về quy mô, Shopee và TikTok Shop vẫn giữ vị thế chi phối. Tổng doanh số của hai nền tảng trong nửa đầu năm vượt 280.000 tỷ đồng, chiếm phần lớn giao dịch của bốn sàn được thống kê. Trong khi đó, Lazada và Tiki lựa chọn hướng cạnh tranh dựa trên chất lượng dịch vụ, công nghệ và nguồn hàng thay vì chạy đua trực diện về số lượng nhà bán.

Sự khác biệt còn nằm ở cơ cấu nguồn cung. Lazada tăng cường kết nối với TMALL của Trung Quốc và Gmarket của Hàn Quốc, qua đó đưa thêm hàng nhập khẩu có nguồn gốc rõ ràng lên nền tảng. Trong chiến dịch 6/6, lượng đơn hàng từ hai hệ thống này tăng gần ba lần, còn doanh số tăng khoảng 175%.

Cuộc đua TMĐT không chỉ còn nằm ở giá rẻ, chất lượng thương hiệu đang là thứ được người tiêu dùng quan tâm.

Ngược lại, nguồn hàng trên Shopee vẫn chủ yếu đến từ thị trường trong nước. Doanh số hàng nội địa trong sáu tháng đầu năm đạt khoảng 139.100 tỷ đồng, chiếm 97% tổng doanh số của nền tảng. Hàng nhập khẩu đạt khoảng 5.000 tỷ đồng, giảm 24% về doanh số và 57% về sản lượng so với cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy mỗi nền tảng đang hình thành một hướng đi riêng. Shopee và TikTok Shop dựa vào quy mô người dùng, hệ thống người bán lớn và khả năng tạo lưu lượng truy cập. Lazada tập trung nhiều hơn vào gian hàng chính hãng và hàng nhập khẩu, trong khi Tiki duy trì hướng cạnh tranh bằng dịch vụ và trải nghiệm mua sắm.

Trong quý III/2026, doanh số bán lẻ trực tuyến trên bốn sàn được dự báo đạt khoảng 146.300 tỷ đồng, tăng 2% so với quý II. Sản lượng tiêu thụ có thể đạt 1,08 tỷ sản phẩm, tăng khoảng 4%, với động lực lần lượt đến từ nhóm hàng du lịch hè, sản phẩm tựu trường và nhu cầu mua sắm trong kỳ nghỉ Quốc khánh.

Thị trường vẫn còn dư địa tăng trưởng, nhưng dòng tiền nhiều khả năng tiếp tục nghiêng về những nhà bán có thương hiệu, nguồn hàng minh bạch và khả năng vận hành ổn định. Với các shop nhỏ, cơ hội chưa hoàn toàn khép lại, song bài toán sắp tới không chỉ là bán rẻ hơn mà còn phải tạo được niềm tin, lựa chọn phân khúc phù hợp và giữ chân người mua sau mỗi đơn hàng.